Áp lực nhập siêu sẽ hạ nhiệt, kinh tế Việt Nam vẫn đối mặt 3 "sức ép" lớn

Trong báo cáo triển vọng vĩ mô tháng 6, Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho biết kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực với GDP quý I tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, nền kinh tế đang phải đối mặt với nhiều thách thức như áp lực tỷ giá, lạm phát gia tăng và cán cân thương mại thâm hụt gần 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm.
Theo MBS, áp lực lạm phát tiếp tục tăng mạnh với chỉ số CPI tháng 5 tăng 5,6% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, áp lực giá đã bắt đầu có dấu hiệu lan tỏa sang các nhóm dịch vụ và hàng hóa khi lạm phát cơ bản tháng 5 bật tăng 4,67% so với cùng kỳ - mức cao nhất kể từ cuối năm 2013.
Trong cả năm 2026, MBS cho rằng rủi ro lạm phát gia tăng vẫn hiện hữu khi mặt bằng giá năng lượng tăng mạnh so với năm trước.
Bên cạnh đó, dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của Việt Nam đang thu hẹp khi chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới có dấu hiệu đảo chiều trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng.
Đồng thời, áp lực tỷ giá có thể gia tăng trong thời gian tới dưới áp lực từ việc đồng USD duy trì vị thế khi thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục giữ lãi suất đến cuối năm, và sẽ tăng trở lại từ năm sau.
Ngoài ra, áp lực nhập siêu vẫn lớn dù mức tăng trưởng kim ngạch nhập khẩu đến cuối năm được nhận định có thể hạ nhiệt sau khi ghi nhận mức nhập siêu kỷ lục gần 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm (tăng 30,8% so với cùng kỳ).
Theo MBS, cơ cấu các mặt hàng nhập khẩu trong 5 tháng đầu năm cho thấy, phần lớn giá trị gia tăng đến từ các nhóm hàng phục vụ sản xuất như điện tử, máy tính và linh kiện; máy móc thiết bị; hóa chất...
Do đó, khối lượng nguyên liệu đầu vào được nhập khẩu trong 5 tháng đầu năm sẽ chuyển hóa thành hàng hóa khi bước vào mùa cao điểm sản xuất, xuất khẩu trong những tháng cuối năm.
Tuy nhiên, tăng trưởng nhập khẩu năm 2026 dự báo vẫn sẽ ở mức cao trong bối cảnh chi phí vận chuyển tăng mạnh do giá dầu neo ở mức cao làm tăng giá cả hàng hóa.
Giá dầu Brent bình quân năm 2026 dự báo dao động trong khoảng 75-100 USD/thùng, cao hơn đáng kể mức bình quân 68,7 USD/thùng của năm 2025. Điều này sẽ làm gia tăng giá trị nhập khẩu, ngay cả khi sản lượng nhập không tăng tương ứng.
Theo đó, MBS cho rằng kim ngạch nhập khẩu cả năm có thể tăng khoảng 24-26,6%, vượt tốc độ tăng của xuất khẩu và khiến cán cân thương mại năm 2026 có thể thâm hụt từ 5-7 tỷ USD.

Nguồn: MBS
Ở chiều ngược lại, MBS kỳ vọng xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng hai chữ số trong những tháng còn lại của năm. Theo Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), thương mại hàng hóa toàn cầu về ngành điện tử - mảng lợi thế của Việt Nam - sẽ tăng mạnh 14% so với 2025 nhờ nhu cầu đầu tư AI gia tăng;
Ngoài ra, mức thuế nhập khẩu trung bình đối với hàng hóa Việt Nam vào Mỹ đã giảm từ mức 21,6% xuống còn khoảng 16%, giúp tăng tính cạnh tranh cho hàng hóa của Việt Nam tại thị trường này.
Việc đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang các thị trường như: EU, Hàn Quốc, và thúc đẩy đàm phán các FTAs với các thị trường mới như: các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất (CEPA), Israel, Qatar cũng sẽ tiếp tục hỗ trợ cho xuất khẩu tăng trưởng.
Tuy nhiên, MBS nhận định rủi ro vẫn hiện hữu với xuất khẩu của Việt Nam khi nhu cầu thế giới có thể sẽ suy yếu trong bối cảnh lạm phát toàn cầu gia tăng dưới áp lực giá năng lượng neo ở mức cao trong thời gian dài.
Trên cơ sở đó, MBS ước tính tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 sẽ dao động trong khoảng 17,5% - 19,8%.
Bên cạnh đó, MBS kỳ vọng dòng vốn FDI giải ngân tích cực cùng với nỗ lực thúc đẩy tiến độ giải ngân đầu tư công sẽ là bệ đỡ chính cho mục tiêu tăng trưởng hai chữ số năm 2026. Riêng quý II/2026, MBS dự báo GDP có thể tăng trong khoảng 7,8-8,2%.















