Theo khảo sát của Đại học Michigan, chỉ số niềm tin tiêu dùng trong tháng này của Mỹ giảm 6%, xuống còn 53,3 điểm – mức thấp nhất kể từ tháng 12 và thấp hơn dự báo của các nhà kinh tế. Mức giảm này còn mạnh hơn so với ước tính ban đầu được công bố khi xung đột mới bùng phát.

Cuộc chiến tại Trung Đông đã đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao trong suốt tháng qua, khiến các chỉ số chứng khoán Mỹ biến động mạnh khi nhà đầu tư chờ đợi tín hiệu hạ nhiệt. Tổng thống Donald Trump cho biết chính quyền đang tiến hành đàm phán với Iran, nhưng chưa có dấu hiệu rõ ràng về một giải pháp.

Đáng chú ý, sự sụt giảm niềm tin không chỉ xuất hiện ở nhóm thu nhập thấp mà còn đặc biệt rõ ở tầng lớp trung lưu và giàu có – những người chịu tác động kép từ giá xăng tăng mạnh và thị trường tài chính biến động.

Giới chuyên gia cảnh báo, nếu chiến tranh kéo dài, lạm phát có thể tăng cao và kéo nền kinh tế Mỹ vào suy thoái. Thực tế, kỳ vọng lạm phát trong 12 tháng tới đã tăng lên 3,8% từ mức 3,4% của tháng trước – mức tăng mạnh nhất trong gần một năm và cao hơn bất kỳ thời điểm nào trong năm 2024.

Tuy nhiên, về dài hạn, người tiêu dùng vẫn chưa quá bi quan. Kỳ vọng lạm phát trong 5-10 năm tới thậm chí giảm nhẹ xuống còn 3,2%, cho thấy nhiều người tin rằng các cú sốc hiện tại có thể không kéo dài. Dù vậy, quan điểm này có thể thay đổi nhanh chóng nếu chiến sự tiếp diễn hoặc giá năng lượng tiếp tục leo thang.

Điều này phần nào giúp trấn an Fed – cơ quan đặc biệt quan tâm đến kỳ vọng lạm phát dài hạn như một thước đo niềm tin của người dân vào khả năng kiểm soát giá cả. Hiện tại, lạm phát của Mỹ vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Fed.

Dù niềm tin tiêu dùng giảm, điều này chưa lập tức kéo theo sự sụt giảm chi tiêu. Trong những năm gần đây, ngay cả khi tâm lý người dân xuống thấp – như giai đoạn lạm phát cao năm 2022 hay khủng hoảng trần nợ năm 2023 – người Mỹ vẫn tiếp tục chi tiêu.

Nguyên nhân là bởi chi tiêu tiêu dùng, chiếm khoảng hai phần ba nền kinh tế Mỹ, phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường lao động. Dù tăng trưởng việc làm chậm lại, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp vẫn ở mức thấp, và tiền lương từ giữa năm 2023 đã tăng nhanh hơn lạm phát.

Điều này đồng nghĩa người dân vẫn có khả năng chi tiêu – ít nhất là cho đến khi thị trường lao động xấu đi. Nếu sa thải tăng mạnh và việc tìm việc trở nên khó khăn hơn, người Mỹ có thể buộc phải thắt chặt hầu bao.

Trên thực tế, dấu hiệu suy yếu đã xuất hiện khi doanh số bán lẻ giảm nhẹ 0,2% trong tháng 1 sau khi đi ngang tháng trước đó. Nếu chiến tranh Iran kéo dài, triển vọng kinh tế có thể xấu đi nhanh chóng, tạo ra vòng xoáy tiêu cực khi thị trường chứng khoán giảm, chi tiêu suy yếu và cuối cùng là suy thoái.