Theo kiến nghị của cử tri Thành phố Hồ Chí Minh gửi tới Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, thực tế hiện nay, khi doanh nghiệp nợ Bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc thì người lao động bị ảnh hưởng trực tiếp đến việc thụ hưởng các chế độ như trợ cấp thất nghiệp, chế độ hưu trí và các quyền lợi an sinh xã hội khác.

Do đó, cử tri kiến nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp doanh nghiệp chậm đóng BHXH bắt buộc cho người lao động, đồng thời có giải pháp bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động tại các doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ đóng BHXH.

Về phản ánh này, Bộ Tài chính đánh giá có thực trạng như cử tri đã nêu. Để giải quyết, thời gian qua hệ thống pháp luật về BHXH đã được xây dựng, sửa đổi, cập nhật kịp thời, phù hợp với tình hình thực tế hiện nay.

Cụ thể, tại Luật BHXH số 41/2024/QH15 có hiệu lực từ 1/7/2025, và Luật BHXH về chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp. Trong đó đã làm rõ về các hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH và tăng cường mạnh hơn nữa chế tài xử lý các hành vi này nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của người lao động.

Theo Bộ Tài chính, nội dung kiến nghị đã và đang được giải quyết thông qua hoạt động quản lý nhà nước. Bộ Tài chính đã chỉ đạo BHXH Việt Nam quyết liệt triển khai nhiều giải pháp để hạn chế tình trạng nói trên. Qua đó, tỷ lệ chậm đống BHXH trên số phải thu đã giảm qua từng năm.

Nếu như năm 2021, số tiền chậm đóng BHXH chiếm 3,05% số phải thu thì đến 2025, con số này chỉ chiếm 2,54%, mức thấp nhất từ trước đến nay.

Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp ổn định kinh tế vỹ mô, thúc đẩy thị trường trong nước, hỗ trợ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, đảm bảo nguồn lực phát triển để góp phần tuân thủ trách nhiệm tham gia BHXH cho người lao động.

Đồng thời sẽ tiếp tục chỉ đạo BHXH Việt Nam thực hiện quyết liệt các giải pháp bao gồm đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của chủ doanh nghiệp và người lao động trong chấp hành quy định.

Hàng tháng, thống kê, rà soát, gửi thông báo đến từng đơn vị, doanh nghiệp có số tiền đóng và thực hiện các biện pháp, giải pháp đôn đốc, thu hồi tiền chậm đóng với từng đơn vị.

Đặc biệt là chủ động phối hợp với cơ quan Công an để theo dõi nắm bắt việc chậm đóng, trốn đóng BHXH của doanh nghiệp, kịp thời áp dụng các biện pháp khắc phục, xử lý nghiêm doanh nghiệp vi phạm; chuyển hồ sơ, kiến nghị khởi tố hình sự đối với các doanh nghiệp cố tình trốn đóng BHXH cho người lao động nhằm tạo sự răn đe đối với doanh nghiệp chưa có ý thức chấp hành.