Theo Etftrends, vàng từ lâu được xem là tài sản “trú ẩn an toàn” mỗi khi thị trường rung lắc dữ dội khiến nhà đầu tư lo lắng tìm nơi ẩn náu. Tuy nhiên, những biến động gần đây đang thách thức chính câu chuyện trú ẩn đó - và một trong những nguyên nhân chính đến từ hoạt động giao dịch mang tính đầu cơ tại các quỹ ETF vàng ở Trung Quốc.

Ảnh hưởng từ Trung Quốc đã lan rộng, khiến nhà đầu tư Mỹ giao dịch ETF vàng với cường độ cao hơn và thị trường thêm phần biến động.

Hợp đồng tương lai vàng đã giảm vào cuối tháng 1 giữa những đợt dao động giá mạnh, nhưng sau đó dần leo trở lại. Trong vài năm qua, kim loại quý này đã có một đợt tăng giá lịch sử, tăng khoảng 850 USD/ounce kể từ đầu năm 2024, tương đương mức tăng 42%.

Trung Quốc “hắt hơi”, vàng “cảm lạnh”

Sau khi vượt mốc 5.000 USD/ounce trong những tuần đầu năm 2026, sự kết hợp của nhiều yếu tố đã kéo giá vàng xuống dưới ngưỡng này. Một trong số đó là hoạt động giao dịch gia tăng mạnh ở cả cấp độ tổ chức lẫn nhà đầu tư cá nhân tại các quỹ ETF vàng ở Trung Quốc.

Theo một báo cáo của CNBC, ông Hamad Hussain, chuyên gia kinh tế tại Capital Economics, cho biết: “Biến động này một phần xuất phát từ việc ngày càng dễ tiếp cận các sản phẩm tài chính gắn với vàng như hợp đồng tương lai và quỹ ETF tại Trung Quốc. Hơn nữa, có dấu hiệu cho thấy mức độ sử dụng đòn bẩy trên thị trường vàng Trung Quốc đang gia tăng, điều có thể dẫn tới biến động giá đáng kể".

Báo cáo cũng cho biết, lượng vàng nắm giữ trong các ETF được bảo chứng bằng vàng tại Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi kể từ đầu năm ngoái. Đây là ví dụ điển hình cho hiệu ứng “Trung Quốc hắt hơi, thị trường vàng cảm lạnh” - hệ quả từ việc Trung Quốc là quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới. Trước diễn biến biến động gần đây, cơ quan quản lý Trung Quốc đã nâng yêu cầu ký quỹ đối với hợp đồng tương lai vàng.

“Việc sử dụng hợp đồng tương lai và đòn bẩy ngày càng nhiều để đầu tư vào vàng không phải là đặc trưng của những nhà đầu tư tìm kiếm tài sản trú ẩn an toàn”, ông Hussain nói thêm.

Hiệu ứng lan tỏa sang ETF tại Mỹ

 Nhận định về “tài sản trú ẩn” của ông Hussain có sức nặng đặc biệt với nhà đầu tư Mỹ - những người từ lâu coi vàng là nơi thoát khỏi biến động của thị trường chung.

Điều này có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với vàng khi ngày càng nhiều nhà giao dịch tham gia thị trường để tìm kiếm cơ hội ngắn hạn, thay vì chỉ đơn thuần “mua và nắm giữ”.

Khi câu chuyện “trú ẩn an toàn” bị đặt dấu hỏi, tâm lý thị trường cũng thay đổi theo. Thay vì nắm giữ vàng như một tài sản phòng thủ dài hạn, nhiều nhà đầu tư ở Mỹ bắt đầu coi các quỹ ETF vàng như công cụ giao dịch linh hoạt để tận dụng các nhịp tăng – giảm giá. Sự gia tăng của dòng tiền ngắn hạn khiến khối lượng giao dịch tại các ETF vàng ở Mỹ biến động mạnh hơn bình thường. Đồng thời, mỗi cú rung lắc từ thị trường Trung Quốc có thể nhanh chóng phản ánh vào giá ETF tại Mỹ, khiến mức độ nhạy cảm của thị trường vàng toàn cầu ngày càng cao.

Thông điệp cho nhà đầu tư năm 2026

Đối với nhà đầu tư Mỹ, thông điệp trong năm 2026 khá rõ ràng: Nắm giữ vàng vẫn là yếu tố quan trọng, đặc biệt khi căng thẳng địa chính trị còn tiếp diễn và kỳ vọng cắt giảm lãi suất gia tăng.

Tuy nhiên, cần thận trọng trước khả năng biến động còn tiếp tục phía trước. Vàng có thể vẫn là “tài sản trú ẩn”, nhưng trong một thế giới nơi đòn bẩy và giao dịch đầu cơ gia tăng, con đường của kim loại quý này có thể không còn êm ái như trước.