Theo Viện Kinh tế xây dựng, sau thời gian xảy ra hiện tượng "nhảy vọt" trong tháng 3, đến tháng ngày 22/4/2026, giá nhiên liệu đã có điều chỉnh giảm nhờ có sự hỗ trợ từ Quỹ bình ổn giá xăng dầu, chính sách thuế.

Tuy vậy, sự tăng giá của nhiên liệu vẫn duy trì áp lực dây chuyền lên giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển của hầu hết các loại vật liệu xây dựng.

Viện Kinh tế xây dựng cho biết, so với tháng 3/2026, giá xi măng tăng 4,3%; giá thép tăng 3,6%; giá cát xây dựng tăng 5,8%; các vật liệu như đá, nhựa đường tăng từ 10,7 - 15,6%. Vật liệu có xu hướng duy trì mặt bằng giá cao và sẽ tiếp tục tăng nếu giá nhiên liệu tăng thêm trong thời gian tới.

Tính đến 22/4, biến động giá nhiên liệu bình quân trong tháng khiến dự toán xây dựng tăng từ 1,3 - 3,78% (tuỳ từng loại hình công trình) so với tháng 3/2026.

Viện Kinh tế xây dựng cho rằng, loại hình công trình giao thông tăng nhiều nhất (gần 17%) gây nguy cơ tăng tổng mức đầu tư xây dựng công trình do chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giá không đủ bù đắp mức độ tăng giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng chủ yếu (cát, đá, nhựa đường, thép).

Theo dự báo, khi giá nhiên liệu bình quân tăng và đạt mức 100% so với đầu năm 2026, công trình giao thông sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất với dự toán chi phí xây dựng có thể tăng đến 18,45%.

Đưa ra giải pháp hạn chế sự ảnh hưởng của biến động giá nhiên liệu, vật liệu đến các dự án, Viện Kinh tế xây dựng cho rằng, Sở Xây dựng các địa phương cần theo dõi sát diễn biến thị trường để công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng theo tháng hoặc sớm hơn, phản ánh kịp thời các biến động "nóng" của thị trường vào giá thành công trình.

Các cấp có thẩm quyền cũng cần chỉ đạo kiểm tra việc thực hiện công bố giá vật liệu xây dựng, giá cước vận chuyển,chỉ số giá xây dựng tại các địa phương, bảo đảm thông tin giá, mức độ biến động giá phải sát thực tế, tránh tình trạng độ trễ quá lớn giữa công bố và thị trường.

Cơ quan chuyên môn cũng đồng thời đưa ra một số giải pháp khác như: nghiên cứu và ban hành văn bản hướng dẫn điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng cho các dự án sử dụng vốn đầu tư công gặp khó khăn (trường hợp bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản).

Cùng đó, đẩy nhanh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về giá vật liệu xây dựng và chỉ số giá trực tuyến để các chủ đầu tư và nhà thầu có thể tra cứu, áp dụng thống nhất trên toàn quốc.

Các Bộ chuyên ngành cần tiếp tục xem xét chính sách miễn thuế, giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu để hỗ trợ ngành xây dựng; Tăng cường kiểm soát nguồn cung nhựa đường, các nguyên liệu nhập khẩu đầu vào; Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân được giao khai thác mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng có hành vi găm hàng, thao túng giá, báo giá không trung thực…