Giới tỷ phú Mỹ đang dành mối quan tâm đặc biệt cho công việc làm nông khi liên tục chi mạnh tay để thâu tóm những vùng đất nông nghiệp rộng lớn. Dù một số người chỉ dùng đất cho các sở thích cá nhân, các nhà vận động nông nghiệp lại lo ngại xu hướng này đang đe dọa trực tiếp đến sinh kế của những người nông dân thực thụ.

Những cái tên đình đám như CEO Meta Mark Zuckerberg hay nhà đồng sáng lập Reddit Alexis Ohanian là ví dụ điển hình cho trào lưu này. Tỷ phú Zuckerberg hiện sở hữu trang trại Ko’olau Ranch rộng khoảng 4.000 mẫu Anh tại Hawaii với trị giá 300 triệu USD, nơi anh tự tay nuôi bò Wagyu và Angus để làm ra miếng bít-tết hoàn hảo. Trong khi đó, ông Ohanian cũng sở hữu một nông trại tại Florida từ nhiều năm qua để trồng trọt và làm nông nghiệp sạch.

Tuy nhiên, quy mô của những trang trại này vẫn còn rất nhỏ bé nếu đặt cạnh các "ông lớn" sở hữu hàng trăm nghìn đến hàng triệu mẫu Anh đất rừng và đất nông nghiệp. Theo báo cáo Land Report 100, nhà đồng sáng lập Microsoft Bill Gates nắm giữ 275.000 mẫu Anh, nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos sở hữu 462.000 mẫu Anh, và tỷ phú Stan Kroenke đứng đầu với 2,7 triệu mẫu Anh.

Đất nông nghiệp trở thành kênh trú ẩn an toàn

Sự bùng nổ nhu cầu này đã biến đất nông nghiệp thành loại tài sản trị giá 4,3 nghìn tỷ USD. Đối với giới siêu giàu, việc mua đất nông nghiệp là một cách hiệu quả để phòng ngừa lạm phát và tránh sự biến động của các tài sản truyền thống. Giá trị trung bình của các trang trại tại Mỹ đã tăng 4,3% so với cùng kỳ năm trước, đạt khoảng 4.350 USD mỗi mẫu Anh.

Khi nhu cầu tăng cao, chi phí đắt đỏ của đất nông nghiệp lại trở thành cơn ác mộng đối với những người làm nông nghiệp thực sự. Erin Foster West, giám đốc chiến dịch chính sách tại Liên minh Nông dân trẻ Quốc gia, chia sẻ rằng tình trạng này khiến các nông dân khởi nghiệp hoặc những người muốn mở rộng quy mô sản xuất gần như không thể cạnh tranh nổi.

Bên cạnh yếu tố lạm phát và nguồn đất canh tác toàn cầu ngày càng thu hẹp, sức hút của đất nông nghiệp còn đến từ những lợi ích phi tài chính. Sau đại dịch COVID-19, nhiều người tìm đến đất nông nghiệp để tận hưởng không gian tự nhiên - nơi họ có thể đi bộ, câu bắt, săn bắn hoặc tự trồng trọt.

Hệ lụy đối với nông dân

Khoảng 40% đất nông nghiệp tại Mỹ hiện được cho thuê lại bởi các nông dân và đơn vị vận hành. Dù việc đi thuê không hẳn là tệ đối với người mới bắt đầu do giá thuê tăng chậm hơn giá mua đất, nhưng nó lại tước đi quyền kiểm soát hoàn toàn của người nông dân đối với mảnh đất.

Hậu quả là họ gặp khó khăn trong việc thực hiện các khoản đầu tư dài hạn như cải thiện chất lượng đất hay xây dựng cơ sở hạ tầng, đồng thời không thể dùng đất làm tài sản thế chấp để vay vốn mở rộng sản xuất, chi trả học phí cho con cái hay chuẩn bị cho tuổi nghỉ hưu. Việc không nắm giữ tài sản trong tay đang thực sự cản trở con đường thành công lâu dài của người nông dân Mỹ.