Vì sao đàn bò Mỹ giảm mạnh?

Sự suy giảm của đàn bò Mỹ không phải là hiện tượng nhất thời mà là kết quả của nhiều năm tích tụ khó khăn trong ngành chăn nuôi.

Trước hết là áp lực chi phí sản xuất ngày càng tăng. Người chăn nuôi phải đối mặt với giá nhiên liệu, phân bón, thức ăn chăn nuôi, máy móc và lãi vay đều tăng mạnh trong những năm gần đây. Đối với các trang trại quy mô nhỏ và vừa, việc mở rộng đàn hoặc tái đàn trở thành một quyết định đầy rủi ro.

Cùng với đó, biến đổi khí hậu đang khiến hoạt động chăn nuôi trở nên khó khăn hơn. Hạn hán kéo dài tại nhiều bang miền Tây và miền Nam nước Mỹ làm giảm diện tích đồng cỏ tự nhiên, buộc người chăn nuôi phải chi thêm tiền mua thức ăn cho gia súc. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như cháy rừng và nắng nóng cũng làm gia tăng chi phí vận hành.

Một nguyên nhân quan trọng khác là sự suy giảm số lượng nông dân và chủ trang trại. Theo USDA, số cơ sở chăn nuôi bò tại Mỹ đã giảm khoảng 17% chỉ trong giai đoạn 2017-2022. Trong khi đó, độ tuổi trung bình của nông dân Mỹ hiện đã lên tới 58 tuổi. Nhiều người rời bỏ ngành nhưng không có đủ lực lượng trẻ thay thế do rào cản vốn đầu tư quá lớn.

Ngoài ra, giá bò sống tăng lên mức kỷ lục cũng tạo ra nghịch lý trên thị trường. Thay vì giữ lại bò cái để nhân giống và tái đàn, nhiều chủ trang trại lựa chọn bán gia súc nhằm tận dụng mức giá cao hiện tại. Điều này khiến nguồn cung dài hạn tiếp tục bị thu hẹp.

Thị trường còn chịu tác động từ dịch hại. Sự xuất hiện trở lại của loài ký sinh trùng New World Screwworm tại Mexico đã khiến Mỹ siết chặt nhập khẩu gia súc từ nước láng giềng này. Trong khi Mexico từng chiếm hơn 60% lượng bò nhập khẩu của Mỹ, việc nguồn cung bị gián đoạn càng khiến thị trường trong nước thêm căng thẳng.

Giá thịt bò sẽ đi về đâu?

Sự sụt giảm đàn bò đang tạo áp lực rõ rệt lên giá thịt bò tại Mỹ. Khi nguồn cung hạn chế nhưng nhu cầu tiêu dùng vẫn duy trì ở mức cao, giá gia súc và các sản phẩm thịt bò có xu hướng tiếp tục tăng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng người chăn nuôi không phải là bên hưởng lợi lớn nhất từ đợt tăng giá này. Chi phí sản xuất leo thang đã bào mòn đáng kể lợi nhuận của các trang trại. Nhiều nông dân cho biết họ chỉ mới bắt đầu bù đắp được những khoản chi phí tăng mạnh trong vài năm qua.

Một yếu tố khác ảnh hưởng đến giá thịt bò là sự tập trung hóa của ngành chế biến thực phẩm. Hiện chỉ bốn doanh nghiệp lớn đang kiểm soát hơn 80% thị trường giết mổ và chế biến bò tại Mỹ. Nhiều người chăn nuôi cho rằng cấu trúc thị trường này khiến họ có ít lựa chọn khi bán gia súc, trong khi người tiêu dùng vẫn phải trả giá cao tại siêu thị.

Để giảm áp lực nguồn cung, chính quyền Mỹ đã tăng nhập khẩu thịt bò từ một số quốc gia như Argentina. Năm 2024, lượng thịt bò nhập khẩu vào Mỹ đạt mức kỷ lục. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định giải pháp này chỉ có tác dụng hạn chế trong ngắn hạn và khó có thể kéo giá bán lẻ giảm mạnh.

Dù vậy, một điểm đáng chú ý là sản lượng thịt bò của Mỹ vẫn tương đối ổn định dù tổng đàn gia súc giảm mạnh. Nguyên nhân là nhờ tiến bộ trong công tác lai tạo và chăn nuôi, bò ngày nay có trọng lượng lớn hơn đáng kể so với vài thập kỷ trước. Một con bò trưởng thành hiện có thể nặng hơn từ 90 đến 135 kg so với những năm 1950, giúp sản lượng thịt duy trì ở mức cao hơn.

Theo các chuyên gia, ngành chăn nuôi bò Mỹ vận động theo chu kỳ khoảng 10 năm. Nếu giá gia súc tiếp tục hấp dẫn, người chăn nuôi có thể bắt đầu tái đàn trong những năm tới. Tuy nhiên, đây là quá trình kéo dài bởi một con bò cần gần hai năm từ khi mang thai đến lúc cho ra sản phẩm thịt thương mại.

Điều đó đồng nghĩa nguồn cung khó có thể phục hồi nhanh chóng. Trong ngắn hạn, giá thịt bò tại Mỹ nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao, phản ánh sự mất cân đối giữa nhu cầu tiêu dùng và khả năng cung ứng của ngành chăn nuôi.