Theo Popularmechanics, trong quá trình thi công hệ thống thoát nước tại quần thể chùa Wat Thammachak Sema Ram ở tỉnh Nakhon Ratchasima mới đây, các công nhân đã đào xuống độ sâu hơn 1,2 m ngay dưới bức tượng Phật nằm bằng sa thạch nổi tiếng.

Bất ngờ, họ phát hiện một chiếc bình gốm được chôn dưới lòng đất.

Bên trong chiếc bình là 33 hiện vật cổ bằng vàng, bạc và đồng, bao gồm nhẫn vàng, hoa tai bạc cùng nhiều đồ trang sức quý hiếm có niên đại khoảng 1.300 năm, theo thông báo của Cục Mỹ thuật Thái Lan.

Kho báu nằm dưới tượng Phật cổ nhất Thái Lan

Phát hiện đầu tiên nhanh chóng khiến nhóm khảo cổ mở rộng phạm vi khai quật quanh khu vực tượng Phật nằm tại di chỉ khảo cổ Phra Non.

Đây được xem là bức tượng Phật nhập Niết bàn dài nhất và cổ nhất Thái Lan, dài khoảng 13 m, được tạo tác vào khoảng năm 657 sau Công nguyên.

Quá trình khai quật tiếp tục mang lại thêm ba phát hiện quan trọng, trong đó nổi bật là những tấm kim loại chạm nổi (repoussé) với hoa văn tinh xảo – kỹ thuật chế tác tạo hình bằng cách gò nổi từ mặt sau tấm kim loại.

Tấm vàng khắc hình Đức Phật gây chú ý

Một trong những hiện vật giá trị nhất là tấm vàng hình chữ nhật kích thước khoảng 7,6 x 12,7 cm.

Trên bề mặt là hình Đức Phật ngồi trong tư thế thuyết pháp, với mái tóc xoăn, hào quang lớn sau đầu, dái tai dài và chiếc áo choàng phủ một bên vai.

Các chuyên gia còn phát hiện một lỗ nhỏ ở góc trên của tấm vàng, cho thấy hiện vật này có thể từng được xâu dây để đeo hoặc treo làm vật trang trí.

Theo ông Phanombutr Chantrachot, Tổng giám đốc Cục Mỹ thuật Thái Lan, đây là hiện vật có giá trị nghệ thuật và lịch sử đặc biệt.

Hiện vật thứ hai là một tấm hợp kim chì - thiếc cũng được chế tác bằng kỹ thuật gò nổi.

Tác phẩm khắc họa hình Đức Phật đứng trong một mái vòm trang trí, hai bên có các nhân vật hầu cận.

Dù nhân vật bên trái đã bị hư hại nghiêm trọng, giới chuyên gia cho rằng nhân vật bên phải nhiều khả năng là hình tượng của thần Brahma trong Ấn Độ giáo theo phong cách nghệ thuật Thái Lan cổ.

Bí ẩn khối đất sét chứa nhiều lớp kim loại

Khám phá thứ ba khiến các nhà khảo cổ đặc biệt tò mò.

Đó là một khối đất sét nén, bên trong chứa nhiều lớp kim loại xếp chồng lên nhau và được kết dính bằng vật liệu giống xi măng.

Do hiện vật bị hư hỏng nặng, các chuyên gia vẫn chưa xác định được có bao nhiêu lớp kim loại hay nội dung khắc trên đó.

Tuy nhiên, vị trí phát hiện – ngay phía sau phần đầu bức tượng Phật nằm – khiến các nhà khảo cổ tin rằng đây là lễ vật cúng dường được người xưa cố ý chôn dưới tượng trong quá trình xây dựng hoặc làm nghi lễ tôn giáo.

Hé lộ trình độ chế tác của nền văn minh Dvaravati

Theo Cục Mỹ thuật Thái Lan, nhiều hiện vật mang phong cách nghệ thuật Dvaravati, nền văn minh hưng thịnh tại khu vực Thái Lan từ khoảng thế kỷ VI đến XI.

Những đôi hoa tai đồng hình vòng, nhẫn vàng cùng các tấm kim loại chạm nổi cho thấy trình độ luyện kim và chế tác thủ công rất cao của cư dân thời kỳ này.

Không chỉ có giá trị về mặt khảo cổ, các hiện vật còn giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về tín ngưỡng Phật giáo, nghi thức hiến cúng và đời sống văn hóa của người Dvaravati cách đây hơn một thiên niên kỷ.

Đưa về bảo tàng để bảo tồn

Toàn bộ số hiện vật vừa được chuyển đến Bảo tàng Quốc gia Phimai, nơi các chuyên gia đang tiến hành làm sạch, bảo tồn và lập hồ sơ khoa học trước khi tiếp tục nghiên cứu.

Các nhà khảo cổ kỳ vọng kho báu bất ngờ được phát hiện trong lúc đào mương thoát nước sẽ cung cấp thêm nhiều manh mối quan trọng về lịch sử Phật giáo và các nền văn minh cổ từng phát triển trên lãnh thổ Thái Lan.

Phát hiện này cũng cho thấy những công việc tưởng như bình thường nhất đôi khi lại có thể mở ra cánh cửa dẫn đến những kho báu bị chôn vùi suốt hơn 1.300 năm.