Theo SCMP, ban đầu, khi các hình ảnh về những cánh đồng lúa mì xanh tốt giữa vùng cát khô cằn xuất hiện, nhiều người tỏ ra nghi ngờ. Không ít ý kiến cho rằng đây chỉ là những mô hình trình diễn, được dàn dựng để tuyên truyền hoặc thu hút đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc đang đẩy mạnh các dự án nông nghiệp công nghệ cao.

Tuy nhiên, theo các báo cáo mới nhất, những dự án này không chỉ tồn tại trên giấy hay trong truyền thông, mà đã thực sự đi vào vận hành, cho sản lượng ổn định và có khả năng mở rộng.

Các cánh đồng này chủ yếu nằm ở khu vực sa mạc phía tây, nơi điều kiện tự nhiên khắc nghiệt với đất nghèo dinh dưỡng, độ mặn cao và lượng nước hạn chế. Để trồng được lúa mì tại đây, các nhà khoa học và kỹ sư Trung Quốc đã phải phát triển hàng loạt giải pháp công nghệ, từ cải tạo đất, kiểm soát độ mặn cho đến hệ thống tưới tiêu chính xác cao.

Một trong những yếu tố then chốt là phương pháp tưới nhỏ giọt và quản lý nước theo tần suất cao, giúp cung cấp chính xác lượng nước và dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng, đồng thời giảm thiểu thất thoát do bốc hơi – vấn đề đặc biệt nghiêm trọng tại môi trường sa mạc.

Ngoài ra, các giống lúa mì được sử dụng cũng được lai tạo để thích nghi với điều kiện khắc nghiệt, có khả năng chịu hạn và chịu mặn tốt hơn so với giống truyền thống.

Sau hai năm triển khai, các cánh đồng này đã đạt năng suất đủ để được xem là thành công bước đầu. Dù chưa thể so sánh với các vùng canh tác màu mỡ, nhưng kết quả đạt được đã vượt kỳ vọng ban đầu, chứng minh rằng việc trồng lúa mì trong sa mạc không còn là điều bất khả thi.

Thành công này mang ý nghĩa lớn đối với Trung Quốc trong bối cảnh nước này đang đối mặt với nhiều thách thức về an ninh lương thực, bao gồm biến đổi khí hậu, suy giảm đất canh tác và căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, dự án còn góp phần vào nỗ lực chống sa mạc hóa – một vấn đề môi trường nghiêm trọng tại nhiều khu vực phía tây Trung Quốc. Việc phủ xanh các vùng cát không chỉ giúp ổn định đất, giảm bão cát mà còn tạo ra giá trị kinh tế từ nông nghiệp.

Tuy vậy, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng mô hình này vẫn đối mặt với nhiều hạn chế. Chi phí đầu tư ban đầu cao, yêu cầu công nghệ phức tạp và phụ thuộc lớn vào nguồn nước là những rào cản lớn nếu muốn mở rộng quy mô.

Ngoài ra, vẫn còn những tranh luận về tính bền vững lâu dài, đặc biệt là việc khai thác nước ngầm trong môi trường khô hạn. Nếu không được quản lý chặt chẽ, việc mở rộng nông nghiệp tại sa mạc có thể gây ra những hệ lụy môi trường mới.

Dù vậy, sau hai năm, điều quan trọng nhất mà Trung Quốc đạt được là chứng minh rằng những “cánh đồng lúa mì giữa sa mạc” không phải là sản phẩm của tuyên truyền hay dàn dựng, mà là một thử nghiệm nghiêm túc với kết quả thực tế.

Trong bối cảnh thế giới ngày càng lo ngại về an ninh lương thực, mô hình này – dù còn nhiều tranh cãi – đang mở ra một hướng đi mới: biến những vùng đất tưởng chừng vô giá trị thành nguồn cung lương thực tiềm năng trong tương lai.