Kho báu khổng lồ lộ diện: Siêu mỏ vàng mới ở châu Phi trị giá hơn 1 tỷ USD khiến giới đầu tư choáng váng

+ aA -
Phương Đăng (theo Businessinsider)
04/06/2026 06:02 GMT +7
Cơn sốt vàng tại Zimbabwe đang ngày càng nóng lên. Trong bối cảnh quốc gia miền Nam châu Phi này đặt mục tiêu nâng sản lượng vàng lên 50 tấn trong năm nay và tiếp tục dựa vào kim loại quý như một nguồn thu ngoại tệ chủ lực, một dự án khai thác vàng trị giá hơn 1 tỷ USD đang nổi lên tại tỉnh Matabeleland North.

Nguồn thu ngoại tệ lớn nhất

Zimbabwe đang mở rộng ngành công nghiệp vàng vì vàng thỏi vẫn là nguồn ngoại tệ lớn nhất của nước này. Ảnh Businessinsider 

Zimbabwe đang mở rộng ngành công nghiệp khai thác vàng khi vàng vẫn là nguồn thu ngoại tệ lớn nhất của nước này.

Công ty khai khoáng niêm yết tại Anh Ariana Resources vừa công bố trữ lượng tại dự án vàng Dokwe tăng thêm 42%, đưa giá trị tài sản này vượt mốc 1 tỷ USD.

Theo kế hoạch, dự án có thể sản xuất tới 100.000 ounce vàng mỗi năm, đưa Dokwe trở thành một trong những mỏ vàng lớn nhất Zimbabwe.

Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Zimbabwe hướng tới mục tiêu sản xuất 50 tấn vàng trong năm 2026, sau khi lập kỷ lục sản lượng trong năm 2025.

Giá vàng tăng mạnh cùng hàng loạt dự án mới đang giúp củng cố vị thế của Zimbabwe như một trong những quốc gia sản xuất vàng hàng đầu châu Phi.

Mỏ vàng có tiềm năng hơn 1 tỷ USD

Ariana Resources cho biết, trữ lượng quặng tại dự án Dokwe Gold Project đã tăng lên 1,13 triệu ounce vàng, biến nơi đây thành một trong những mỏ vàng chưa khai thác lớn nhất Zimbabwe.

Việc nâng cấp trữ lượng đã đẩy giá trị hiện tại trước thuế của dự án lên hơn 1 tỷ USD, đồng thời hỗ trợ nỗ lực của Zimbabwe trong việc thu hút đầu tư khai khoáng, gia tăng xuất khẩu và thúc đẩy ổn định kinh tế thông qua sản lượng vàng cao hơn.

Năm 2025, vàng mang về cho Zimbabwe 4,61 tỷ USD, trở thành nguồn thu ngoại tệ lớn nhất và là trụ cột quan trọng của nền kinh tế.

Vai trò của vàng càng trở nên quan trọng hơn kể từ khi chính phủ nước này giới thiệu đồng tiền mới Zimbabwe Gold (ZiG), được bảo chứng bằng dự trữ vàng và ngoại tệ.

Mỏ vàng có thể cung cấp hơn 1 triệu ounce vàng

Nằm cách thành phố Bulawayo khoảng 110 km về phía tây bắc, mỏ Dokwe được phát hiện từ năm 2002 và bao gồm hai khu vực khai thác chính là Dokwe North và Dokwe Central.

Theo nghiên cứu tiền khả thi mới nhất của Ariana, dự án có thể khai thác hơn 1 triệu ounce vàng trong vòng đời 20 năm.

Kế hoạch phát triển hiện nay bao gồm: 12 năm khai thác lộ thiên; 8 năm xử lý quặng dự trữ.

Sản lượng trung bình dự kiến đạt khoảng 80.000 ounce vàng/năm, trong khi sản lượng đỉnh có thể đạt 100.000 ounce/năm.

Nếu đạt được mục tiêu này, Dokwe sẽ nằm cùng nhóm với Blanket Mine, hiện là mỏ vàng lớn nhất đang hoạt động tại Zimbabwe với sản lượng khoảng 75.000–80.000 ounce mỗi năm.

Ở mức sản lượng cao nhất, riêng Dokwe có thể đóng góp hơn 3 tấn vàng mỗi năm, tương đương khoảng 6% mục tiêu sản lượng vàng quốc gia hiện nay.

Có thể tạo gần 2 tỷ USD lợi nhuận

Ariana ước tính dự án có thể tạo ra gần 2 tỷ USD lợi nhuận EBITDA (lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao) trong suốt vòng đời hoạt động.

Dựa trên giả định giá vàng ở mức 4.250 USD/ounce, công ty định giá hiện tại ròng trước thuế của dự án ở mức 1,06 tỷ USD.

Chi phí phát triển ban đầu được ước tính khoảng 164 triệu USD.

Đáng chú ý, Ariana cho rằng khoản đầu tư ban đầu có thể được hoàn vốn chỉ khoảng một năm sau khi dự án đi vào sản xuất, cho thấy hiệu quả kinh tế rất hấp dẫn.

Zimbabwe bước vào chu kỳ tăng trưởng mới của ngành vàng

Dự án Dokwe là dấu hiệu mới nhất cho thấy ngành khai thác vàng Zimbabwe đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh.

Năm 2025, quốc gia này sản xuất kỷ lục 46,7 tấn vàng, khiến chính phủ nâng mục tiêu năm 2026 lên 50 tấn.

Bên cạnh Dokwe, nhiều dự án quy mô lớn khác cũng đang được thúc đẩy.

Công ty Caledonia Mining đang phát triển dự án Bilboes Gold Project, dự kiến sản xuất khoảng 200.000 ounce vàng mỗi năm khi hoàn thành, có khả năng trở thành mỏ vàng lớn nhất Zimbabwe.

Trong khi đó, Kavango Resources gần đây cũng công bố kết quả khoan khả quan tại dự án Hillside Gold Project ở Matabeleland South, tiếp tục thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế.

Giá vàng cao thúc đẩy làn sóng đầu tư

Sự mở rộng của ngành khai khoáng Zimbabwe diễn ra đúng thời điểm các công ty khai thác vàng trên toàn cầu được hưởng lợi từ giá vàng ở mức cao.

Giá vàng tăng giúp cải thiện hiệu quả kinh tế của các dự án và làm gia tăng sự quan tâm của giới đầu tư đối với các mỏ mới.

Đối với Zimbabwe, điều này đặc biệt quan trọng khi nước này ngày càng dựa vào xuất khẩu khoáng sản để: thu hút ngoại tệ; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; lôi kéo đầu tư quốc tế.

Trong chiến lược đó, vàng vẫn đóng vai trò trung tâm.

Nhà đầu tư bắt đầu đổ tiền vào

Ariana cho biết các nghiên cứu tối ưu hóa được thực hiện cùng công ty tư vấn Whittle Consulting đã giúp gia tăng trữ lượng và cải thiện đáng kể hiệu quả kinh tế của dự án.

Một trong những khuyến nghị quan trọng là nâng công suất xử lý từ 1,5 triệu tấn quặng/năm lên 2,5 triệu tấn/năm, qua đó làm tăng đáng kể lượng vàng có thể khai thác có lãi.

Hiện công ty đã bắt đầu làm việc với các tổ chức tài chính và đơn vị tư vấn để tìm kiếm các nguồn vốn phát triển dự án, bao gồm: vốn vay dự án; phát hành cổ phần; các cấu trúc tài chính dựa trên tiền bản quyền khai thác.

Giám đốc điều hành Ariana, Kerim Sener, mô tả việc nâng cấp trữ lượng là một cột mốc quan trọng trước khi công ty hoàn tất nghiên cứu khả thi cuối cùng dự kiến vào đầu năm 2027.

Song song với đó, Ariana vẫn tiếp tục khoan thăm dò và tin rằng trữ lượng tại Dokwe North và Dokwe Central còn có thể tiếp tục tăng thêm.

Nếu được triển khai đúng kế hoạch, Dokwe có thể trở thành một trong những dự án khai khoáng quan trọng nhất Zimbabwe trong nhiều năm qua, mang lại việc làm, đầu tư hạ tầng và nguồn thu xuất khẩu lớn cho khu vực Matabeleland North.

Xa hơn, dự án này cho thấy một thực tế đang hình thành: thế hệ mỏ vàng quy mô lớn tiếp theo của Zimbabwe đang dần lộ diện và có thể tạo nên động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế nước này.