Nghị định quy định đầy đủ các nguyên tắc quản lý thuế đối với giao dịch liên kết; tiêu chí xác định các bên có quan hệ liên kết; phương pháp phân tích, so sánh và xác định giá giao dịch liên kết; nguyên tắc xác định chi phí được trừ khi tính thuế; quyền, nghĩa vụ của người nộp thuế trong kê khai, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết; trách nhiệm lập báo cáo lợi nhuận liên quốc gia và trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong quản lý thuế.

Theo quy định, giao dịch liên kết bao gồm các hoạt động mua bán, trao đổi, chuyển nhượng, thuê, cho thuê, vay, cho vay, cung cấp dịch vụ, giao dịch tài chính, chuyển giao tài sản hữu hình, tài sản vô hình cũng như các thỏa thuận chia sẻ nguồn lực, chi phí giữa các bên có quan hệ liên kết. Quy định này không áp dụng đối với các giao dịch hàng hóa, dịch vụ thuộc diện Nhà nước quản lý giá theo pháp luật về giá.

Nghị định xác định các bên có quan hệ liên kết theo quy định của Luật Quản lý thuế, trong đó bao gồm nhiều trường hợp như doanh nghiệp trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu từ 25% vốn góp của doanh nghiệp khác; hai doanh nghiệp cùng có từ 25% vốn góp do một bên thứ ba nắm giữ; doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất và nắm giữ từ 10% cổ phần của doanh nghiệp khác; hoặc doanh nghiệp bảo lãnh, cho vay với quy mô lớn, đủ điều kiện chi phối hoạt động tài chính của doanh nghiệp đi vay.

Bên cạnh đó, quan hệ liên kết còn được xác định khi một doanh nghiệp có quyền bổ nhiệm hoặc kiểm soát phần lớn ban lãnh đạo của doanh nghiệp khác; hai doanh nghiệp cùng chịu sự điều hành của một bên thứ ba; doanh nghiệp chịu sự kiểm soát bởi các cá nhân có quan hệ gia đình; các cơ sở kinh doanh giữa trụ sở chính và cơ sở thường trú; các doanh nghiệp cùng chịu sự kiểm soát của một cá nhân hoặc chịu sự điều hành, quyết định trên thực tế của doanh nghiệp khác.

Nghị định cũng bổ sung các trường hợp phát sinh giao dịch chuyển nhượng vốn từ 25% vốn góp trở lên trong kỳ tính thuế, giao dịch vay, cho vay từ 10% vốn góp của chủ sở hữu với cá nhân điều hành hoặc người có quan hệ gia đình theo quy định. Đối với lĩnh vực ngân hàng, tổ chức tín dụng với công ty con, công ty kiểm soát hoặc công ty liên kết cũng được xác định là các bên có quan hệ liên kết.

Đáng chú ý, Nghị định quy định một số trường hợp ngoại lệ không áp dụng tiêu chí quan hệ liên kết đối với các tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp nhà nước chuyên xử lý nợ khi các đơn vị này không trực tiếp tham gia điều hành, kiểm soát hoặc góp vốn vào doanh nghiệp vay vốn hay doanh nghiệp được bảo lãnh.

Về quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế, Nghị định khẳng định doanh nghiệp được thực hiện các quyền theo Luật Quản lý thuế khi kê khai, xác định giá giao dịch liên kết. Đồng thời, doanh nghiệp phải bảo đảm việc xác định giá không làm giảm nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tại Việt Nam; có trách nhiệm chứng minh việc phân tích, lựa chọn phương pháp xác định giá giao dịch liên kết phù hợp.

Doanh nghiệp phải kê khai đầy đủ thông tin về quan hệ liên kết và các giao dịch liên kết theo các phụ lục ban hành kèm Nghị định, nộp cùng hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm. Đồng thời, người nộp thuế phải lập, lưu giữ và cung cấp hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, bao gồm hồ sơ quốc gia, hồ sơ toàn cầu và báo cáo lợi nhuận liên quốc gia của công ty mẹ tối cao theo quy định.

Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết phải được hoàn thành trước thời điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm, lưu giữ đầy đủ và xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu. Người nộp thuế chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính đầy đủ, chính xác của toàn bộ thông tin, tài liệu cung cấp trong quá trình tham vấn hoặc thanh tra, kiểm tra.

Ngoài ra, các công ty tư vấn, doanh nghiệp kiểm toán độc lập và đại lý thuế được doanh nghiệp ủy quyền lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết cũng phải tuân thủ quy định của pháp luật về quản lý thuế và chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với nội dung hồ sơ do mình thực hiện.

Việc ban hành Nghị định 255/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ hoàn thiện khung pháp lý về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết, góp phần ngăn ngừa hành vi chuyển giá, chống thất thu ngân sách, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh minh bạch, công bằng giữa các doanh nghiệp.