Fed thừa nhận tương lai kinh tế Mỹ đầy bất định

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày thứ Tư đã quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ–Israel và Iran làm gián đoạn kinh tế toàn cầu và đẩy giá dầu tăng vọt.

Hai tuần sau các đợt tấn công ban đầu, giá xăng và dầu diesel đã tăng mạnh cùng với giá dầu thô.

“Những tác động từ các diễn biến ở Trung Đông đối với nền kinh tế Mỹ vẫn chưa rõ ràng”, Fed cho biết trong tuyên bố chính thức.

“Các thước đo kỳ vọng lạm phát trong ngắn hạn đã tăng trong những tuần gần đây, nhiều khả năng phản ánh sự gia tăng đáng kể của giá dầu do gián đoạn nguồn cung ở Trung Đông”, Chủ tịch Fed Jerome Powell phát biểu tại một cuộc họp báo ở Washington.

“Giá năng lượng cao hơn sẽ đẩy lạm phát chung tăng lên nhưng còn quá sớm để biết mức độ và thời gian tác động của điều này đối với nền kinh tế", ông nói thêm.

Phạm vi mục tiêu của lãi suất cơ bản vẫn được giữ ở mức 3,50% đến 3,75%. Đây là mức lãi suất mà các ngân hàng sử dụng khi cho nhau vay qua đêm, đồng thời ảnh hưởng đến lãi suất cho vay tiêu dùng.

Các nhà hoạch định chính sách của Fed cũng công bố bản Dự báo Kinh tế mới, cho thấy họ vẫn kỳ vọng sẽ có một đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2026 và một lần nữa vào năm 2027.

Các quan chức thuộc Ủy ban Thị trường Mở Liên bang hiện dự báo lạm phát lõi sẽ đạt 2,7% vào cuối năm, tăng nhẹ so với dự báo hồi tháng 12. Họ cũng cho rằng GDP của Mỹ năm nay sẽ đạt 2,4%, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo trước đó.

Tuy nhiên, ông Powell nhấn mạnh rằng còn quá sớm để biết cú sốc năng lượng sẽ diễn biến ra sao. “Điều tôi thực sự muốn nhấn mạnh là không ai biết cả", ông nói về các dự báo kinh tế.

“Nếu có lúc nào nên bỏ qua bản dự báo này, thì chính là lúc này, bởi vì chúng ta đơn giản là không biết”, ông nói thêm.

Người duy nhất bỏ phiếu phản đối việc giữ nguyên lãi suất là Stephen Miran, ứng viên do Tổng thống Donald Trump đề cử, người muốn cắt giảm 0,25 điểm phần trăm.

Cú sốc giá năng lượng lan rộng

Khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2, Tehran đã đáp trả bằng cách phong tỏa Strait of Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.

Ngay sau đó, giá dầu thô tăng vọt, kéo theo giá xăng tăng nhanh.

Giá dầu tại Mỹ đã tăng hơn 40%, trong khi giá xăng trung bình bán lẻ tăng hơn 75 cent mỗi gallon kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Giá dầu diesel – nhiên liệu vận hành tàu biển, xe tải và tàu hỏa trong chuỗi cung ứng nội địa Mỹ – đã vượt mốc 5 USD/gallon vào thứ Ba, lần đầu tiên kể từ năm 2022.

Không chỉ xăng dầu, giá nhiên liệu máy bay và dầu sưởi cũng tăng mạnh.

Trong khi đó, người tiêu dùng Mỹ vốn đã chịu áp lực lớn từ chi phí sinh hoạt cao. Những thông tin về làn sóng sa thải trong doanh nghiệp càng củng cố lo ngại rằng thị trường lao động đang trở nên mong manh.

“Chúng tôi nhận thức rõ về diễn biến lạm phát trong vài năm qua và cách các cú sốc liên tiếp đã làm gián đoạn tiến trình kiểm soát giá cả”, ông Powell nói.

“Có thể sẽ cần vài năm tăng trưởng thu nhập thực tích cực để người dân cảm thấy dễ chịu trở lại. Vẫn còn nhiều lĩnh vực giá cả tiếp tục tăng, như bảo hiểm… và đó là hệ quả kéo dài của áp lực lạm phát. Đó là điều rất thực tế với những gì người dân đang trải qua”, ông Powell cho biết thêm khi được hỏi về khả năng chi trả.

Triển vọng kinh tế mờ mịt

Báo cáo việc làm mới nhất cho thấy tỷ lệ thất nghiệp chỉ tăng nhẹ, nhưng nền kinh tế Mỹ đã mất ròng 92.000 việc làm trong tháng 2. Đồng thời, số liệu việc làm của tháng 1 và tháng 12 cũng bị điều chỉnh giảm mạnh.

Trong khi đó, lạm phát vẫn “dai dẳng”, ở mức 2,4% trong cả tháng 1 và tháng 2, sau khi giảm từ 3% vào tháng 9.

“Dự báo chung của chúng tôi là sẽ tiếp tục đạt tiến triển trong kiểm soát lạm phát. Không nhiều như kỳ vọng, nhưng vẫn có tiến triển", ông Powell nói.

Ông cho biết việc có cắt giảm lãi suất hay không sẽ phụ thuộc vào việc lạm phát có giảm đủ để biện minh cho việc hạ chi phí vay nhằm kích thích nền kinh tế.

“Nếu không thấy tiến triển đó, sẽ không có việc cắt giảm lãi suất”, ông nhấn mạnh.

Triển vọng kinh tế còn bị làm phức tạp hơn bởi bất ổn chính sách thuế quan, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ nhiều mức thuế theo từng quốc gia mà ông Trump áp đặt trước đó.

Ông Trump sau đó thay thế bằng mức thuế toàn cầu 10% trong ngắn hạn và cam kết sẽ nâng lên 15%, dù đến nay chưa thực hiện. Đồng thời, chính quyền Mỹ cũng mở hàng loạt cuộc điều tra thương mại, mở đường cho các đợt áp thuế mới trong năm nay.

Áp lực chính trị bủa vây Fed

Trong khi Fed đang cố điều hướng nền kinh tế đầy bất ổn, cơ quan này cũng phải đối mặt với những thách thức chính trị chưa từng có.

Tòa án Tối cao Mỹ đã nghe tranh luận về tương lai của Thống đốc Fed Lisa Cook – người bị ông Trump tìm cách sa thải – nhưng chưa đưa ra phán quyết.

Bên cạnh đó là cuộc điều tra của Bộ Tư pháp đối với ông Powell liên quan đến lời khai trước Quốc hội về việc cải tạo trụ sở Fed.

Nhiều nghị sĩ đã bày tỏ phẫn nộ trước cuộc điều tra này, trong khi ông Powell cho rằng đây là nỗ lực gây áp lực nhằm buộc ông ủng hộ việc cắt giảm lãi suất theo yêu cầu của ông Trump.

Ông Powell khẳng định “không có ý định rời vị trí” cho đến khi cuộc điều tra kết thúc minh bạch.

Ông cũng để ngỏ khả năng tiếp tục giữ vai trò Thống đốc Fed đến hết nhiệm kỳ năm 2028.

Trong khi đó, tiến trình phê chuẩn ứng viên thay thế ông Powell là Kevin Warsh đang bị đình trệ tại Quốc hội, do các tranh cãi liên quan đến cuộc điều tra.

Hiện tại, nếu ông Warsh không được phê chuẩn trước tháng 5 – thời điểm nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của Powell kết thúc – ông Powell sẽ tiếp tục giữ vai trò quyền Chủ tịch.

Trong bối cảnh bất định chồng chất, thông điệp lớn nhất từ Fed vẫn là sự thận trọng: cú sốc dầu mỏ đã khiến mọi dự báo trở nên mong manh – và như chính ông Powell thừa nhận, “không ai thực sự biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo".