“Địa đạo Kỳ Anh - Bản hùng ca trong lòng đất”

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Trương Ngọc Hải - Phó Chủ tịch UBND phường Bàn Thạch nhấn mạnh, mỗi vùng đất đều mang những giá trị riêng biệt, là bản sắc và niềm tự hào lớn lao của người dân địa phương. Đối với Bàn Thạch, Di tích lịch sử quốc gia Địa đạo Kỳ Anh (tọa lạc tại khối phố Thạch Tân) chính là một công trình lịch sử cách mạng tiêu biểu của thành phố Đà Nẵng, được kiến tạo trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Gắn liền với truyền thống đấu tranh kiên cường của quân và dân vùng Đông Tam Kỳ trước đây, địa đạo là minh chứng sống động cho tinh thần bất khuất và nghệ thuật chiến tranh nhân dân đỉnh cao của Việt Nam. Hệ thống này được đánh giá là một trong ba địa đạo tiêu biểu nhất miền Trung, sánh ngang với Địa đạo Củ Chi (TP.HCM) và Địa đạo Vịnh Mốc (tỉnh Quảng Trị).

Tuy nhiên, điểm khác biệt cốt lõi của Địa đạo Kỳ Anh nằm ở đặc điểm kiến trúc và không gian xây dựng. Đây không thuần túy là một công trình ngầm, mà là một “làng chiến đấu”, là ký ức cộng đồng, nhân chứng sống và không gian kháng chiến giao thoa mật thiết với đời sống. Do đó, nơi đây còn được tôn vinh bằng tên gọi đầy cảm xúc “Địa đạo của lòng dân”.

Giá trị nổi bật của di tích lịch sử quốc gia này thể hiện qua kỹ thuật đào, gia cố, thông hơi, thoát nước và ngụy trang công trình ngầm cực kỳ sáng tạo ngay trong điều kiện địa tầng cát ven biển. Căn cứ ngầm này từng là nơi ẩn náu, chỉ huy, cứu thương, vận chuyển, cất giấu vũ khí, lương thực, giúp bảo toàn vẹn nguyên lực lượng cách mạng.

Hệ thống phòng thủ thống nhất này có sự gắn kết chặt chẽ với cấu trúc làng quê, nơi đình làng, giếng nước, nhà dân, bếp, mương nước, bãi sậy, sông Đầm và những cây cổ thụ rỏi mật cùng hòa quyện tạo thành một trận đồ vững chắc. Sự gắn bó máu thịt giữa di tích với đời sống cộng đồng phản ánh rõ nét tinh thần đoàn kết, hy sinh và sức sáng tạo vô bờ bến của người dân địa phương.

Sự giao thoa giữa lịch sử và hệ sinh thái nguyên sơ tạo nên động lực mới cho bản đồ du lịch Đà Nẵng

Bên cạnh bề dày lịch sử, Bãi Sậy Sông Đầm lại mang đến một góc nhìn lãng mạn với vẻ đẹp bình dị, nguyên sơ của hệ sinh thái đất ngập nước tự nhiên đặc trưng. Những bãi sậy, sen, súng, dừa nước cùng các loài cá và chim nước hội tụ tại đây, tạo nên một không gian xanh tĩnh lặng, yên bình ngay cận kề đô thị. Đây là món quà vô giá mà thiên nhiên ban tặng, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa bản địa đặc sắc.

Chính sự giao thoa hài hòa giữa giá trị lịch sử hào hùng và giá trị sinh thái nguyên bản đã định hình nên một không gian văn hóa - du lịch độc đáo, có một không hai của phường Bàn Thạch.

Nói về định hướng phát triển, ông Trương Ngọc Hải cho biết, Địa đạo Kỳ Anh - Bãi sậy Sông Đầm sở hữu vị trí chiến lược khi nằm trong không gian kết nối của “Con đường di sản miền Trung”, gắn liền với trục phát triển du lịch Huế - Đà Nẵng - Hội An - Mỹ Sơn.

Đồng thời, điểm đến này dễ dàng liên kết thuận lợi với các di tích phụ cận như Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng, biển Tam Thanh, Hương Sưa Hương Trà, cùng các không gian du lịch cộng đồng ven biển khác.

Đây là tiền đề, điều kiện cốt lõi để địa phương hình thành và phát triển các dòng sản phẩm du lịch mũi nhọn, du lịch về nguồn, du lịch lịch sử - văn hóa, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp và nông thôn gắn liền với trải nghiệm thực tế, giáo dục truyền thống. Sự xuất hiện của không gian này sẽ bổ sung một mảnh ghép quan trọng vào chuỗi sản phẩm du lịch dịch vụ của Đà Nẵng sau khi mở rộng không gian phát triển.

“Việc tổ chức Lễ hội văn hóa - du lịch “Địa đạo Kỳ Anh - Bãi Sậy Sông Đầm” năm 2026 không chỉ dừng lại ở mục đích tôn vinh, bảo tồn các giá trị truyền thống, mà còn là cơ hội vàng để quảng bá mạnh mẽ hình ảnh đất và người Bàn Thạch đến du khách trong và ngoài nước.

Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng thương hiệu du lịch trải nghiệm bền vững gắn liền với bảo tồn di sản văn hóa tại địa phương…”, ông Trương Ngọc Hải cho biết.

Lễ hội văn hóa - du lịch “Địa đạo Kỳ Anh - Bãi Sậy Sông Đầm” năm 2026 sẽ bao gồm hơn 12 hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao và trải nghiệm phong phú. Có thể kể đến như, khai hội đình làng Thạch Tân và đình làng Vĩnh Bình; tái diễn trang phục Bộ đội hành quân về làng; lễ thả cá, tôm giống tái tạo nguồn lợi thủy sản; hội thi dân vũ cộng đồng; giao lưu Hô hát Bài chòi; chương trình thả hoa đăng “Sáng tỏa dòng Sông Đầm”; các không gian trưng bày ảnh nghệ thuật, sản phẩm OCOP và ẩm thực địa phương...

Đặc biệt, lễ hội có 4 điểm nhấn mà du khách không thể bỏ qua, đó là chương trình nghệ thuật khai mạc lễ hội với chủ đề “Địa đạo Kỳ Anh - Bản hùng ca trong lòng đất”; tour trải nghiệm Địa đạo Kỳ Anh – Bãi Sậy Sông Đầm; trải nghiệm thuyền Kayak trên Sông Đầm và tham gia không gian trải nghiệm nghề dệt chiếu cói Thạch Tân.