Theo bài viết của The New Yorker, hiện tượng này không chỉ là xu hướng đầu tư mà còn là sự hồi sinh của một giấc mơ rất cũ: giấc mơ làm giàu nhanh chóng giống như thời kỳ cơn sốt vàng California năm 1849.

Giá vàng tăng vọt, có thời điểm chạm ngưỡng khoảng 5.000 USD/ounce trong năm 2026, đã kích hoạt một làn sóng mới những người đổ xô đi tìm vàng.

Tổng thống Donald Trump cũng góp phần thúc đẩy tâm lý này khi nhiều lần ca ngợi vàng như tài sản “không thể bị đánh thuế”, càng làm tăng sức hấp dẫn của kim loại quý trong bối cảnh lo ngại về lạm phát và chính sách kinh tế.

Không giống thời xưa, những “thợ đào vàng” ngày nay không chỉ dùng xẻng và chảo đãi vàng, mà còn kết hợp công nghệ hiện đại như máy quét LiDAR, mạng xã hội và các cộng đồng trực tuyến. Các bộ dụng cụ tìm vàng, kênh YouTube, podcast và chương trình truyền hình thực tế như “Gold Rush” trở nên phổ biến, biến việc đào vàng thành một phong trào mang tính giải trí lẫn đầu tư.

The New Yorker cũng nhấn mạnh yếu tố văn hóa đằng sau cơn sốt này. Đối với nhiều người Mỹ, đặc biệt là nam giới trung niên, việc đi tìm vàng gắn liền với hình ảnh “người đàn ông miền Tây” – mạnh mẽ, tự lập và dám mạo hiểm. Đây là một dạng hoài niệm về quá khứ, khi nước Mỹ còn là vùng đất của cơ hội và tự do. Chính điều này khiến việc đào vàng không chỉ là kiếm tiền mà còn là cách tìm lại bản sắc cá nhân trong một xã hội hiện đại nhiều biến động.

Tuy nhiên, phía sau "sự lãng mạn" đó là một thực tế phức tạp hơn. Lịch sử cơn sốt vàng Mỹ từng gắn liền với bóc lột lao động, đặc biệt là người bản địa, cũng như những hậu quả môi trường nghiêm trọng như ô nhiễm thủy ngân và phá hủy hệ sinh thái. Những vấn đề này vẫn còn để lại dấu vết đến ngày nay và là lời nhắc rằng “giấc mơ vàng” không hề miễn phí.

Ngoài ra, không phải ai tham gia cũng thành công. Cũng giống như trong các cơn sốt vàng trong lịch sử, phần lớn người tham gia không tìm được vận may, trong khi một số ít kiếm được lợi nhuận – thường là những người bán công cụ, dịch vụ hoặc nội dung liên quan đến đào vàng, thay vì trực tiếp khai thác vàng.

Điểm đáng chú ý là cơn sốt vàng hiện đại không chỉ phản ánh yếu tố kinh tế mà còn phản ánh tâm lý xã hội. Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, từ lạm phát đến xung đột địa chính trị, vàng trở thành biểu tượng của sự chắc chắn. Đồng thời, nó cũng phản ánh một xu hướng lớn hơn: khi niềm tin vào hệ thống suy giảm, con người có xu hướng quay về những giá trị “cũ nhưng an toàn”.

Theo The New Yorker, nhìn chung, cơn sốt vàng mới ở Mỹ không chỉ là câu chuyện về kim loại quý, mà là sự kết hợp giữa kinh tế, công nghệ, văn hóa và tâm lý. Nó cho thấy dù thế giới đã thay đổi, giấc mơ làm giàu nhanh chóng và niềm tin vào “vận may bất ngờ” vẫn chưa bao giờ biến mất – chỉ là được khoác lên một lớp vỏ hiện đại hơn.