Giá phân bón, nông sản tăng vọt

+ aA -
Phương Đăng (theo TheStreet)
09/03/2026 07:05 GMT +7
Giá xăng dầu tại Mỹ đã tăng vọt sau khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát cuối tuần trước, tạo nên một trong những đợt tăng giá dầu trong một tuần lớn nhất lịch sử. Nhưng nếu xung đột Iran kéo dài, nhiều rủi ro lớn hơn sẽ xuất hiện, bao gồm giá nông sản tăng vọt, nguy cơ thiếu phân bón toàn cầu...
Ảnh minh họa: AI

Khi tuần giao dịch khép lại, dầu thô đang ở mức 91,33 USD/thùng, tăng 28,3%. Đây là mức giá cao nhất kể từ năm 2023.

Thị trường thậm chí còn có thể tiếp tục tăng, khi eo biển Hormuz - tuyến vận tải quan trọng của hàng hóa toàn cầu - vẫn bị gián đoạn bởi giao tranh.

Nhưng ngay cả khi mức tăng hiện tại đã được xem là chưa từng có, tình hình vẫn có thể tệ hơn.

Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi nói với Financial Times rằng các quốc gia vùng Vịnh có thể buộc phải dừng hoàn toàn xuất khẩu dầu, điều có thể gây ra một làn sóng hỗn loạn mới trên thị trường năng lượng.

Trong kịch bản xấu hơn, giá dầu chuẩn toàn cầu có thể vượt 100 USD/thùng, thậm chí leo lên 150 hoặc 200 USD/thùng.

Trong khi đó, theo chuyên gia June Goh của Sparta Commodities, giá của các sản phẩm phụ thuộc vào dầu mỏ đã nằm trong khoảng từ “đang trở nên đắt đỏ” đến “cực kỳ đắt đỏ”.

Vì vậy, các nhà giao dịch đang theo dõi sát thị trường dầu mỏ và cổ phiếu năng lượng. Nhưng mối lo của họ giờ đây còn mở rộng sang một hệ quả khác của việc đóng tuyến vận tải này.

Hóa ra, không chỉ dầu mỏ bị ảnh hưởng. Các hóa chất công nghiệp cũng vậy.

Và nếu xung đột không sớm kết thúc, thế giới có thể phải lo lắng không chỉ về giá xăng dầu, mà còn về những vấn đề nghiêm trọng hơn.

Nguy cơ thiếu phân bón toàn cầu

Việc eo biển Hormuz bị gián đoạn không chỉ gây rủi ro cho thị trường dầu mỏ mà còn có thể đe dọa an ninh lương thực toàn cầu.

Các thành phần quan trọng dùng trong sản xuất phân bón như: lưu huỳnh, amoniac, phosphate.

đều được sản xuất tại khu vực Trung Đông và vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Thông thường, đây chính là thời điểm các lô hàng này được vận chuyển tới nhiều nước để phục vụ vụ gieo trồng mùa xuân. Nhưng hiện tại, các chuyến hàng gần như bị phong tỏa hoàn toàn.

Nói cách khác, đây là thời điểm tồi tệ nhất để tuyến vận tải quan trọng này bị đóng cửa.

Hệ quả có thể là sản lượng các loại cây trồng quan trọng suy giảm, bao gồm: ngô, lúa, mì gạo.

Những loại cây này phụ thuộc rất lớn vào phân bón để đạt năng suất cao. Thị trường tài chính Mỹ dường như đã bắt đầu tính đến khả năng này.

Trong phiên giao dịch thứ Sáu, một trong số ít cổ phiếu tăng trong S&P 500 là CF Industries Holdings, doanh nghiệp có hoạt động lớn trong lĩnh vực phân bón, với mức tăng 5,08%, trở thành cổ phiếu tăng mạnh nhất chỉ số.

Hai công ty nông nghiệp lớn khác là: Bunge Global (+3,14%); Archer Daniels Midland (+1,37%) cũng nằm trong số ít cổ phiếu giữ được sắc xanh, nhờ có liên quan tới thị trường phân bón và nông nghiệp.

Nỗi lo lạm phát quay trở lại

Giá dầu cao hơn. Giá phân bón cao hơn. Giá nông sản cao hơn.

Không khó để hình dung chuỗi phản ứng tiếp theo của nền kinh tế nếu tình hình không sớm được kiểm soát.

Đây có thể trở thành kịch bản tồi tệ đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, vào thời điểm họ tưởng như đã gần hoàn thành mục tiêu kiềm chế lạm phát.

Cùng với báo cáo việc làm yếu kém gần đây, ngân hàng trung ương Mỹ có thể phải đối mặt với hai rủi ro cùng lúc: lạm phát tăng trở lại và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng.

Đó là tin không mấy tích cực đối với Tổng thống Donald Trump và ứng viên Chủ tịch Fed mà ông đề cử là Kevin Warsh.

Mặc dù đã có cam kết hộ tống tàu và cung cấp bảo hiểm cho các tàu đi qua eo biển Hormuz, giá dầu vẫn tiếp tục tăng. Và càng lâu tuyến vận tải này bị gián đoạn, nguy cơ lan sang thị trường nông sản càng lớn.

Chiến dịch quân sự tại Iran trong khi đó được dự báo có thể kéo dài thành nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng.

Thậm chí, từ “chiến tranh” đang bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều trong các phân tích thị trường. Vì vậy, các nhà giao dịch nên chuẩn bị cho khả năng cú sốc của tuần này sẽ còn kéo dài.