Cụ thể, phát biểu trên kênh truyền hình Fox News, ông Bessent nhận định, diễn biến giá vàng gần đây cho thấy tình trạng giao dịch trở nên “thiếu kiểm soát” tại Trung Quốc, buộc giới chức nước này phải siết chặt các yêu cầu về ký quỹ. Theo ông, chính những diễn biến tại thị trường lớn nhất châu Á đã khiến đợt tăng của vàng trong tuần vừa qua giống như một sự bùng nổ đầu cơ điển hình.

Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh thị trường kim loại quý vừa trải qua một đợt tăng giá kỷ lục vào đầu tuần trước - được thúc đẩy bởi dòng tiền đầu cơ, bất ổn địa chính trị và những lo ngại xoay quanh tính độc lập của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) - nhưng sau đó nhanh chóng quay đầu giảm sâu vào cuối tuần.

Ông Hu Qimu, Phó Tổng thư ký Diễn đàn 50 về Hội nhập Kinh tế Số – Kinh tế Thực, nói với Global Times rằng các sàn giao dịch toàn cầu, bao gồm cả Sàn Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME), thường xuyên nâng yêu cầu ký quỹ như một biện pháp kiểm soát rủi ro tiêu chuẩn trong giai đoạn biến động mạnh chứ không phải là thông lệ riêng của Trung Quốc.

Theo Yahoo Finance, hôm thứ Sáu, Sàn Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME) đã nâng yêu cầu ký quỹ đối với các hợp đồng vàng và bạc lần thứ ba kể từ ngày 13/1, với lý do biến động cao.

“Muốn hiểu căn nguyên của đợt giảm mạnh giá vàng lần này, trước hết cần truy lại nguyên nhân của đà tăng trước đó. Trước đây, đồng USD suy yếu cùng với căng thẳng địa chính trị toàn cầu đã thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn, đẩy giá vàng tăng vọt”, ông Hu nhận định.

Ngày 29/1, giá vàng và bạc quốc tế lập đỉnh lịch sử trong bối cảnh nhu cầu trú ẩn tăng mạnh. Giá vàng giao ngay chạm 5.594,82 USD/ounce trong ngày này, đưa tháng 1 trở thành tháng tăng mạnh nhất kể từ thập niên 1980, theo Reuters.

Bloomberg cũng cho biết rằng đợt tăng kỷ lục này được thúc đẩy bởi hoạt động mua đầu cơ, bất ổn địa chính trị và những lo ngại về tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

“Nhận định của Bộ trưởng Tài chính Mỹ là vô căn cứ”, ông Tu Yonghong, giáo sư tại Viện Tiền tệ Quốc tế thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc, nói với Global Times hôm thứ Hai, đồng thời nhấn mạnh rằng động lực cốt lõi của cả đợt tăng giá vàng lẫn sự biến động của nó nằm ở chính đồng USD.

“Kể từ năm 2025, Chỉ số USD liên tục ở mức yếu, trong khi kỳ vọng mạnh mẽ của thị trường về việc Fed cắt giảm lãi suất đã tạo ra thanh khoản dồi dào trên toàn cầu. Với vai trò là lựa chọn thay thế tự nhiên cho USD, vàng đã thu hút dòng tiền từ các ngân hàng trung ương và vốn quốc tế - một phản ứng thị trường mang tính ‘giáo khoa’, phù hợp với các nguyên lý kinh tế", ông Tu nhận định.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council), giá vàng đạt đỉnh lịch sử vào ngày 29/1 và sau đó giảm mạnh trong các phiên giao dịch tiếp theo, gồm ngày 30/1 và 2/2.

Biến động giá cũng trở nên rõ rệt hơn sau khi xuất hiện thông tin rò rỉ rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ bổ nhiệm cựu quan chức Fed Kevin Warsh làm người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ vào ngày 30/1, theo Euronews.

“Cú lao dốc gần đây chủ yếu phản ánh phản ứng dữ dội của thị trường trước kỳ vọng về một Fed ‘diều hâu’ dưới thời Chủ tịch mới - người được cho là ủng hộ lãi suất cao và thu hẹp bảng cân đối kế toán”, ông Hu phân tích.

Một báo cáo của CNBC cũng lưu ý rằng thông tin về đề cử ông Warsh đã khiến đồng USD tăng vọt.

“Chỉ số USD tăng mạnh sau khi Chủ tịch Fed mới được công bố đã kéo dòng vốn rời khỏi vàng, khi chi phí cơ hội nắm giữ tài sản không sinh lãi tăng lên đáng kể,” ông Yang Delong, Kinh tế trưởng của First Seafront Fund (Thâm Quyến), nói với Global Times hôm thứ Hai.

Ông Tu cũng nhấn mạnh mối quan hệ “bập bênh” kinh điển giữa giá vàng và đồng USD: khi USD suy yếu và uy tín của nó suy giảm, vàng thường tăng giá như một công cụ phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh nhu cầu trú ẩn an toàn toàn cầu gia tăng. “Việc quy trách nhiệm cho Trung Quốc về những biến động hiện nay không mang tính chuyên môn cũng không khách quan”, ông Tu khẳng định.

Ở góc nhìn dài hạn, ông Yang cho rằng các yếu tố nền tảng hỗ trợ giá vàng và bạc tăng cao vẫn không thay đổi, khi các chính sách khó lường của Mỹ làm gia tăng bất ổn tài chính toàn cầu. Điều này đã thúc đẩy làn sóng bán tháo trái phiếu Kho bạc Mỹ và dẫn tới tái phân bổ dòng vốn sang kim loại quý như vàng và bạc.