Giá vàng thế giới từng giảm xuống còn 3.983 USD/ounce trong phiên giao dịch hôm 14/7 (theo giờ Việt Nam). Tuy nhiên, ngay sau khi Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6, thị trường kim loại quý lập tức đảo chiều.

Báo cáo cho thấy lạm phát trong tháng 6 giảm 0,4% so với tháng trước, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2020. Ngay lập tức, giá vàng nhảy vọt lên 4.103 USD/ounce.

Đến thời điểm Chủ tịch Fed Kevin Warsh bắt đầu phiên điều trần trước Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Mỹ lúc 10h sáng 14/7 (tức 21h 14/7 giờ Việt Nam), kim loại quý này đã tăng hơn 90 USD chỉ trong một ngày.

Tuy nhiên, theo Goldsilver, phần lớn thị trường chỉ tập trung vào cú tăng giá của vàng sau báo cáo CPI mà bỏ qua tín hiệu quan trọng hơn đến từ chính Fed.

Vì sao vàng tăng mạnh sau báo cáo CPI?

Cơ chế tác động khá rõ ràng. Lạm phát toàn phần của Mỹ trong tháng 6 tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn đáng kể mức 4,2% của tháng 5 và cũng thấp hơn dự báo 3,8% của Phố Wall.

Đáng chú ý hơn, lạm phát cơ bản (Core CPI), chỉ số loại trừ giá thực phẩm và năng lượng - thước đo được Fed đặc biệt quan tâm - gần như không tăng trong tháng 6, ghi nhận mức 0%.

Khi lạm phát cơ bản hạ nhiệt, áp lực buộc Fed phải tiếp tục nâng lãi suất cũng giảm theo.

Điều này kéo lợi suất trái phiếu thực xuống thấp hơn. Vì vàng không tạo ra lãi suất, môi trường lợi suất giảm sẽ khiến chi phí cơ hội nắm giữ vàng thấp hơn, từ đó hỗ trợ giá kim loại quý.

Trước khi báo cáo CPI được công bố, thị trường đánh giá khoảng 76% khả năng Fed sẽ nâng lãi suất vào tháng 9.

Sau số liệu mới, kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 7 tăng lên khoảng 83%.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm - loại phản ánh sát nhất kỳ vọng về chính sách Fed - giảm xuống còn 4,204% khi nhà đầu tư đổ tiền mua trái phiếu.

Giá vàng nhờ đó tăng theo.

Lạm phát giảm chủ yếu nhờ giá năng lượng

Dù vậy, bức tranh lạm phát không hoàn toàn tích cực.

Động lực chính khiến CPI hạ nhiệt đến từ nhóm năng lượng.

Trong tháng 6: Giá xăng giảm 9,7%; Chỉ số năng lượng giảm 5,7%.

Sự sụt giảm này chủ yếu phản ánh giai đoạn ngừng bắn ngắn giữa Mỹ và Iran trong tháng 6, giúp giá dầu hạ nhiệt.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã thay đổi.

Trong tháng 7, giá dầu đã tăng khoảng 12% sau khi Mỹ nối lại hoạt động phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và áp mức phí 20% đối với hàng hóa đi qua eo biển Hormuz.

Điều đó đồng nghĩa báo cáo lạm phát tháng 7 có thể rất khác.

Chính vì vậy, sau cú tăng mạnh đầu phiên, giá vàng cũng thu hẹp một phần mức tăng khi nhà đầu tư nhận ra tác động tích cực từ giá năng lượng thấp có thể chỉ mang tính tạm thời.

Tín hiệu lớn hơn nằm trong báo cáo của Chủ tịch Fed Kevin Warsh

Theo bài phân tích, thông tin đáng chú ý nhất trong ngày không phải báo cáo CPI lúc 8h30 sáng, mà là một tài liệu dài 57 trang do Fed công bố trước đó.

Đây là Báo cáo Chính sách Tiền tệ đầu tiên kể từ khi ông Kevin Warsh nhậm chức Chủ tịch Fed vào tháng 5.

Điểm gây chú ý là trong phần giải thích thuật ngữ, Fed lần đầu tiên sau gần một thập kỷ chính thức đưa M2 trở lại.

M2 là thước đo cung tiền rộng, bao gồm: Tiền mặt lưu thông; Tiền gửi ngân hàng; Các quỹ thị trường tiền tệ bán lẻ.

Nói cách khác, đây là chỉ số phản ánh tổng lượng tiền đang tồn tại trong nền kinh tế Mỹ.

Trong nhiều năm dưới các đời lãnh đạo trước, Fed gần như không còn coi M2 là công cụ quan trọng.

Ngân hàng trung ương Mỹ cho rằng chỉ số này biến động quá mạnh, phản ứng chậm và không còn dự báo tốt lạm phát.

Thay vào đó, Fed tập trung nhiều hơn vào dữ liệu việc làm và diễn biến giá cả theo thời gian thực.

Giờ đây, ông Kevin Warsh đã đưa M2 trở lại báo cáo chính thức.

Theo giới phân tích, đây khó có thể chỉ là sự trùng hợp.

Ông Warsh theo đuổi quan điểm "lạm phát là hiện tượng tiền tệ"

Chủ tịch Fed Kevin Warsh từ lâu được xem là người theo trường phái trọng tiền (monetarist).

Ông cho rằng nguyên nhân sâu xa của lạm phát nằm ở lượng tiền trong nền kinh tế, chứ không chỉ xuất phát từ cú sốc năng lượng hay đứt gãy chuỗi cung ứng.

Nếu Fed một lần nữa coi trọng M2, điều đó đồng nghĩa ngân hàng trung ương đang quay lại cách tiếp cận mà nhiều nhà đầu tư vàng vẫn tin tưởng suốt nhiều thập kỷ.

Theo quan điểm này, khi lượng tiền tăng nhanh hơn lượng hàng hóa và dịch vụ được tạo ra, sức mua của đồng tiền sẽ suy giảm.

Đó cũng chính là lý do vàng được xem như công cụ bảo toàn giá trị dài hạn.

Vàng không đơn thuần là khoản đầu tư hưởng lợi từ xung đột địa chính trị hay phản ứng với từng báo cáo CPI hàng tháng, mà còn là tài sản giúp bảo vệ sức mua trước nguy cơ đồng tiền bị pha loãng.

Ông Warsh phát đi thêm những tín hiệu gì?

Trong phiên điều trần trước Quốc hội, ông Kevin Warsh không đưa ra bất kỳ định hướng cụ thể nào về lãi suất trong tương lai.

Ông khẳng định Fed không nên sử dụng chính sách "định hướng trước" (forward guidance) như một công cụ điều hành.

Khi được các nghị sĩ Dân chủ chất vấn liệu ông có chịu ảnh hưởng từ Tổng thống Donald Trump hay không, ông Warsh trả lời dứt khoát rằng Fed là một ngân hàng trung ương độc lập.

Ông cũng cam kết sẽ chỉ tuân theo luật pháp và dữ liệu kinh tế khi đưa ra quyết định chính sách.

Ngoài ra, ông Warsh cho rằng khuôn khổ "mục tiêu lạm phát bình quân linh hoạt" mà Fed áp dụng từ năm 2020 là một sai lầm.

Theo ông, lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng các ngân hàng trung ương khi chủ động chấp nhận lạm phát cao hơn một chút thường sẽ phải đối mặt với mức lạm phát lớn hơn nhiều so với kỳ vọng.

Ông Warsh đồng thời công bố việc thành lập 5 nhóm công tác nhằm rà soát: Chiến lược truyền thông của Fed; Quy mô bảng cân đối kế toán; Chất lượng dữ liệu kinh tế; Mô hình đánh giá năng suất; Khuôn khổ phân tích các động lực gây ra lạm phát.

Trong số này, nhóm nghiên cứu về nguyên nhân lạm phát được xem là đáng chú ý nhất.

Nếu nhóm này kết luận rằng các chỉ số cung tiền như M2 cần trở lại trung tâm của quá trình hoạch định chính sách, Fed dưới thời ông Kevin Warsh sẽ vận hành theo một mô hình rất khác so với những gì thị trường đã quen thuộc trong suốt nhiều năm qua.

Triển vọng vàng và bạc

Tính đến chiều 14/7, giá vàng giao dịch quanh mức 4.062 USD/ounce, tăng khoảng 1,5% trong ngày.

Giá bạc đạt 58,85 USD/ounce, tăng gần 2%.

Tỷ lệ vàng/bạc hiện ở khoảng 69 lần, cho thấy bạc vẫn tương đối rẻ so với vàng theo tiêu chuẩn lịch sử. Trong quá khứ, việc tỷ lệ này giảm thường xuất hiện ở giai đoạn đầu của một chu kỳ tăng giá mới đối với kim loại quý.

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi cuộc họp chính sách của Fed diễn ra ngày 28-29/7.

Trước đó, ngày 15/7, Chủ tịch Kevin Warsh sẽ tiếp tục điều trần trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ. Cùng ngày, Mỹ cũng công bố chỉ số giá sản xuất (PPI), bổ sung thêm một dữ liệu quan trọng về lạm phát.

Về dài hạn, giới phân tích cho rằng triển vọng của vàng vẫn được hỗ trợ bởi ba yếu tố: nhu cầu phòng ngừa rủi ro lạm phát vẫn còn, khả năng Fed thay đổi cách tiếp cận chính sách tiền tệ dưới thời Kevin Warsh và diễn biến giá dầu - yếu tố có thể quyết định xu hướng lạm phát trong những tháng tới. Nếu Fed thực sự đưa cung tiền M2 trở lại vị trí trung tâm trong quá trình hoạch định chính sách, đây có thể là một bước ngoặt quan trọng đối với thị trường vàng trong những năm tới.