Giá xăng dầu thế giới ngày 9/3 tăng mạnh: Bộ Tài chính có đề xuất "nóng", chuyên gia nói gì?

+ aA -
Thu Hà
09/03/2026 11:51 GMT +7
Nếu thuế nhập khẩu được giảm xuống mức 0%, chi phí nhập khẩu xăng dầu của các doanh nghiệp đầu mối sẽ giảm, từ đó tạo dư địa để điều chỉnh giá bán trong nước ở mức hợp lý hơn so với kịch bản không có điều chỉnh thuế.

Giá xăng dầu thế giới tăng dựng đứng, Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0%

Theo hồ sơ gửi Bộ Tư pháp để thẩm định, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào.

Cụ thể, Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế MFN từ 10% xuống 0% đối với xăng động cơ không pha chì và các nguyên liệu pha chế xăng như naphtha, reformat . Đối với nhiên liệu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu máy bay và kerosine, thuế MFN cũng được đề xuất giảm từ 7% xuống 0%.

Bên cạnh đó, một số nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate, P-xylen sẽ giảm thuế từ 3% xuống 0%, còn hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% xuống 0%.

Động thái của Bộ Tài chính diễn ra trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới “sốt” chưa từng có, đang tiến gần về mức 120 USD/thùng đối với giá dầu.

Diễn biến giá xăng dầu thế giới hôm nay (Nguồn: CNBC)

Bình luận về động thái trên, TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (Hanoisme) cho rằng tác động quan trọng nhất của chính sách này nằm ở khả năng giảm bớt áp lực chi phí đầu vào.

Nếu thuế nhập khẩu được giảm xuống mức 0%, chi phí nhập khẩu xăng dầu của các doanh nghiệp đầu mối sẽ giảm, từ đó tạo dư địa để điều chỉnh giá bán trong nước ở mức hợp lý hơn so với kịch bản không có điều chỉnh thuế.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu áp dụng mức thuế mới dựa trên kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách Nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng.

Theo ông Mạc Quốc Anh, khi đà tăng của giá xăng dầu trong nước được kiểm soát tốt hơn, các doanh nghiệp nhỏ và vừa – vốn có biên lợi nhuận không cao và khả năng chịu đựng biến động chi phí khá hạn chế, sẽ “dễ thở” hơn.

Đồng thời, góp phần hạn chế hiệu ứng lan tỏa của lạm phát chi phí trong nền kinh tế. Khi giá năng lượng tăng cao, nhiều ngành sản xuất phải đối mặt với việc chi phí đầu vào tăng đồng loạt, từ vận tải, nguyên vật liệu cho tới dịch vụ logistics.

Giá xăng dầu vượt 100 USD, kịch bản nào cho lạm phát

Đề cập tới tác động đến lạm phát, trong báo cáo về tác động chiến sự tại Trung Đông đối với Việt Nam, chuyên gia Michael Kokalari, Giám đốc phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của VinaCapital cũng chỉ ra rằng nhóm xăng dầu hiện chiếm khoảng 4% rổ chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Giá dầu tăng cũng tạo áp lực nhất định lên tăng trưởng khi Việt Nam là quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng, tương đương khoảng 1%GDP.

Theo tính toán, khi giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng trong thời gian ngắn, tạo ra cú sốc năng lượng đối với nhiều nền kinh tế. Đối với Việt Nam, lạm phát có thể vượt 5%.

TS. Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, ưu tiên xuyên suốt vẫn là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Khi giá nguyên liệu, đặc biệt là năng lượng, biến động mạnh, cần linh hoạt sử dụng công cụ tài khóa như miễn, giảm, giãn thuế, phí (nhất là với xăng, dầu và logistics) để giảm chi phí đầu vào, hạn chế áp lực lạm phát và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh thông suốt.

Cũng theo ông Việt, trong trường hợp phát sinh biến động lớn về tỷ giá, lạm phát hay dòng vốn, việc phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ sẽ đóng vai trò then chốt nhằm kiểm soát rủi ro và giữ vững niềm tin thị trường.