Tình hình căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran (đặc biệt là sau các cuộc không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28/2/2026) đang gây ra những biến động mạnh mẽ cho tuyến hàng hóa Á - Âu.

Theo tổng hợp của Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), tác động nhãn tiền và nghiêm trọng nhất của cuộc xung đột tại Trung Đông là sự "nghẽn cổ chai" tại các eo biển chiến lược toàn cầu.

Eo biển Hormuz là điểm nóng nhất hiện nay. Iran đã đưa ra các cảnh báo về an ninh, khiến việc di chuyển qua đây gần như đình trệ. Mặc dù chưa chính thức đóng cửa hoàn toàn, nhưng nhiều hãng tàu đã chủ động dừng hoặc thay đổi lộ trình do rủi ro cao.

Trong khi đó, xung đột khiến hy vọng phục hồi tuyến đường qua kênh đào Suez và Biển Đỏ trở nên mong manh. Các doanh nghiệp buộc phải tính đến phương án vòng qua mũi Hảo Vọng.

Hệ lụy tất yếu của sự chuyển hướng này là sự bùng nổ về chi phí logistics.

Theo đánh giá từ Văn phòng Ban IV, giá cước container dự báo có thể tăng mạnh gấp 2 - 3 lần mức bình thường, vượt mốc 5.000 USD/container 40 feet, lặp lại kịch bản của giai đoạn 2024 - 2025.

Đồng thời, các đơn vị bảo hiểm rủi ro chiến tranh đang rà soát và tăng phí nhanh chóng đối với các tàu hoạt động tại khu vực vùng Vịnh.

Thêm vào đó, nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ đã đẩy giá dầu thô Brent tăng vọt lên mức 72,87 USD/thùng, kéo theo sự gia tăng của phụ phí nhiên liệu trong cả vận tải biển và hàng không.

Về thời gian vận chuyển, việc phải thay đổi hải trình vòng qua Nam Phi thay vì đi qua kênh đào Suez khiến thời gian vận chuyển hàng hóa giữa Á và Âu bị kéo dài thêm từ 10 đến 14 ngày. Điều này gây áp lực lớn lên các chuỗi cung ứng "vừa kịp lúc" (Just-in-time), đặc biệt là ngành linh kiện ô tô, điện tử và hàng nông sản thực phẩm.

Đặc biệt, nhóm hàng nông sản nhạy cảm vốn là thế mạnh của Việt Nam như trái cây tươi và thủy sản sẽ gặp khó khăn do thời gian vận chuyển dài làm ảnh hưởng đến chất lượng và tăng chi phí bảo quản.