Theo The Times, những cánh đồng hoa oải hương tím ngát thơ mộng – biểu tượng du lịch kinh điển của vùng Provence ở miền Nam nước Pháp – đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng sinh tồn trầm trọng chưa từng có. Biến đổi khí hậu, dịch bệnh bùng phát và áp lực lợi nhuận sụt giảm đang đẩy nhiều hộ nông dân vào chân tường, buộc phải đưa ra những quyết định đau xót: nhổ bỏ các luống hoa oải hương lâu đời để chuyển sang làm các mô hình kinh tế khác ổn định hơn, chẳng hạn như xây dựng các trang trại nuôi gà đẻ trứng.

Biểu tượng du lịch lâm nguy

Trong những năm gần đây, ngành trồng oải hương và lavandin (một giống oải hương lai) tại Đông Nam nước Pháp chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các loại dịch hại, tiêu biểu như sâu bọ ăn nhựa cây và căn bệnh do vi khuẩn truyền nhiễm khiến cây khô héo, suy giảm tuổi thọ nghiêm trọng từ 10 năm xuống chỉ còn 3-4 năm.

Bên cạnh đó, tình trạng hạn hán kéo dài và các điều kiện thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu đã làm suy giảm đáng kể năng suất cũng như chất lượng tinh dầu.

Không chỉ đối mặt với áp lực tự nhiên, các nhà sản xuất oải hương Pháp còn phải chịu sức ép cạnh tranh gay gắt từ thị trường quốc tế, khi một số quốc gia khác (như Bulgaria) vươn lên dẫn đầu thế giới về sản lượng tinh dầu nhờ chi phí nhân công thấp hơn.

Nông dân "bẻ lái" sang nuôi gà để sinh tồn

Trước nguy cơ phá sản, nhiều nông dân trên cao nguyên Valensole – một trong những thủ phủ oải hương mang tính biểu tượng nhất nước Pháp – đã bắt đầu đa dạng hóa sinh kế.

Các kế hoạch xây dựng các trang trại gia cầm quy mô lớn, với hàng chục nghìn con gà đẻ trứng mỗi trại, đang dần xuất hiện ngay trên những vùng đất trước đây chỉ ngập tràn sắc tím.

Lý giải cho sự thay đổi này, nhiều nông dân chia sẻ rằng dù oải hương mang đậm giá trị bản sắc và văn hóa, nó không còn đủ khả năng duy trì sinh kế trước những biến động kinh tế.

Trong khi đó, ngành sản xuất trứng tại Pháp đang có nhu cầu tiêu thụ nội địa rất cao (trung bình mỗi người dân Pháp tiêu thụ khoảng 237 quả trứng mỗi năm), việc mở rộng các trang trại gia cầm giúp đảm bảo nguồn thu ổn định hơn cho người làm nông.

Tranh cãi giữa bảo tồn cảnh quan và bài toán kinh tế

Sự chuyển dịch này đang châm ngòi cho những cuộc tranh luận gay gắt tại địa phương. Nhiều người dân và giới bảo tồn lo ngại rằng hình ảnh thơ mộng truyền thống của vùng Provence sẽ dần bị mai một, thay thế bởi các cơ sở chăn nuôi công nghiệp.

Tuy nhiên, nó cũng phản ánh một thực tế khắc nghiệt đang diễn ra trên khắp các vùng nông thôn châu Âu: sự giằng xé giữa việc gìn giữ giá trị biểu tượng của cảnh quan và nhu cầu thích ứng với các mô hình kinh tế an toàn hơn để sinh tồn.