“Bàn tay sắt” của ông Trump siết chặt nền kinh tế Mỹ

+ aA -
Phương Đăng (theo Euromaidanpress)
15/01/2026 13:30 GMT +7
Tổng thống Donald Trump đang can thiệp sâu hơn bao giờ hết vào “bộ máy vận hành” của nền kinh tế Mỹ, tìm cách sử dụng quyền lực nhà nước để trực tiếp định hình giá cả, thị trường, lãi suất và hành vi của doanh nghiệp, theo tờ Axios.
Tổng thống Trump. Ảnh Getty Images.

Điều đáng chú ý là các biện pháp can thiệp kinh tế của chính quyền Trump - trong đó có cuộc điều tra hình sự chưa từng có nhằm vào Cục Dự trữ Liên bang (Fed) - đã vượt xa những động thái vận động tranh cử thông thường. Đây là nỗ lực mang tính “cưỡng ép”, nhằm đảo ngược đà suy giảm tín nhiệm của ông Trump bằng cách tạo ra các kết quả dễ thấy trước thềm bầu cử tháng 11.

Hệ quả là sự ổn định thể chế và các chuẩn mực của kinh tế thị trường – cũng như nhiều giá trị khác trong kỷ nguyên Trump - ngày càng bị đẩy xuống dưới quyền lực trực tiếp của tổng thống.

Sức ép chưa từng có lên Fed

Ông Trump phủ nhận việc biết trước cuộc điều tra hình sự của Bộ Tư pháp nhằm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell, xoay quanh chi phí đội vốn trong dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington. Tuy nhiên, bản thân ông Powell và các cựu lãnh đạo Fed coi đây là đỉnh điểm của chiến dịch gây sức ép kéo dài nhiều tháng từ Nhà Trắng, nhằm buộc Fed hạ lãi suất nhanh hơn mong muốn của ông Trump.

“Gã đó sắp phải đi rồi”, ông Trump nói về Chủ tịch Fed Powell trong một bài phát biểu kinh tế tại Detroit hôm 14/1.

Can thiệp trực diện vào chi phí sinh hoạt

Chỉ trong 13 ngày đầu năm 2026, ông Trump đã liên tiếp tung ra những động thái can thiệp trực diện, nhắm vào các yếu tố đang gây lo lắng lớn nhất về chi phí sinh hoạt đối với cử tri Mỹ bao gồm:

Năng lượng: Ông Trump công khai thừa nhận trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela là một yếu tố trong quyết định bắt giữ lãnh đạo nước này, Nicolás Maduro. Ông kêu gọi các tập đoàn dầu khí Mỹ đầu tư 100 tỷ USD để hồi sinh hạ tầng dầu khí Venezuela, nhưng sau đó lại đe dọa loại Exxon khỏi kế hoạch.

Nhà ở: Tổng thống Mỹ ra lệnh mua 200 tỷ USD trái phiếu thế chấp - một động thái hiếm thấy - nhằm kéo lãi suất vay mua nhà xuống. Ông cũng đề xuất cấm các “nhà đầu tư tổ chức lớn” mua nhà ở dành cho một gia đình, với mục tiêu ép giá nhà giảm bằng cách loại bỏ các “ông lớn” khỏi thị trường.

Nợ tiêu dùng: Ông Trump kêu gọi áp trần lãi suất thẻ tín dụng ở mức 10% trong ít nhất một năm. Giới ngân hàng cảnh báo biện pháp này có thể khiến tín dụng bị siết lại, đặc biệt với người vay rủi ro cao.

Thị trường dần “chai lì”, nhưng rủi ro tăng lên

Một số cổ phiếu riêng lẻ đã bị “đánh sập” bởi các tuyên bố can thiệp của ông Trump, song thị trường chung phần nào đã quen với sự hỗn loạn. Trên Phố Wall, hiện tượng này được gọi là “giao dịch TACO” – viết tắt của câu nói mỉa mai “Trump Always Chickens Out” (Ông Trump rồi cũng sẽ chùn bước).

Tuy nhiên, nguy cơ Fed bị xói mòn tính độc lập đã góp phần khiến lợi suất trái phiếu tăng, đồng USD suy yếu và nhà đầu tư đổ xô vào vàng. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent được cho là đã cảnh báo riêng với ông Trump rằng cuộc điều tra ông Powell “đã làm rối tung mọi thứ” và có thể gây hại cho thị trường tài chính.

“Nền kinh tế với "bàn tay vô hình" đang dần nhường chỗ cho nắm đấm quyền lực của tổng thống” - Đó là thực tế đang hiện rõ trong cách ông Trump điều hành và can thiệp ngày càng trực diện vào nền kinh tế Mỹ, theo Axios.