Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank, mã: CTG) đang triển khai kế hoạch thoái toàn bộ vốn tại hai doanh nghiệp cảng biển gồm CTCP Cảng Hải Phòng (mã: PHP) và CTCP Cảng Sài Gòn (mã: SGP). Tổng giá trị hai khoản đầu tư được ngân hàng đưa ra thị trường hiện vào khoảng 700 tỷ đồng.

Đối với Cảng Hải Phòng, kế hoạch thoái vốn đã được VietinBank đề cập từ cuối năm 2025 sau khi được HĐQT ngân hàng thông qua.

Trong đợt đấu giá sắp tới, toàn bộ 6,94 triệu cổ phiếu PHP được chào bán với giá khởi điểm 40.048 đồng/cổ phiếu. Mức giá này thấp hơn khoảng 13,3% so với thị giá 46.200 đồng/cổ phiếu của PHP tại thời điểm chốt phiên giao dịch ngày 27/8.

Nếu toàn bộ số cổ phiếu được bán thành công với mức giá tối thiểu bằng giá khởi điểm, VietinBank dự kiến thu về gần 278 tỷ đồng, qua đó hoàn tất thoái vốn tại Cảng Hải Phòng.

Theo thông báo, nhà đầu tư có thể đăng ký tham gia đấu giá và nộp tiền đặt cọc từ ngày 27/8 đến 15h30 ngày 9/9. Phiên đấu giá dự kiến bắt đầu lúc 9h ngày 16/9 tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội.

Tại Cảng Hải Phòng, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC, mã: MVN) hiện là cổ đông chi phối với tỷ lệ sở hữu gần 92,6% vốn, trong khi VietinBank chỉ nắm 2,12%. Do đó, ngay cả khi ngân hàng chuyển nhượng thành công toàn bộ phần vốn, vị trí cổ đông chi phối của VIMC về cơ bản không thay đổi.

Dù vậy, việc hơn 6,94 triệu cổ phiếu PHP được đấu giá thành công và đưa ra thị trường có thể giúp cải thiện thanh khoản cũng như mức độ quan tâm đối với cổ phiếu này. Diễn biến trên cũng xuất hiện trong bối cảnh VIMC đang manh nha kế hoạch tái cấu trúc vốn trên toàn hệ thống.

Động thái thoái vốn tại Cảng Hải Phòng diễn ra cùng lúc với kế hoạch thoái toàn bộ vốn tại Cảng Sài Gòn. Trước đó, VietinBank đăng ký bán khớp lệnh qua sàn hơn 19,3 triệu cổ phiếu SGP, tương ứng 8,93% vốn điều lệ. Thời gian dự kiến thực hiện giao dịch từ ngày 17/8 đến 15/9.

Đây không phải lần đầu VietinBank đăng ký thoái vốn tại Cảng Sài Gòn. Tuy nhiên, trong những đợt trước, lượng cổ phiếu chuyển nhượng thành công còn hạn chế. Khoản đầu tư của VietinBank tại doanh nghiệp này có nguồn gốc từ quá trình xử lý khoản nợ liên quan Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines).

Theo giá chốt phiên 27/8, lượng cổ phiếu SGP thuộc sở hữu của VietinBank có giá trị gần 400 tỷ đồng. Cộng với giá trị tối thiểu gần 278 tỷ đồng của lô cổ phiếu PHP tính theo giá khởi điểm, hai khoản vốn mà VietinBank đang muốn chuyển nhượng có tổng giá trị khoảng 700 tỷ đồng.

Một yếu tố đáng lưu ý đối với kế hoạch bán vốn tại Cảng Sài Gòn là thanh khoản của cổ phiếu SGP. Từ đầu năm 2026, khối lượng giao dịch bình quân của mã này đạt khoảng 93.700 cổ phiếu mỗi phiên. Theo đó, hơn 19,3 triệu cổ phiếu VietinBank đăng ký bán tương đương khoảng 206 lần khối lượng giao dịch bình quân một phiên.

Cơ cấu cổ đông hai doanh nghiệp cảng có thể thay đổi ra sao?

Việc VietinBank đưa cổ phần tại hai doanh nghiệp ra thị trường không chỉ liên quan đến kế hoạch thoái vốn của ngân hàng mà còn có thể tác động đến cơ cấu cổ đông tại Cảng Hải Phòng và Cảng Sài Gòn.

Hiện cả hai doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông để được xác định là công ty đại chúng. Theo quy định, một trong các điều kiện là có ít nhất 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do tối thiểu 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Đối với Cảng Hải Phòng, như đã đề cập, VIMC đang nắm gần 92,6% vốn, còn VietinBank chỉ sở hữu 2,12%. Do VietinBank vốn thuộc nhóm cổ đông sở hữu dưới 5%, việc chuyển nhượng toàn bộ số cổ phần này về cơ bản chưa làm thay đổi đáng kể cơ cấu cổ đông của doanh nghiệp.

Câu chuyện tại Cảng Sài Gòn có sự khác biệt khi phần lớn cổ phần hiện tập trung trong tay một số cổ đông lớn. Nhóm cổ đông sở hữu từ 5% vốn trở lên đang nắm khoảng 91,7% vốn doanh nghiệp.

Trong đó, VIMC là cổ đông lớn nhất với 65,45% vốn, Công ty TNHH Phát triển Dịch vụ Thương mại Toàn Thắng sở hữu 9,83%, VietinBank nắm 8,93% và VPBank sở hữu 7,44%.

Vì vậy, nếu VietinBank chuyển nhượng thành công một phần hoặc toàn bộ 8,93% vốn và lượng cổ phiếu này được phân bổ cho các nhà đầu tư không phải cổ đông lớn, tỷ lệ cổ phần do nhóm cổ đông nhỏ nắm giữ tại Cảng Sài Gòn có thể được cải thiện. Qua đó, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội đáp ứng điều kiện về cơ cấu sở hữu của công ty đại chúng.