Cuộc chiến Iran của ông Trump làm rung chuyển các ngân hàng trung ương toàn cầu từ Fed, ECB đến BOJ

+ aA -
Phương Đăng (theo Bloomberg)
16/03/2026 08:45 GMT +7
Các ngân hàng trung ương từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) sắp đưa ra những đánh giá đầu tiên về thiệt hại kinh tế sau hơn hai tuần xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran. Từ Mỹ, châu Âu đến châu Á, giới hoạch định chính sách tiền tệ được dự báo sẽ tỏ ra thận trọng hơn trước nguy cơ một cú sốc lạm phát mới do giá năng lượng tăng mạnh.
Từ Fed, ECB đến BOJ sẽ bắt đầu đưa ra những đánh giá đầu tiên về thiệt hại kinh tế sau hơn hai tuần xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran. Ảnh Bloomberg

Trong tuần này, hàng loạt quyết định chính sách tiền tệ sẽ được đưa ra, bao gồm tất cả các thành viên của G7 cùng nhiều nền kinh tế có đồng tiền giao dịch lớn nhất thế giới. Những động thái này được kỳ vọng sẽ gửi tín hiệu rõ ràng tới thị trường rằng rủi ro lạm phát đang quay trở lại, buộc các ngân hàng trung ương phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi nới lỏng chính sách.

Trước khi xung đột nổ ra, nhiều nhà đầu tư tin rằng chu kỳ cắt giảm lãi suất toàn cầu sẽ sớm bắt đầu trong năm 2026. Tuy nhiên, tình hình địa chính trị mới đã làm thay đổi đáng kể kỳ vọng đó. Tại Mỹ, các dự báo về việc nới lỏng chính sách tiền tệ đã giảm đáng kể. Trong khi đó, thị trường thậm chí bắt đầu tính đến khả năng tăng lãi suất trở lại tại Anh và khu vực đồng euro vào cuối năm nếu áp lực lạm phát tiếp tục gia tăng.

Theo các nhà kinh tế của Bloomberg Economics, diễn biến của cuộc xung đột sẽ đóng vai trò quyết định đối với chính sách tiền tệ trong thời gian tới. Nếu chiến sự sớm kết thúc, tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ có thể tăng nhẹ và lạm phát lõi giảm xuống, tạo điều kiện để cắt giảm khoảng 100 điểm cơ bản lãi suất trong năm nay. Ngược lại, nếu xung đột kéo dài khiến giá năng lượng duy trì ở mức cao, áp lực lạm phát sẽ gia tăng và khiến việc điều hành chính sách trở nên phức tạp hơn nhiều.

Đây là lần thứ hai chỉ trong hơn một năm các chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump gây tác động mạnh đến hệ thống tài chính toàn cầu. Trước đó, vào tháng 4 năm ngoái, loạt thuế quan mang tên Liberation Day tariffs đã khiến thương mại quốc tế chao đảo và buộc các ngân hàng trung ương phải điều chỉnh đánh giá về triển vọng kinh tế.

Tại Mỹ, giới phân tích dự đoán Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách diễn ra ngày 17–18/3. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã khác nhiều so với chỉ vài tuần trước. Thị trường lao động bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu biến động, trong khi căng thẳng ở Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng mạnh.

Diễn biến này đặt Fed vào thế khó khi phải cân bằng hai mục tiêu chính: kiểm soát lạm phát và duy trì thị trường lao động ổn định. Nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang, lạm phát có thể tăng trở lại, khiến cơ quan này khó có thể sớm nới lỏng chính sách.

Trong khi đó, tại châu Âu, ECB nhiều khả năng cũng sẽ duy trì lãi suất ở mức hiện tại. Khu vực đồng euro đang đối mặt với tăng trưởng kinh tế yếu, nhưng giá năng lượng tăng có nguy cơ khiến lạm phát quay trở lại, tương tự giai đoạn sau xung đột Nga – Ukraine.

Điều này khiến ECB phải giữ lập trường thận trọng hơn so với kỳ vọng trước đây của thị trường. Một số nhà đầu tư thậm chí bắt đầu dự báo khả năng ngân hàng này phải nâng lãi suất trở lại vào cuối năm nếu áp lực giá cả gia tăng.

Tại Anh, Bank of England cũng đứng trước bài toán tương tự. Lạm phát tại nước này vẫn ở mức cao so với nhiều nền kinh tế phát triển khác, trong khi tăng trưởng kinh tế còn khá mong manh. Giá năng lượng tăng thêm có thể khiến quá trình kiểm soát lạm phát trở nên khó khăn hơn.

Ở châu Á, BOJ đang từng bước rút khỏi chính sách tiền tệ siêu nới lỏng đã kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, những bất ổn địa chính trị và biến động giá dầu có thể khiến ngân hàng này phải cân nhắc kỹ hơn trước khi thực hiện các bước thắt chặt tiếp theo.

Không chỉ các nền kinh tế lớn chịu tác động, nhiều quốc gia mới nổi cũng đang theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng và dòng vốn quốc tế. Giá dầu tăng có thể gây áp lực lên tỷ giá và lạm phát tại các nước nhập khẩu năng lượng, buộc ngân hàng trung ương phải duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến.

Các chuyên gia nhận định rằng, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, các ngân hàng trung ương có thể sẽ chuyển sang chiến lược “chờ và quan sát”. Sau nhiều năm nỗ lực kéo lạm phát xuống, nguy cơ về một cú sốc năng lượng mới đang khiến quá trình này trở nên mong manh hơn.

Diễn biến của cuộc xung đột tại Trung Đông trong thời gian tới vì vậy sẽ đóng vai trò quan trọng, không chỉ đối với thị trường năng lượng mà còn đối với định hướng chính sách tiền tệ toàn cầu.