Từ xe tải điện đến loạt siêu dự án nghìn tỷ

Lĩnh vực mới nhất doanh nghiệp của ông Nguyễn Văn Thiện muốn tham gia là sản xuất phương tiện giao thông chạy điện.

Theo đề xuất của CTCP Ô tô Xuân Thiện - thành viên của Tập đoàn Xuân Thiện, doanh nghiệp muốn đầu tư Nhà máy sản xuất ô tô tải chạy điện và máy công trình chạy điện tại Khu kinh tế Ninh Cơ (xã Nghĩa Lâm, tỉnh Ninh Bình). Dự án có quy mô khoảng 56,82 ha.

Ở giai đoạn I, nhà máy được thiết kế công suất 30.000 xe, máy mỗi năm, gồm ba dây chuyền sản xuất. Trong đó, dây chuyền thứ nhất lắp ráp xe đầu kéo, xe tải thùng, xe ben, xe bồn chở bê tông và xe tải hạng nặng với công suất 18.000 xe/năm; dây chuyền thứ hai sản xuất xe tải mỏ tải trọng đến 200 tấn cùng các loại máy công trình với công suất 10.000 sản phẩm/năm; dây chuyền thứ ba sản xuất máy công trình bánh xích với công suất 2.000 sản phẩm/năm. Sản phẩm mẫu đầu tiên dự kiến hoàn thành vào quý I/2027.

Theo kế hoạch, giai đoạn II sẽ nâng tỷ lệ nội địa hóa và mở rộng công suất lên 200.000 xe, máy mỗi năm. Trong thời gian đầu, các phương tiện này sẽ được sử dụng tại các dự án, tổ hợp thép, mỏ khai khoáng và nhà máy thuộc hệ sinh thái Xuân Thiện trước khi cung ứng ra thị trường.

Việc đặt nhà máy cạnh Tổ hợp Thép xanh Xuân Thiện được kỳ vọng giúp doanh nghiệp chủ động nguồn thép tấm phục vụ sản xuất, giảm chi phí và hình thành chuỗi sản xuất khép kín.

Bên cạnh lĩnh vực cơ khí chế tạo, Xuân Thiện cũng đang theo đuổi dự án được đánh giá là lớn nhất từ trước đến nay của tập đoàn tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Doanh nghiệp đề xuất đầu tư siêu tổ hợp lấn biển, cảng biển, thép xanh, điện gió ngoài khơi, logistics, khu công nghiệp và đô thị tại Cần Thơ với tổng vốn khoảng 16,8 tỷ USD.

Theo đề xuất, dự án bao gồm khu lấn biển khoảng 93.000 ha, tổ hợp sản xuất thép công suất khoảng 16 triệu tấn/năm, cảng nước sâu, trung tâm logistics cùng các khu công nghiệp và đô thị quy mô lớn. Hiện dự án mới ở giai đoạn nghiên cứu, xin chủ trương đầu tư.

Bên cạnh đó, vào tháng 3/2026, tại Cà Mau, Xuân Thiện đề xuất tổ hợp dự án có tổng vốn khoảng 260.000 tỷ đồng.

Quy hoạch dự kiến gồm khu công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, chăn nuôi quy mô lớn, chế biến nông sản, logistics, cảng biển, khu đô thị, du lịch nghỉ dưỡng và các dự án năng lượng tái tạo. Doanh nghiệp định hướng phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn, kết hợp công nghiệp với nông nghiệp và dịch vụ.

Trong lĩnh vực năng lượng, Xuân Thiện tiếp tục mở rộng sang các dự án quy mô lớn tại Sơn La. Đáng chú ý là Dự án thủy điện tích năng Đông Phù Yên có công suất 1.200 MW, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 27.800 tỷ đồng.

Dự án được nghiên cứu triển khai trên địa bàn xã Mường Bang, với hồ trên đặt tại khu vực bản Lằn, hồ dưới thuộc khu vực bản Thượng Lang, tuyến đập dưới đặt trên suối Hoang. Nhà máy được thiết kế phát điện vào giờ cao điểm với thời gian phát tối đa khoảng 7 giờ/ngày.

Đây là dự án đã được nghiên cứu, xem xét triển khai từ giai đoạn 2010 - 2015. Sau thời gian rà soát, điều chỉnh và cập nhật các quy hoạch liên quan, nhà đầu tư tiếp tục đề xuất thực hiện nhằm góp phần cân bằng phụ tải, ổn định hệ thống điện quốc gia, tạo nền tảng hạ tầng thiết yếu cho việc tích hợp quy mô lớn các nguồn điện mặt trời, điện gió.

Theo phương án tái định cư đã được phê duyệt trong quá trình nghiên cứu dự án trước đây, dự kiến bố trí tái định cư cho 118 hộ dân tại các điểm tái định cư Tường Lang 3, Thượng Lang và các điểm tái định cư xen ghép.

Bên cạnh dự án thủy điện tích năng, Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuân Thiện cũng đề xuất triển khai cụm dự án điện mặt trời tại Sơn La với tổng công suất khoảng 1.000 MW. Cụm dự án gồm 8 dự án thành phần, dự kiến bố trí tại các xã Mai Sơn, Chiềng Sung, Chiềng Mung, Yên Sơn và Yên Châu.

Theo đánh giá của nhà đầu tư, đây là các khu vực có tiềm năng năng lượng mặt trời cao, phù hợp cho sản xuất năng lượng sạch, năng lượng tái tạo của Sơn La. Khi đi vào vận hành, cụm dự án dự kiến đóng góp khoảng 550 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách địa phương từ các loại thuế, phí; đồng thời tạo việc làm ổn định cho khoảng 1.300 lao động.

Tại Đắk Lắk, Xuân Thiện đang chờ hoàn thiện thủ tục để triển khai nhiều dự án quy mô lớn.

Trong đó có Cụm Nhà máy điện mặt trời Ea Súp 6 - 10 với tổng vốn khoảng 29.500 tỷ đồng, Nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế biến thịt heo vốn khoảng 3.200 tỷ đồng, cùng các tổ hợp nông nghiệp công nghệ cao có tổng vốn khoảng 65.000 tỷ đồng.

Không chỉ mở rộng trong nước, Xuân Thiện còn tiếp tục gia tăng hiện diện tại Angola.

Sau dự án nhà máy chế biến tinh bột sắn trị giá 672 triệu USD, doanh nghiệp lên kế hoạch đầu tư thêm các nhà máy phân bón hữu cơ, phát triển vùng nguyên liệu quy mô lớn, trồng rừng bạch đàn và vùng nguyên liệu sắn nhằm hình thành chuỗi sản xuất khép kín phục vụ chế biến và xuất khẩu.

Xây dựng hệ sinh thái đa ngành từ thép xanh, năng lượng đến vật liệu xây dựng

Bên cạnh những dự án mới đang đề xuất nói trên, một số dự án tiêu biểu của Tập đoàn Xuân Thiện đã thực hiện có thể kể đến như thủy điện Suối Sập 1, Háng Đồng A, Khao Mang Thượng, Sông Lô; nhà máy điện mặt trời Xuân Thiện Ninh Thuận; cụm điện mặt trời Xuân Thiện - Ea Súp; hay Nhà máy điện gió Sóc Trăng 11.

Ở lĩnh vực công nghiệp vật liệu và thép xanh, Xuân Thiện đang triển khai tổ hợp thép xanh Xuân Thiện Nam Định với công suất thiết kế khoảng 9,5 triệu tấn mỗi năm. Ngoài thép, tập đoàn còn đầu tư sản xuất các loại vật liệu phục vụ ngành xây dựng như xi măng, vôi và bột nhẹ.

Doanh nghiệp do ông Nguyễn Văn Thiện làm Chủ tịch hiện cũng phát triển các dự án nhà máy clinker, xi măng tại Hà Nam, cùng nhà máy sản xuất vôi và bột nhẹ Xuân Thiện Hòa Bình.

Xuân Thiện Group còn là chủ đầu tư tổ hợp dự án Thép xanh Nam Định tại huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định (nay thuộc tỉnh Ninh Bình), với tổng vốn đầu tư gần 100.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 4 tỷ USD.

Như vậy, các dự án mà Xuân Thiện đang đề xuất cho thấy tập đoàn tiếp tục theo đuổi chiến lược mở rộng hệ sinh thái theo hướng tích hợp nhiều lĩnh vực, từ thép xanh, cơ khí chế tạo, năng lượng tái tạo, cảng biển, logistics, nông nghiệp công nghệ cao đến đô thị và du lịch.

Điểm đáng chú ý là nhiều dự án được thiết kế theo mô hình liên kết chuỗi. Chẳng hạn, nhà máy xe tải điện được đặt cạnh tổ hợp thép để tận dụng nguồn nguyên liệu; các phương tiện sau khi sản xuất sẽ phục vụ trước cho các công trường, mỏ khai khoáng và nhà máy trong hệ sinh thái của tập đoàn. Tương tự, các dự án cảng biển, logistics và thép tại Cần Thơ hay các tổ hợp nông nghiệp tại Cà Mau đều hướng tới xây dựng chuỗi giá trị khép kín.

Hàng loạt dự án Tập đoàn Xuân Thiện đang theo đuổi đều có quy mô từ hàng chục nghìn tỷ đến hàng trăm nghìn tỷ đồng, trải dài từ thép xanh, năng lượng, hạ tầng cảng biển đến sản xuất xe tải điện. Những kế hoạch này cho thấy tham vọng mở rộng rất lớn của tập đoàn trong những năm tới.

Tuy nhiên, bên cạnh câu chuyện về quy mô đầu tư, một câu hỏi cũng được đặt ra là năng lực tài chính hiện nay của Xuân Thiện ra sao để hiện thực hóa các kế hoạch nói trên?

Trong bài viết tiếp theo, Etime sẽ phân tích bức tranh tài chính của Tập đoàn Xuân Thiện, từ kết quả kinh doanh, cơ cấu tài sản, nguồn vốn đến những điểm đáng chú ý về hiệu quả sử dụng vốn và các áp lực tài chính mà doanh nghiệp phải đối mặt.