Hỗ trợ vốn, chuyển đổi số và thu hút người trẻ cho lĩnh vực kinh tế tập thể

UBND TP.Huế vừa ban hành kế hoạch hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, HTX trên địa bàn giai đoạn 2026-2030.

Theo UBND TP.Huế, giai đoạn 2021-2025, khu vực kinh tế tập thể trên địa bàn đã có những chuyển biến nhất định. Đến năm 2025, TP.Huế có 321 HTX hoạt động theo Luật HTX năm 2023, tăng 3,5% so với năm 2021.

Doanh thu bình quân của một HTX ước đạt khoảng 3,576 tỷ đồng/năm, với tổng số lao động thường xuyên gần 39.500 người. Thu nhập bình quân của thành viên và người lao động đạt khoảng 40 triệu đồng/người/năm.

Riêng lĩnh vực nông nghiệp, toàn thành phố có 235 HTX nông, lâm, ngư nghiệp. Một số HTX đã từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, xây dựng vùng nguyên liệu, phát triển sản phẩm OCOP, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và liên kết với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khu vực kinh tế tập thể vẫn còn nhiều hạn chế. Không ít HTX gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, đất đai, khoa học kỹ thuật; quy mô sản xuất, kinh doanh còn nhỏ; ứng dụng công nghệ, đổi mới máy móc và liên kết theo chuỗi giá trị chưa thực sự hiệu quả.

Một trong những điểm nghẽn lớn là năng lực tài chính của nhiều HTX còn hạn chế. Phần lớn HTX có quy mô vốn nhỏ, thiếu tài sản bảo đảm, phương án sản xuất kinh doanh chưa đủ khả thi để vay vốn. Hệ thống kế toán, quản trị tài chính ở một số HTX cũng chưa đáp ứng yêu cầu của các tổ chức tín dụng.

Từ thực tế này, UBND TP.Huế đặt mục tiêu đến năm 2030 có 400 HTX, thành lập mới từ 60-80 HTX, 30-50 tổ hợp tác và 1-2 liên hiệp HTX.

Thành phố phấn đấu nâng tỷ lệ HTX hoạt động tốt, khá lên 70-80% tổng số HTX đang hoạt động; hơn 30% cán bộ chủ chốt HTX có trình độ cao đẳng, đại học và 100% cán bộ chủ chốt được bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ.

Đáng chú ý, UBND TP.Huế đặt mục tiêu xây dựng từ 15-20 mô hình HTX kiểu mới ứng dụng công nghệ cao, đồng thời hình thành khoảng 50-60 HTX nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị vào năm 2030.

Để đạt các mục tiêu này, kế hoạch của UBND TP.Huế đưa ra nhiều nhóm chính sách hỗ trợ HTX, từ tổ chức bộ máy, đào tạo nhân lực đến vốn tín dụng, chuyển đổi số, đất đai, hạ tầng và xúc tiến thương mại.

Đối với HTX thành lập mới, thành phố dự kiến hỗ trợ 100% kinh phí tổ chức đại hội thành lập. Đối với HTX nông nghiệp thực hiện sáp nhập, hợp nhất, hỗ trợ 50% kinh phí tổ chức đại hội.

Trong đào tạo nguồn nhân lực, thành viên và người lao động của các tổ chức kinh tế tập thể được hỗ trợ chi phí học tập. Người được hỗ trợ đào tạo trình độ cao đẳng được hỗ trợ 40 triệu đồng/người, trình độ đại học 60 triệu đồng/người sau khi hoàn thành khóa học.

TP.Huế cũng hướng đến việc đưa công nghệ số trở thành một phần trong hoạt động thường xuyên của HTX. Thành phố dự kiến hỗ trợ nâng cấp cổng thông tin điện tử, cơ sở dữ liệu HTX, phần mềm ứng dụng, chữ ký số, hóa đơn điện tử; đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử và hỗ trợ truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa nông sản, sản phẩm làng nghề.

Một điểm đáng chú ý khác là chính sách thu hút nhân lực trẻ. Thành phố dự kiến ưu tiên sinh viên tốt nghiệp cao đẳng, đại học các ngành công nghệ thông tin, thương mại điện tử, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn và quản trị dịch vụ du lịch về làm việc tại HTX.

Những lao động trẻ này có thể được hỗ trợ tiền lương hàng tháng bằng 1,5 lần mức lương tối thiểu vùng, thời gian hỗ trợ tối đa 4 năm, với tối đa 2 người tại một tổ chức kinh tế tập thể.

Chính sách này hướng tới giải quyết tình trạng thiếu nhân lực có chuyên môn, nhất là nhân lực quản trị, công nghệ và thương mại điện tử tại các HTX.

Tháo điểm nghẽn đất đai cho kinh tế tập thể

Với bài toán vốn, Huế dự kiến hỗ trợ lãi suất cho HTX có dự án, phương án đầu tư khả thi và được tổ chức tín dụng chấp thuận cho vay.

Theo đó, mức hỗ trợ dự kiến là 50% lãi suất trong 2 năm đầu và 25% lãi suất trong 2 năm tiếp theo, với mức vay tối đa không quá 1 tỷ đồng/HTX.

Đây là chính sách nhằm giúp các HTX có thêm nguồn lực đầu tư mở rộng sản xuất, mua sắm máy móc, đổi mới công nghệ, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Cùng với vốn tín dụng, thành phố định hướng đẩy nhanh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và công nhận tài sản trên đất cho HTX, qua đó khơi thông nguồn vốn tín dụng. Thành phố cũng rà soát quỹ đất công ích, quỹ đất và công trình dôi dư sau quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy để xem xét giao hoặc cho thuê đối với những HTX có năng lực quản lý.

TP.Huế định hướng dành một tỷ lệ quỹ đất phù hợp tại các vùng nông nghiệp đô thị tập trung, cụm công nghiệp, làng nghề để HTX thuê dài hạn xây dựng văn phòng, nhà xưởng sơ chế, kho bảo quản sau thu hoạch.

Đối với các mô hình ứng dụng công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn, thành phố ưu tiên bố trí mặt bằng ổn định cho ít nhất 6 mô hình HTX tiêu biểu trong sản xuất, tiêu thụ và xử lý, tái chế chất thải hữu cơ.

Để triển khai các mục tiêu và chính sách trên, tổng nguồn kinh phí dự kiến hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, HTX trên địa bàn TP.Huế giai đoạn 2026-2030 khoảng 658 tỷ đồng.

Trong đó, ngân sách Trung ương 364 tỷ đồng, ngân sách TP.Huế 155 tỷ đồng, ngân sách của HTX và các nguồn khác 139 tỷ đồng.

Với tổng nguồn lực dự kiến 658 tỷ đồng trong 5 năm, bình quân khoảng 131,6 tỷ đồng/năm, TP.Huế đặt trọng tâm không chỉ vào việc tăng số lượng HTX mà còn nâng chất lượng hoạt động.

Song song với hỗ trợ vốn và sản xuất, TP.Huế dự kiến dành 100% kinh phí hỗ trợ HTX tham gia các hội chợ, triển lãm trong nước và quốc tế; hỗ trợ thuê địa điểm và duy trì các điểm bán, giới thiệu sản phẩm đặc sản Huế.

Thành phố cũng sẽ tổ chức các chương trình kết nối cung - cầu, xây dựng sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP, kết nối đưa sản phẩm HTX vào hệ thống siêu thị và định hướng xuất khẩu.

Một loạt đề án cũng được định hướng triển khai trong giai đoạn 2026-2030, gồm đề án tuyên truyền phát triển kinh tế tập thể, đề án đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến thương mại, đề án bồi dưỡng nguồn nhân lực và đề án ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong khu vực kinh tế tập thể.

Đáng chú ý, TP.Huế định hướng phát triển mô hình “HTX xanh - đặc sản - di sản”, gắn hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX với định hướng phát triển đô thị di sản và ứng dụng công nghệ số.

Thành phố cũng đặt mục tiêu lựa chọn, hỗ trợ 6 mô hình HTX hoạt động hiệu quả để nhân rộng, đồng thời bố trí tối thiểu một dự án đầu tư công hỗ trợ HTX, liên hiệp HTX trong kế hoạch đầu tư công trung hạn.