Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động và căng thẳng địa chính trị leo thang, vàng đang quay trở lại vị thế “vịnh tránh bão” quen thuộc của giới đầu tư. Chỉ trong những tuần gần đây, giá vàng đã liên tục lập đỉnh, thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của các cá nhân, tổ chức tài chính và cả ngân hàng trung ương trên toàn thế giới.

Ngày 29/1, giá vàng giao ngay chạm mức kỷ lục khoảng 5.600 USD/ounce trước khi điều chỉnh về quanh mốc dưới 5.000 USD/ounce. Dù vậy, mặt bằng giá hiện nay vẫn cao gấp nhiều lần so với một thập kỷ trước, phản ánh rõ vai trò ngày càng lớn của vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Giá trị của vàng được đo lường như thế nào?

Để xác định giá trị của một sản phẩm vàng, cần dựa trên hai yếu tố cơ bản: trọng lượng và độ tinh khiết.

Vàng và các kim loại quý khác thường được đo bằng ounce troy, thay vì ounce thông thường. Một ounce troy tương đương 31,1035 gram. Với mức giá khoảng 5.000 USD/ounce troy, mỗi gram vàng có giá xấp xỉ 160 USD. Một thỏi vàng tiêu chuẩn nặng 400 ounce troy (khoảng 12,44 kg) hiện có giá vào khoảng 2 triệu USD.

Bên cạnh trọng lượng, độ tinh khiết của vàng được tính bằng đơn vị karat (K). Vàng nguyên chất đạt 24K, tương đương 99,9% hàm lượng vàng. Các loại vàng phổ biến trên thị trường như 22K, 18K hay 9K là vàng pha trộn với các kim loại khác nhằm tăng độ cứng và độ bền.

Thông thường: vàng 24K là loại gần như nguyên chất, màu vàng đậm, chủ yếu dùng để đầu tư; vàng 22K: vàng được dùng phổ biến trong trang sức cao cấp; vàng 18K thì cân bằng giữa độ bền và giá trị thẩm mỹ; vàng 9K có giá rẻ, độ bền cao nhưng hàm lượng vàng thấp.

Giá trang sức vàng không chỉ phụ thuộc vào giá vàng thế giới mà còn bao gồm chi phí chế tác và thuế. Trong khi giá vàng niêm yết gần như không thể mặc cả, chi phí gia công thường có thể thương lượng.

Giá vàng tăng gấp bốn lần trong một thập kỷ

Vàng đã được con người sử dụng và tích trữ suốt hàng nghìn năm, từ phương tiện trao đổi, trang sức cho đến tài sản bảo toàn giá trị. Trong phần lớn thế kỷ 20, đồng USD từng được gắn trực tiếp với vàng theo chế độ bản vị vàng.

Tuy nhiên, từ năm 1971, Mỹ chính thức chấm dứt việc neo đồng USD vào vàng, khiến giá kim loại quý này hoàn toàn do thị trường quyết định. Kể từ đó, vàng ngày càng phản ánh rõ các biến động kinh tế và chính trị toàn cầu.

Trong 10 năm qua, giá vàng đã tăng từ khoảng 1.250 USD/ounce (năm 2016) lên quanh mốc 5.000 USD/ounce hiện nay. Đà tăng này gắn liền với lạm phát, chính sách tiền tệ nới lỏng, xung đột địa chính trị và sự suy giảm niềm tin vào các đồng tiền chủ chốt.

Vì sao giá vàng khác nhau giữa các quốc gia?

Giá vàng quốc tế được hình thành trên các thị trường giao ngay lớn như London hay New York và niêm yết bằng USD. Tuy nhiên, giá bán lẻ tại từng quốc gia còn chịu ảnh hưởng của tỷ giá, thuế, phí nhập khẩu và mức cầu nội địa.

Chẳng hạn, Ấn Độ áp thuế GST 3% đối với vàng, trong khi Anh và UAE không đánh thuế đầu tư vàng. Ngoài ra, mỗi quốc gia còn phát hành các loại vàng miếng và tiền vàng mang tính biểu tượng riêng, như Gold Eagle của Mỹ, Panda của Trung Quốc hay Krugerrand của Nam Phi.

Quốc gia nào nắm giữ nhiều vàng nhất thế giới?

Mỹ hiện là quốc gia sở hữu lượng vàng dự trữ lớn nhất thế giới, với hơn 8.100 tấn – gần tương đương tổng dự trữ của ba quốc gia đứng sau cộng lại. Đức xếp thứ hai với khoảng 3.350 tấn, tiếp theo là Italy với hơn 2.450 tấn, Pháp với 2.437 tấn, Nga với 2.329,6 tấn và Trung Quốc với 2.303,5 tấn...

Vàng dự trữ không chỉ là tài sản tài chính mà còn mang ý nghĩa chiến lược, thể hiện sức mạnh và mức độ ổn định của nền kinh tế mỗi quốc gia.

Vàng - phong vũ biểu của bất ổn toàn cầu

Việc giá vàng liên tục lập đỉnh cho thấy tâm lý phòng thủ đang gia tăng trên thị trường quốc tế. Khi kinh tế thế giới đối mặt với rủi ro, vàng lại trở thành nơi trú ẩn an toàn quen thuộc.

Trong bối cảnh bất định hiện nay, kim loại quý này không chỉ là công cụ đầu tư, mà còn là thước đo niềm tin của thị trường vào hệ thống tài chính toàn cầu.