Luật Trí tuệ nhân tạo là một trong số các đạo luật mang tính chiến lược vừa được Quốc hội Khóa XV thông qua.

Thông tin về Luật Trí tuệ nhân tạo, ông Trần Văn Sơn, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia khẳng định, đây là một bước đi mang tính lịch sử, thiết lập khung pháp lý vừa kiến tạo không gian đổi mới sáng tạo, vừa quản lý hiệu quả các rủi ro.

Sự ra đời của Luật Trí tuệ nhân tạo hướng tới mục tiêu kép: Lấp đầy khoảng trống pháp lý để quản lý các hình thức ứng dụng mới của trí tuệ nhân tạo, đồng thời chuyển từ tư duy quản lý bị động sang kiến tạo chủ động. Qua đó, Luật góp phần thể chế hóa các chủ trương của Đảng, định hình trí tuệ nhân tạo trở thành động lực tăng trưởng kinh tế cốt lõi của quốc gia.

Ông Trần Văn Sơn, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia.

Luật được xây dựng với nguyên tắc lấy con người làm trung tâm, bảo đảm trí tuệ nhân tạo được phát triển và ứng dụng an toàn, minh bạch, có trách nhiệm, vì lợi ích của con người. Luật khẳng định trí tuệ nhân tạo là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò quyết định của con người; việc phát triển trí tuệ nhân tạo song hành với bảo vệ lợi ích quốc gia và quyền lợi công dân.

Theo ông Trần Văn Sơn, Luật Trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng tạo ra bước đột phá chiến lược, giúp Việt Nam chuyển từ quốc gia tiêu thụ sang quốc gia kiến tạo giá trị, thông qua việc giải quyết các điểm nghẽn cốt lõi về thể chế, hạ tầng, dữ liệu và tài chính. 

Luật thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia thông qua các cơ chế ưu đãi, quỹ phát triển trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, Luật góp phần xác lập hành lang pháp lý nhân văn, bảo vệ quyền lợi công dân trước các rủi ro đạo đức do trí tuệ nhân tạo gây ra.

Đặc biệt, luật định hướng làm chủ các mô hình nền tảng, mô hình ngôn ngữ lớn và dữ liệu bản địa, giúp trí tuệ nhân tạo hiểu sâu sắc văn hóa Việt Nam, đồng thời củng cố vững chắc chủ quyền và an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Luật Trí tuệ nhân tạo không chỉ là một công cụ quản lý, mà còn là cam kết chiến lược của Việt Nam trong việc làm chủ công nghệ, bảo vệ con người và kiến tạo một tương lai số chủ động, an toàn và nhân văn.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng từng khẳng định AI là lĩnh vực mới và gần đây có sự phát triển rất nhanh, tác động ở tầng sâu đến kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và phương thức quản trị quốc gia.

Việc Việt Nam sớm ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo là cần thiết, để tạo khuôn khổ pháp lý cho phát triển bền vững, bảo đảm chủ động nắm bắt cơ hội, cũng như quản trị rủi ro.

Theo Bộ trưởng Hùng, trong quá trình xây dựng, Chính phủ đã nghiên cứu kỹ kinh nghiệm quốc tế, trong đó châu Âu (quản lý chặt, tập trung vào an toàn); Nhật Bản (chủ yếu phát triển), Hàn Quốc (có cả an toàn và phát triển nhưng phần an toàn là khá nhẹ).

"Việt Nam chọn cách tiếp cận kết hợp có chọn lọc, bảo đảm hài hòa cả an toàn và phát triển. An toàn thì cao hơn mức cơ bản của Hàn Quốc nhưng nhẹ hơn và ít thủ tục hơn của châu Âu, phát triển thì mạnh mẽ như của Nhật Bản. Đây là mô hình phù hợp với điều kiện Việt Nam", Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết.