Từ quyết tâm ở cơ sở

Sau khi bước vào giai đoạn mới, việc triển khai đồng bộ các chương trình mục tiêu quốc gia được Đà Nẵng xác định là một trong những giải pháp quan trọng tạo động lực phát triển cho khu vực nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tại xã Thạnh Bình, công tác thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Địa phương hiện có 5.546 hộ với 24.161 nhân khẩu; trong đó có 102 hộ với 354 nhân khẩu là đồng bào dân tộc thiểu số, thuộc 14 thành phần dân tộc, chủ yếu là dân tộc Co, sinh sống tập trung tại khu vực Suối Dưa và Tiên An. Đến cuối năm 2025, toàn xã còn 170 hộ nghèo, chiếm 3,09% và 125 hộ cận nghèo, chiếm 2,28%.

Ông Phan Hồng Phát - Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình cho biết, địa phương đang tập trung huy động, lồng ghép các nguồn lực để hoàn thành mục tiêu xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2028 theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026-2030.

Theo ông Phát, trọng tâm của Thạnh Bình là đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân, cải thiện môi trường, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Đối với công tác giảm nghèo bền vững, xã tiếp tục triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề, giải quyết việc làm và đa dạng hóa sinh kế. Mục tiêu là giảm tỷ lệ hộ nghèo hằng năm theo chỉ tiêu được giao, đồng thời hạn chế tối đa tình trạng tái nghèo.

Cùng với đó, Thạnh Bình tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Co, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực trên địa bàn.

Một trong những nhiệm vụ được các địa phương đặc biệt quan tâm hiện nay là đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia.

Thông tin về vấn đề này, ông Phan Hồng Phát - Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình cho biết, từ nguồn vốn năm 2025 chuyển sang, đến nay xã Thạnh Bình đã giải ngân đạt 19% trên tổng nguồn vốn hơn 2 tỷ đồng.

“Qua làm việc với đoàn công tác của thành phố, địa phương cam kết đến ngày 30/9 sẽ giải ngân 100% đối với nguồn vốn chuyển sang. Còn đối với nguồn nông thôn mới cũng như các nguồn chương trình mục tiêu vừa mới phân bổ, xã cam kết đến ngày 31/12 sẽ giải ngân đạt 100%”, ông Phát nói.

Tại xã miền núi Trà Liên, việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia cũng đang được thực hiện với tinh thần khẩn trương. Đảng ủy xã đã ban hành quyết định thành lập Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn giai đoạn 2026-2030.

Ông Nguyễn Đình Thông - Phó Chủ tịch UBND xã Trà Liên cho hay, về xây dựng nông thôn mới, đến nay địa phương đã có 10 chỉ tiêu đạt chuẩn, còn lại 37 chỉ tiêu chưa đạt.

Theo ông Thông, Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 có yêu cầu cao hơn so với giai đoạn trước, trong khi nhu cầu nguồn lực để duy trì và hoàn thành các chỉ tiêu rất lớn, còn ngân sách địa phương hạn chế.

“Do đó, việc thực hiện đạt chuẩn nông thôn mới sẽ gặp nhiều khó khăn. Dù vậy, Trà Liên phấn đấu năm 2026 đạt thêm 5 chỉ tiêu nông thôn mới, giải ngân 100% nguồn vốn được giao và giảm tối thiểu 55 hộ nghèo”, ông Thông chia sẻ.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, xã Trà Liên đã xây dựng quy hoạch chung giai đoạn 2026-2030 phù hợp với tình hình mới; phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng ngành, đồng thời yêu cầu mỗi ngành xây dựng kế hoạch thực hiện từng chỉ tiêu, tiêu chí.

Địa phương xác định phương châm huy động, lồng ghép và ưu tiên nguồn lực, thực hiện các tiêu chí dễ trước; trong đó ưu tiên những giải pháp nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện sống của các hộ nghèo, cận nghèo.

Đà Nẵng tăng tốc tháo gỡ điểm nghẽn

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng, tổng vốn ngân sách năm 2026 thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia là 870 tỷ đồng. Do nguồn vốn mới được giao nên các địa phương đang tích cực thực hiện các thủ tục theo quy định.

Đáng chú ý, nguồn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2021-2025 chuyển nguồn sang năm 2026 là hơn 816 tỷ đồng. Tính đến ngày 20/7/2026, tỷ lệ giải ngân đạt 24,03%.

Trong thực hiện Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, Đà Nẵng hiện có 70 xã triển khai thực hiện. Đến tháng 6/2026, có 6 xã đạt từ 5-9 tiêu chí và 64 xã đạt dưới 5 tiêu chí.

Không chỉ tập trung xây dựng nông thôn mới, công tác giảm nghèo cũng được thành phố xác định là nhiệm vụ xuyên suốt. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2022-2025 của thành phố tính đến cuối năm 2025 giảm còn 2,48%, tương ứng 19.629 hộ.

Trong khi đó, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tiếp tục có những kết quả tích cực. Toàn thành phố hiện có 477 sản phẩm còn thời hạn công nhận, trong đó có 4 sản phẩm đạt 5 sao, 80 sản phẩm đạt 4 sao và 393 sản phẩm đạt 3 sao.

Đà Nẵng cũng đang tập trung hỗ trợ 36 điểm du lịch nông thôn, trong đó 22 điểm đã đi vào hoạt động. Đây được kỳ vọng là hướng đi góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân khu vực nông thôn, đồng thời phát huy các giá trị văn hóa, cảnh quan và sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Bà Vũ Thị Bích Hậu - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng cho biết, thành phố đã tập trung hoàn thiện khung chỉ đạo, điều hành và các điều kiện cần thiết để triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, theo bà Hậu, thực tế việc giải ngân thực hiện chương trình vẫn còn chậm. Để tháo gỡ điểm nghẽn này, UBND thành phố đã thành lập 3 tổ công tác trực tiếp làm việc, kiểm tra và tháo gỡ khó khăn cho các địa phương.

“Đến nay, các tổ công tác đã hoàn thành việc rà soát tại cơ sở, phần lớn vướng mắc bước đầu được xử lý. Đa số địa phương cam kết hoàn thành giải ngân vốn năm 2025 chuyển nguồn sang năm 2026 trước ngày 30/11/2026”, bà Hậu thông tin.

Năm 2026, Đà Nẵng phấn đấu đưa tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí mới đạt ít nhất từ 10-11,4%, tương đương 7-8 xã. Tỷ lệ nghèo đa chiều ước còn 4,69% theo chuẩn nghèo giai đoạn 2026-2030.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, thành phố tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách và ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình theo hướng đồng bộ, thống nhất, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Một trong những giải pháp then chốt được Đà Nẵng chú trọng là tăng cường phân cấp, phân quyền tối đa cho địa phương trên nguyên tắc “địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm”.

Cách làm này được kỳ vọng sẽ giúp các địa phương chủ động hơn trong tổ chức thực hiện, lựa chọn những nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời nâng cao trách nhiệm trong sử dụng và giải ngân nguồn vốn.

Đặc biệt, trọng tâm thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn mới sẽ chuyển từ mở rộng phạm vi, số lượng sang nâng cao chất lượng và tính bền vững.

Đà Nẵng sẽ thí điểm xây dựng, nhân rộng các mô hình nông thôn mới và giảm nghèo theo hướng “xanh”, bền vững; gắn đầu tư cơ sở hạ tầng với giải pháp sinh kế, việc làm xanh và nhà ở bền vững.

Với cách tiếp cận này, các chương trình mục tiêu quốc gia không chỉ hướng tới hoàn thành các tiêu chí, chỉ tiêu được giao mà quan trọng hơn là tạo ra những thay đổi thực chất trong đời sống người dân.