Kịch bản này được xem là cú sốc năng lượng nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ, có thể buộc thị trường phải “tự điều chỉnh” bằng cách làm suy giảm mạnh nhu cầu tiêu thụ toàn cầu.

Trong báo cáo gửi khách hàng, nhóm chuyên gia do Vikas Dwivedi dẫn đầu nhận định rằng nếu chiến sự tiếp diễn đến hết tháng 6, giá dầu Brent sẽ phải tăng lên trên 200 USD/thùng để “phá hủy một lượng cầu lớn chưa từng có trong lịch sử”. Khi đó, giá xăng tại Mỹ có thể leo lên khoảng 7 USD/gallon – mức đủ gây chấn động đối với người tiêu dùng và nền kinh tế.

Hiện tại, thị trường đã bắt đầu phản ánh rủi ro này. Theo Oilprice, giá dầu Brent giao kỳ hạn trong phiên 27/3 tăng 6,74 USD, tương đương 6,24%, lên mức 114,8 USD/thùng, giá dầu WTI tăng 5,16 USD, tương đương 5,46%, lên mức 99,64 USD/thùng, duy trì đà tăng ngay cả khi Tổng thống Donald Trump tiếp tục trì hoãn thời hạn tấn công các cơ sở năng lượng của Iran.

Trước đó, ngay trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột, giá dầu đã tăng lên mức cao nhất kể từ đầu năm 2022 – thời điểm xảy ra Nga xâm lược Ukraine 2022. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng thị trường vẫn chưa thực sự “cảm nhận hết” tác động khi một phần lớn nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn.

Theo S&P Global, nếu chiến tranh tiếp diễn, giá dầu thậm chí có thể vọt lên 200–250 USD/thùng.

“Chúng ta mới chỉ trải qua ba tuần kể từ khi mất đi khoảng 1/5 nguồn cung năng lượng toàn cầu. Tác động thực sự vẫn chưa xuất hiện đầy đủ. Theo một nghĩa nào đó, giá dầu có thể tăng không giới hạn”, ông Dave Ernsberger, lãnh đạo bộ phận năng lượng của S&P Global, nhận định.

Nguyên nhân cốt lõi của cú sốc nằm ở việc giao thông hàng hải qua Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu và khí đốt toàn cầu – gần như tê liệt sau khi xung đột Mỹ - Israel với Iran bùng phát từ cuối tháng 2. Đây là “yết hầu năng lượng” của thế giới, nên bất kỳ gián đoạn nào cũng lập tức đẩy giá lên cao.

Dù vậy, không phải tất cả các kịch bản đều bi quan. Macquarie đánh giá xác suất giá dầu đạt 200 USD/thùng vào khoảng 40%. Kịch bản có khả năng cao hơn là chiến tranh kết thúc sớm trong tháng 4, giúp giá năng lượng hạ nhiệt và tác động kinh tế ở mức hạn chế.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ thị trường vẫn đang “đặt cược” vào một chiến thắng nhanh chóng của Mỹ. Theo các chiến lược gia, hợp đồng tương lai dầu và khí đốt hiện phản ánh kỳ vọng rằng Tổng thống Trump sẽ sớm tuyên bố chiến thắng.

Nhưng với sự mơ hồ về “chiến thắng” thực sự là gì, cùng các cuộc tấn công liên tiếp vào cơ sở hạ tầng năng lượng, rủi ro giá dầu tăng mạnh trước khi đạt được thỏa thuận là hoàn toàn hiện hữu.

Không chỉ các tổ chức tài chính, nhiều doanh nghiệp lớn cũng đã bắt đầu chuẩn bị cho kịch bản xấu. CEO của United Airlines, ông Scott Kirby, cho biết hãng đang tính toán khả năng giá dầu lên tới 175 USD/thùng và có thể không quay lại mốc 100 USD trước năm 2027. Riêng chi phí nhiên liệu máy bay tăng gấp đôi có thể khiến hãng này tốn thêm tới 11 tỷ USD mỗi năm.

Các nhà lãnh đạo năng lượng tại Saudi Arabia cũng đưa ra dự báo tương tự, cho rằng giá dầu có thể chạm mốc 180 USD/thùng nếu chiến sự kéo dài tới cuối tháng 4. Điều này cho thấy sự đồng thuận ngày càng lớn về nguy cơ thị trường bước vào một chu kỳ tăng giá cực đoan.

Nếu kịch bản 200 USD/thùng trở thành hiện thực, tác động sẽ lan rộng khắp nền kinh tế toàn cầu. Chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng sẽ tăng mạnh, kéo theo lạm phát leo thang. Người tiêu dùng sẽ phải trả nhiều hơn không chỉ cho nhiên liệu mà còn cho thực phẩm và hàng hóa thiết yếu.

Trong bối cảnh đó, giới phân tích cảnh báo rằng thế giới có thể đang đứng trước một cú sốc năng lượng tương tự – thậm chí nghiêm trọng hơn – cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 2008, khi giá dầu Brent từng đạt đỉnh khoảng 147 USD/thùng.

Hiện tại, mọi ánh mắt đang dồn về diễn biến chiến sự và khả năng tái mở cửa eo biển Hormuz. Bởi nếu “yết hầu năng lượng” này tiếp tục bị bóp nghẹt, kịch bản giá dầu 200 USD/thùng không còn là dự báo xa vời mà có thể trở thành hiện thực trong vài tháng tới.