Là hệ thống tiêu chí đánh giá công trình xanh quốc gia và quốc tế đầu tiên được phát triển riêng cho thị trường xây dựng trong nước, do Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) quản lý, Lotus hiện là hệ thống đánh giá công trình xanh lớn nhất tại Việt Nam.

Hệ thống này được thiết kế phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội trong nước, đồng thời tiệm cận với các thông lệ và nhận thức chung trên thế giới về công trình xanh.

Ngày 27/3, VGBC vừa công bố phiên bản mới nhất - Lotus 4 do chính VGBC phát triển. Bảng tiêu chí mới này được kỳ vọng sẽ đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa thị trường xây dựng bền vững tại Việt Nam, từ đó tạo sự thúc đẩy lớn cả về tài chính xanh và khả năng tiết kiệm năng lượng, nguồn nước.

Nâng hạng tín nhiệm dòng tài chính xanh

Theo ông Douglas Snyder, Giám đốc điều hành VGBC, ngành xây dựng và bất động sản hiện đóng góp tới 2/3 tổng giá trị toàn cầu, nhưng cũng là lĩnh vực chịu tác động nặng nề nhất từ rủi ro vật lý và biến đổi khí hậu.

Tại Việt Nam, những khung pháp lý cho tín dụng xanh đang dẫn được hoàn thiện. Tỷ trọng phân bổ cho công trình xanh tại các thị trường mới nổi đã ghi nhận mức tăng trưởng đột phá từ 9% lên 29% chỉ trong giai đoạn 2022 – 2023. Đây là tín hiệu mạnh mẽ cho thấy sự chuyển dịch tất yếu của dòng vốn hướng tới các tiêu chuẩn bền vững.

Điểm nhấn quan trọng trong lộ trình này là sự tương thích giữa hệ thống tiêu chuẩn nội địa và quốc tế. Theo báo cáo Unlocking Capital của WorldGBC Asia Pacific công bố tháng 9/2025, hệ thống Lotus đã chính thức được liệt kê là tiêu chuẩn công trình xanh quốc gia được công nhận trong ASEAN Taxonomy v3.

Sự công nhận này xác lập vị thế của Việt Nam như một trong những quốc gia có độ tương thích cao nhất với danh mục phân loại tài chính khu vực, tạo tiền đề vững chắc để các dự án đạt chứng nhận Lotus tiếp cận trực tiếp các nguồn vốn từ Trái phiếu xanh và Khoản vay xanh quốc tế.

Sự phát triển của hệ thống Lotus V4 với 9 tiêu chí đánh giá toàn diện đã bao quát từ quản lý địa điểm, năng lượng, vật liệu tuần hoàn đến sức khỏe và tiện nghi cộng đồng. Những tiêu chuẩn này không chỉ phục vụ mục tiêu kỹ thuật mà còn cộng hưởng trực tiếp với các cam kết chính trị quan trọng của Việt Nam tại COP26.

Việc thúc đẩy công trình xanh chính là công cụ then chốt để hiện thực hóa mục tiêu giảm 43,5% phát thải vào năm 2030 và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 theo chiến lược quốc gia.

Dưới góc nhìn nhân văn và sinh học, ông Douglas Snyder, khẳng định rằng việc đầu tư vào không gian xanh mang lại giá trị phục hồi to lớn cho sức khỏe con người, giúp giảm căng thẳng và ổn định các chỉ số sinh học chỉ sau một giờ tiếp xúc.

Có thể nói, việc phát triển công trình xanh theo tiêu chuẩn LOTUS không chỉ là giải pháp tài chính hiệu quả mà còn là hành động thiết thực. Trong đó, "Cuộc đại tuyệt chủng lần thứ 6 của Trái Đất có thể được giảm thiểu" là một trong những câu chuyện được ông Douglas Snyder nhấn mạnh.

Mức tiết kiệm năng lượng vượt qua 50%

Bà Phan Thu Hằng, Chủ tịch VGBC cho biết, Lotus V4 có mục tiêu đảm bảo sự đồng bộ với các chuẩn mực quốc tế, phù hợp với bối cảnh Việt Nam, giúp các chủ đầu tư có một lộ trình rõ ràng để hướng tới phát triển bền vững và tiếp cận tài chính xanh.

Bộ tiêu chí của Lotus V4 bao trùm toàn bộ vòng đời công trình, từ thiết kế, thi công đến vận hành, với chín nhóm nội dung gồm quản lý, khu đất và môi trường, năng lượng, nước, vật liệu và tính tuần hoàn, sức khỏe và tiện nghi, cộng đồng và công bằng, hiệu năng vượt trội và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, Lotus V4 đặt trọng tâm vào lộ trình khử carbon dài hạn, yêu cầu các dự án xây dựng kế hoạch giảm phát thải rõ ràng, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Các tiêu chí về hiệu quả năng lượng và sử dụng năng lượng tái tạo được xây dựng nhằm giúp công trình đạt trạng thái “sẵn sàng Net Zero.”

Theo VGBC, chứng nhận Lotus không chỉ là cam kết về môi trường mà còn là công cụ tài chính giúp tối ưu chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Mức tiết kiệm có thể đạt từ 25-60 % năng lượng và 40-50% nguồn nước, với thời gian hoàn vốn phổ biến trong khoảng 2-5 năm là những con số cực kỳ sáng sủa, cho thấy yếu tố đáng lưu tâm giúp nhà đầu tư gia tăng giá trị tài sản và năng lực quản trị.

Theo TS Nguyễn Quang Hiệp, Viện trưởng Viện nghiên cứu Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), việc chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang mô hình xanh – tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải carbon đã trở thành một nhu cầu thiết yếu, góp phần hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Chính vì vậy, các hệ thống đánh giá công trình xanh, trong đó có Lotus, đang ngày càng được thúc đẩy mạnh mẽ. Đồng thời, việc xây dựng các hệ thống tiêu chuẩn chuyên sâu cũng tạo nền tảng quan trọng cho việc phát triển các sản phẩm, giải pháp phù hợp với công trình xanh trong tương lai.