Chuyển từ kết nối tuyến sang kết nối mạng lưới

Chiều 13/8, Báo Xây dựng phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Hội thảo: “Hạ tầng liên kết - Động lực thu hút đầu tư, phát triển du lịch miền Trung - Tây Nguyên”.
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, thời gian qua, kết cấu hạ tầng giao thông khu vực đã có những bước phát triển quan trọng, từng bước nâng cao khả năng kết nối giữa các địa phương, các trung tâm kinh tế, đô thị, khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu và các điểm du lịch.

Đặc biệt, mạng lưới đường bộ cao tốc đang được ưu tiên đầu tư, đã hình thành trục Bắc - Nam và từng bước đầu tư các tuyến kết nối Đông - Tây giữa Tây Nguyên với khu vực duyên hải, góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tăng cường khả năng tiếp cận các trung tâm kinh tế, dịch vụ và du lịch.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hạ tầng giao thông liên vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên vẫn còn những điểm nghẽn cần được tập trung giải quyết. 

Để thực hiện đột phá chiến lược về kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng đa phương thức theo định hướng của Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, cần chuyển mạnh từ tư duy đầu tư từng tuyến, từng địa phương sang tư duy phát triển mạng lưới - hình thành hành lang - kết nối đa phương thức - khai thác không gian phát triển, lấy các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với biển, các cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế và trung tâm logistics làm những cấu phần ưu tiên. 

Theo Vụ Kế hoạch Tài chính (Bộ Xây dựng), vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên hội tụ nhiều điều kiện để trở thành một cực tăng trưởng mới của quốc gia. 

Đến nay đã đưa vào khai thác khoảng 957km đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông (cả nước đã đưa vào khai thác 3.345km), chuẩn bị đưa vào khai thác sử dụng 68km/118km tuyến cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột. 

Nhiều tuyến đường bộ cao tốc đang được đang triển khai đầu tư (Quy Nhơn - Pleiku, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Tân Phú - Bảo Lộc - Liên Khương, Gia Nghĩa - Chơn Thành) sẽ tạo điều kiện thuận lợi kết nối khu vực biển với vùng miền núi. Một số đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây (Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa), trục ngang theo hướng Đông - Tây cũng đang được nghiên cứu đầu tư (Quảng Ngãi - Kon Tum, Phú Yên - Đắk Lắk và Nha Trang - Đà Lạt, Gia Nghĩa - Bảo Lộc - Phan Thiết).

Hệ thống đường bộ được quy hoạch và từng bước được hoàn thiện, hình thành các trục dọc (2 tuyến cao tốc, 3 tuyến quốc lộ), các trục ngang, tạo nên mạng lưới giao thông đường bộ với tổng chiều dài 9.047km (3.041km đường cao tốc, 5.015km quốc lộ, 991km đường ven biển,…) để kết nối thuận lợi hệ thống cao tốc và các tuyến đường địa phương, kết nối các cảng biển, cửa khẩu quốc tế với Lào và Campuchia (Bờ Y, Lệ Thanh) tạo điều kiện thuận tiện cho giao lưu và đối ngoại của vùng.

Nối những không gian du lịch thay vì chỉ nối những con đường

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch cho hay, địa phương đang định hướng chuyển từ phát triển du lịch theo địa giới hành chính sang phát triển theo không gian và hệ sinh thái, kết nối các sản phẩm theo trục “biển – đồng bằng – cao nguyên – đại ngàn”.

Khi hạ tầng giao thông được đầu tư kết nối đồng bộ sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển, mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến và qua đó mở rộng không gian du lịch. Đây cũng là bài toán chung của toàn vùng: Không chỉ nối những con đường, mà phải nối những không gian du lịch; không chỉ đưa khách đến điểm đến, mà phải tạo điều kiện để khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, năm 2025, Việt Nam đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế, tăng trên 20% so với năm 2024 và vượt xa con số 18 triệu lượt của năm 2019. Khách nội địa đạt hơn 135 triệu lượt, tổng thu du lịch lần đầu vượt mốc 1 triệu tỷ đồng.

Sáu tháng đầu năm 2026, khách quốc tế đạt 12,3 triệu lượt, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước, đưa ngành du lịch tiến gần mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026.

Tại hội thảo, các đại biểu nhận định miền Trung - Tây Nguyên đang nổi lên như một không gian du lịch quy mô lớn, có tốc độ tăng trưởng và lợi thế tài nguyên đa dạng.

Khu vực sở hữu hệ thống tài nguyên trải dài từ biển, đảo, đầm phá, đô thị ven biển đến cao nguyên, đại ngàn, hồ, thác cùng những giá trị văn hóa bản địa đặc sắc.

Một trong những lợi thế lớn của khu vực là khả năng hình thành các hành trình liên vùng, kết nối biển với đồng bằng, cao nguyên và đại ngàn.

Đặc biệt, sau khi Gia Lai và Bình Định sáp nhập, không gian phát triển của tỉnh được mở rộng từ biển đến cao nguyên. Đây được xem là điều kiện thuận lợi để địa phương xây dựng những sản phẩm du lịch mới, tăng cường liên kết giữa các điểm đến và thu hút thêm các dòng vốn đầu tư vào hạ tầng, dịch vụ du lịch.

Các ý kiến tại hội thảo cho rằng để khai thác hiệu quả lợi thế này, bên cạnh đầu tư hạ tầng giao thông, cần tăng cường liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng; đồng thời phát triển đồng bộ hạ tầng du lịch, logistics, dịch vụ và các sản phẩm đặc trưng.

Việc hình thành các hành lang giao thông và không gian du lịch liên vùng không chỉ giúp rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn được kỳ vọng tạo ra chuỗi giá trị mới, tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách, từ đó biến lợi thế kết nối thành động lực tăng trưởng kinh tế cho toàn vùng.