Nếu tháng 1 là thời điểm “ăn mừng” của thị trường kim loại quý, thì bước sang tháng 2, không ít doanh nghiệp đang phải đối mặt với cảm giác “hậu say”, theo Businessinsider.

Cuối tháng 1, giá vàng có thời điểm vượt 5.300 USD/ounce, còn giá bạc chạm gần 120 USD/ounce, trước khi lao dốc mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Sau chuỗi biến động chưa từng có này, thị trường bắt đầu ổn định trở lại trong những ngày đầu tháng 2, nhưng dư chấn thì vẫn còn nguyên.

“Những biến động giá này đã gây tổn hại trên diện rộng”, ông James Steel, chuyên gia phân tích kim loại quý của HSBC, nhận định.

Người dân ồ ạt bán, tiệm vàng trở tay không kịp

Một trong những nhóm chịu tác động rõ nhất là các tiệm vàng – bạc địa phương, nơi người dân thường mang vàng, bạc vật chất đến bán lấy tiền mặt.

Giá tăng cao đã kích hoạt làn sóng người bán chưa từng thấy. Tuy nhiên, điều trớ trêu là nhiều tiệm cho biết họ đang không còn đầu ra cho số kim loại mua vào.

Ông Tim Heuer, quản lý tiệm University Coin & Jewelry tại bang Wisconsin, kể lại một tình huống điển hình trong giai đoạn thị trường lao dốc: một khách hàng bước vào bán bạc khi giá còn 98 USD/ounce.

“Đến lúc tôi viết xong séc trả tiền, giá bạc đã giảm thêm 3,5 USD”, ông nói.

Những cú trượt giá nhanh như vậy không chỉ bào mòn lợi nhuận, mà còn đẩy các tiệm vàng vào thế khó về dòng tiền. Mua vào giá cao, nhưng chưa kịp bán ra thì giá đã đổi chiều.

Vai trò “xương sống” của tiệm vàng địa phương

Trong chuỗi lưu thông kim loại quý, các tiệm vàng nhỏ lẻ đóng vai trò quan trọng. Đây là nơi người dân mang thỏi vàng, tiền xu, trang sức hoặc bạc phế liệu đến bán khi cần tiền mặt.

Ví dụ, một người từng mua thỏi vàng tại Costco năm ngoái, nếu muốn đổi ra tiền, tiệm vàng địa phương thường là lựa chọn đầu tiên.

Sau khi thu mua, phần lớn vàng và bạc không được giữ lại mà sẽ được chuyển tới các nhà máy tinh luyện, nơi kim loại được nấu chảy và đúc lại thành sản phẩm mới.

Nhà máy tinh luyện quá tải, dòng chảy bị “tắc”

Vấn đề nằm ở chỗ: các nhà máy tinh luyện hiện cũng đang quá tải. Ông Jarret Niesse, Chủ tịch công ty Precious Metal Refining Services tại Chicago, cho biết doanh nghiệp của ông đã ngừng mua bạc phế liệu từ tháng 10, khi giá bạc vượt mốc 50 USD/ounce.

Khi đó, người dân ồ ạt mang các đồ bạc cũ – từ dao nĩa, khay, đến vật trang trí – đi bán, khiến lượng nguyên liệu đổ về tăng vọt.

“Kể từ đó đến nay, thị trường chỉ càng trở nên hỗn loạn hơn. Trong suốt đợt tăng sốc vừa rồi, chúng tôi gần như đứng ngoài", ông nói.

Không chỉ các nhà máy tinh luyện ban đầu, mà cả những xưởng đúc và đơn vị xuất khẩu phía sau – đặc biệt là các thị trường châu Á – cũng đang giảm tốc tiếp nhận vì lượng hàng quá lớn. Hệ quả là các tiệm vàng ở tuyến đầu bị kẹt vốn, không bán được hàng để thu hồi tiền.

Bài toán sống còn: mua hay dừng?

Do đặc thù kinh doanh và uy tín tại địa phương, nhiều tiệm vàng không thể đơn giản là đóng cửa ngừng mua. Thay vào đó, họ buộc phải tìm cách cân đối rủi ro.

“Nếu làm sai, bạn sẽ cạn vốn rất nhanh,” ông Tom Spoerl, quản lý tiệm Rick’s Olde Gold, thừa nhận.

Khác với nhiều ngành khác, việc vay vốn ngân hàng để “ôm” vàng hay bạc không phải lựa chọn hấp dẫn.

“Không ai muốn giữ kim loại quý và phải trả lãi vay trong thời gian dài,” chuyên gia James Steel nói.

Giải pháp tạm thời của nhiều tiệm là giới hạn số lượng mua từ mỗi khách mỗi ngày. Cách làm này giúp họ vẫn phục vụ được nhiều người, đồng thời đảm bảo người bán có tiền trang trải những khoản cấp bách như thuế hoặc chi phí y tế.

Triển vọng dài hạn vẫn tích cực

Giá vàng và bạc sắp tới sẽ đi về đâu vẫn là câu hỏi lớn. Tuy nhiên, xét trong khung thời gian dài hơn, nhiều chủ tiệm vẫn giữ quan điểm lạc quan.

So với một năm trước, giá vàng đã tăng 76%, còn giá bạc tăng tới 147%.

“Nếu nhìn trong vòng một năm, với bạc, nhà đầu tư gần như đã nhân ba tài sản. Tỷ suất sinh lời trung bình vẫn rất đáng kể", ông Heuer nhận xét.

Trong khi thị trường còn tiếp tục điều chỉnh, các tiệm vàng Mỹ đang phải “đi dây” giữa việc phục vụ khách hàng và bảo toàn dòng tiền – một thử thách hiếm thấy ngay cả với những người đã gắn bó hàng chục năm với vàng và bạc.