Căng thẳng thuế quan, thị trường đảo lộn khiến nông dân Mỹ thiệt hại nặng, không biết trồng cây gì năm 2026

+ aA -
Phương Đăng (theo Agtechnavigator)
22/01/2026 15:08 GMT +7
Nhiều nông dân tại Mỹ đang vật lộn để duy trì hoạt động trước tác động của thuế quan và căng thẳng thương mại. Điều này cũng khiến họ gặp khó khăn trong việc chuẩn bị cho vụ mùa 2026, từ quyết định trồng gì đến việc tiếp cận thị trường xuất khẩu.
Nông dân Mỹ đang chật vật để tồn tại. Ảnh Getty

Nông dân Mỹ không biết nên trồng gì trong năm tới

Trong một hội thảo trực tuyến do nhóm Tariffs Cost US tổ chức, nông dân từ các bang Iowa, Kansas và Tennessee của Mỹ đã bày tỏ quan ngại trước chính sách thương mại của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Họ cho rằng, các mức thuế áp lên hàng hóa nhập khẩu đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, biên lợi nhuận, cộng đồng nông thôn và hình ảnh của Mỹ như một đối tác thương mại đáng tin cậy.

Trong suốt năm qua, thuế quan đã tạo ra sự bất định lớn trong nền kinh tế nông nghiệp. Nhiều nông dân hiện không chắc chắn nên trồng gì trong năm tới và liệu họ có thể tiếp cận thị trường xuất khẩu khi đến mùa thu hoạch hay không.

“Nông dân Kansas phụ thuộc rất nhiều vào thị trường xuất khẩu, đặc biệt là đối với ngũ cốc, sorghum, lúa mì và đậu tương. Khi thuế quan gây gián đoạn thương mại hoặc dẫn đến trả đũa, giá cả giảm và thị trường trở nên kém ổn định. Điều này khiến chúng tôi khó ký hợp đồng, quản lý rủi ro và lên kế hoạch thu nhập ổn định cho năm mới”, ông Nick Levendofsky, Giám đốc điều hành Hiệp hội Nông dân Kansas, nói.

Ông nhấn mạnh rằng chi phí đầu vào cao kết hợp với lợi nhuận không chắc chắn buộc nông dân phải gánh nhiều rủi ro hơn chỉ để giữ vững hoạt động sản xuất.

Levendofsky cũng cho rằng thuế quan không chỉ là vấn đề chính sách trừu tượng - chúng “định hình trực tiếp cách chúng tôi lên kế hoạch trồng trọt và quyết định có nên đầu tư hay không".

Tác động ngắn hạn và dài hạn

Các nông dân cho biết thuế quan không chỉ gây áp lực lên biên lợi nhuận trong ngắn hạn, mà còn làm giảm khả năng kinh doanh lâu dài với các đối tác nước ngoài, bởi Mỹ đang ngày càng bị xem là một đối tác không đáng tin cậy. Nhiều hậu quả vẫn còn kéo dài từ các căng thẳng thương mại trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump.

Sự căng thẳng thương mại leo thang đầu năm 2026 bắt nguồn từ quyết định của chính quyền Trump đe dọa áp thuế 10% lên các nước như Anh, Đan Mạch, Pháp, Đức, Phần Lan, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển nếu họ không “hợp tác” trong việc trao quyền kiểm soát Greenland cho Mỹ - lý do mà Washington đưa ra là vì an ninh quốc gia. Đáp lại, Nghị viện châu Âu đã quyết định tạm hoãn phê duyệt một hiệp định thương mại với Mỹ vào ngày 21/1.

Aaron Lehman, Chủ tịch Hiệp hội Nông dân Iowa, nói rằng những nỗ lực phát triển thương mại bằng cách tham gia tổ chức thương mại và xây dựng quan hệ với người mua nước ngoài đang bị phá hủy bởi các chính sách thương mại “bất ngờ và thiếu nhất quán”. Ông lưu ý rằng nhiều người mua nước ngoài từng chuyển sang mua sản phẩm từ các quốc gia khác, đặc biệt ở Nam Mỹ, và họ không quay trở lại thị trường Mỹ ngay cả sau nhiều năm. “Sự hỗn loạn thuế quan làm tổn hại đến nông dân hiện tại và trong nhiều năm tới,” ông nói.

Brazil là một ví dụ điển hình về quốc gia hưởng lợi từ tình trạng hỗn loạn thương mại này. Ngành nông nghiệp của Brazil đã xuất khẩu lượng hàng nông sản kỷ lục trị giá 169,2 tỷ USD vào năm 2025.

Các nông dân tham dự hội thảo kêu gọi Quốc hội Mỹ có hành động kiểm soát mạnh mẽ hơn việc sử dụng thuế quan của Tổng thống, và nhấn mạnh rằng các nhà lập pháp cần hiểu rõ cách mà các chính sách này đang làm tổn hại cộng đồng nông thôn. “Quốc hội cần hành động với vai trò là một nhánh quyền lực ngang hàng trong chính phủ khi nói đến các mức thuế này. Thuế quan đang được áp đặt bởi một cá nhân - bởi một phía trong chính phủ - đó không phải cách thức được quy định trong luật pháp của chúng ta và luật thương mại toàn cầu”, ông Levendofsky nhấn mạnh.