Không cần mở thị trường mới, doanh nghiệp thắng nhau ở đâu?
Báo cáo Tương lai Thương mại 2026 của Standard Chartered khảo sát 2.100 lãnh đạo doanh nghiệp đa quốc gia tại 27 thị trường cho thấy, 95% dự kiến sẽ điều chỉnh chuỗi cung ứng trong 3-5 năm tới.
Điều đáng chú ý là sự điều chỉnh này không nhất thiết đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải mở một thị trường mới hay rút khỏi thị trường đang có. Trung bình 59% doanh nghiệp được khảo sát không dự kiến thực hiện hai thay đổi này trong hoạt động tìm nguồn cung ứng, sản xuất và xuất khẩu. Thay vào đó, trọng tâm nằm ở quản trị nhà cung cấp, tồn kho, theo dõi chuỗi cung ứng và chuẩn bị các kịch bản ứng phó.
Công nghệ đang được đưa vào chính những khâu đó. 83% số doanh nghiệp cho rằng số hóa giúp chuỗi cung ứng phản ứng nhanh hơn, trong khi 82% cho biết các công cụ số cải thiện việc ra quyết định nhờ khả năng theo dõi và dự báo tốt hơn đối với chuỗi cung ứng cũng như các dòng tài chính.

Thực tế này đang diễn ra sống động tại Việt Nam.
Tại WinCommerce, dữ liệu giao dịch từ WinMart, WinMart+ và WiN được sử dụng để theo dõi lượng hàng bán ra, thời điểm mua sắm và xu hướng tiêu dùng tại từng khu vực. AI được ứng dụng để dự báo nhu cầu, điều chỉnh danh mục hàng hóa, hỗ trợ đặt hàng và quản lý tồn kho.
Đến cuối tháng 6/2026, WinCommerce có 5.141 cửa hàng. Doanh thu quý II đạt 11.629 tỷ đồng, tăng 27,4% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số đạt 142 tỷ đồng, gấp 14 lần cùng kỳ.
Những con số này không thể quy toàn bộ cho công nghệ, bởi Masan đồng thời ghi nhận tác động từ việc mở rộng mạng lưới, tăng khách hàng và cải thiện hiệu quả vận hành. Tuy nhiên, ở một hệ thống bán lẻ có hàng nghìn điểm bán, việc dự báo chính xác hơn nhu cầu của từng cửa hàng có thể tác động trực tiếp đến lượng hàng tồn, vòng quay hàng hóa và lượng vốn bị giữ lại trong kho.

Trong logistics, sự thay đổi cũng diễn ra ở những khâu ít được nhìn thấy.
Tại trung tâm khai thác và chia chọn khu vực miền Trung của Vietnam Post, dây chuyền tự động có khả năng xử lý hàng chục nghìn bưu gửi mỗi giờ. Hệ thống sử dụng mã vạch, hình ảnh, laser và cân điện tử để nhận diện, phân loại bưu gửi đến cấp xã, phường, đồng thời kết nối với hệ thống công nghệ thông tin, bản đồ số và mã địa chỉ.
Từ một kiện hàng được đưa vào hệ thống đến khi xác định điểm đến, công nghệ đã thay thế một phần đáng kể những thao tác vốn phụ thuộc vào con người. Quyết định “gửi đi đâu, phân loại thế nào” được chuyển thành một quy trình có thể đo lường và tự động hóa.
Tại ngân hàng, dữ liệu lại thay đổi một lớp khác của hoạt động kinh doanh: cách doanh nghiệp hiểu và phục vụ khách hàng.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, khách hàng cá nhân Techcombank thực hiện 2,7 tỷ giao dịch ngân hàng điện tử, tăng 16% so với cùng kỳ. Ngân hàng đồng thời tích hợp tư vấn trực tuyến, chatbot và hệ thống quản trị quan hệ khách hàng.
Khi giao dịch chuyển sang môi trường số, vấn đề không chỉ còn là tạo ra một ứng dụng thuận tiện. Dữ liệu từ nhiều kênh phải được kết nối để doanh nghiệp có cùng một cách nhìn về khách hàng, từ đó đưa ra quyết định nhất quán hơn.
Từ cửa hàng đến kho vận và ngân hàng, công nghệ đang thay đổi không phải bằng một bước nhảy lớn, mà bằng hàng nghìn quyết định nhỏ được thực hiện khác đi mỗi ngày.
Có công cụ chưa có nghĩa là có lợi thế
Để công nghệ có thể tham gia vào quyết định, dữ liệu trở thành điều kiện đầu vào quan trọng. Theo bà Nguyễn Thị Ngoan - Phó Tổng Giám đốc MISA, dữ liệu cần được tập hợp, chuẩn hóa và bảo đảm độ chính xác trước khi có thể khai thác hiệu quả bằng AI. Đây cũng là lý do các hệ thống quản trị ngày càng tích hợp AI trực tiếp vào quy trình thay vì để AI tồn tại như một phần mềm độc lập.
Một hệ thống dự báo không thể cho kết quả hữu ích nếu dữ liệu tồn kho thiếu chính xác. Một công cụ quản trị cũng khó phát huy tác dụng nếu dữ liệu giữa các bộ phận bị chia cắt. AI có thể xử lý lượng thông tin lớn, nhưng không thể biến dữ liệu sai thành một quyết định đúng.
Đây cũng là điểm khiến việc ứng dụng công nghệ không chỉ là câu chuyện đầu tư thiết bị hay mua phần mềm. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc sử dụng nền tảng và hạ tầng dùng chung có thể giúp giảm chi phí tiếp cận công nghệ so với tự xây dựng một hệ thống riêng. Nhưng để tạo ra giá trị, doanh nghiệp vẫn phải tổ chức lại dữ liệu và quy trình của chính mình.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp không nhất thiết phải sở hữu công nghệ nổi bật hơn đối thủ; khác biệt có thể đến từ việc ra quyết định nhanh hơn, dự báo chính xác hơn, giảm tồn kho hoặc phát hiện sớm điểm nghẽn trong vận hành. Những khác biệt nhỏ, khi lặp lại hàng ngày ở quy mô lớn, có thể tạo ra khoảng cách đáng kể về hiệu quả.
Đó cũng là lúc công nghệ chuyển từ một công cụ hỗ trợ thành một phần của năng lực cạnh tranh. Lợi thế không nhất thiết nằm ở việc doanh nghiệp sở hữu một công nghệ hoàn toàn khác biệt, mà ở khả năng đưa công nghệ vào đúng điểm cần thay đổi và biến thông tin thành hành động.















