Từ kỹ sư phần mềm đến người trồng rau

Theo Times Inion, trước khi mặt tuyết cuối cùng tan hết vào mùa xuân năm nay, Eric Gratta đã có mặt trên mảnh đất thuê rộng khoảng 4.000 m² ở Kerhonkson, thuộc thung lũng Hudson, bang New York (Mỹ). Anh cặm cụi cày đất, chia những luống rau thành từng hàng thẳng tắp để chuẩn bị cho vụ mùa đầu tiên của cuộc đời một người nông dân.

Ở tuổi 32, Gratta đang bước vào một hành trình mà rất ít kỹ sư công nghệ dám lựa chọn: rời bỏ ngành phần mềm để làm nông dân trồng rau.

Trong hơn một thập kỷ, Gratta làm kỹ sư phần mềm giao diện tại Brooklyn, New York. Anh từng có một công việc đáng mơ ước trong ngành công nghệ, nhưng sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo khiến anh bắt đầu đặt câu hỏi về tương lai của nghề nghiệp.

“Tôi không nghĩ vấn đề là liệu AI có thay thế tôi hay không, mà là khi nào điều đó xảy ra”, anh Gratta chia sẻ.

Theo anh, công việc từng mang lại niềm vui sáng tạo đã dần thay đổi khi công ty bắt đầu yêu cầu các kỹ sư sử dụng AI để tạo mã thay vì tự viết phần mềm.

“Tất cả kỹ sư đều được chuyển sang các dự án AI. Thay vì viết mã, chúng tôi chỉ được yêu cầu đưa câu lệnh để AI viết mã. Việc lập trình bằng câu lệnh đã phá hủy cảm giác sáng tạo mà tôi từng có trong công việc”, Gratta chia sẻ.

Không muốn tiếp tục ngồi trong văn phòng chờ AI thay đổi ngành nghề của mình, Gratta quyết định tìm một lối đi khác. Anh chuyển đến vùng Hudson Valley, thuê đất, bắt đầu trồng các loại rau đặc sản của Italy với hy vọng bán tại chợ nông sản địa phương.

Bạn đời của anh, vốn sinh ra và lớn lên ở Manhattan, cũng quyết định rời thành phố để cùng bắt đầu cuộc sống mới.

Sau nhiều tháng tìm kiếm, Gratta tìm được một mảnh đất ở Kerhonkson thuộc sở hữu của một nữ nông dân sẵn sàng hỗ trợ những người mới bước vào nghề.

“Tôi rất may mắn. Cô ấy thích trò chuyện và không quá khắt khe chuyện trang trại phải lúc nào cũng sạch sẽ, gọn gàng. Đó chính là cách cuộc sống nông nghiệp vận hành. Khi tôi không chắc về thời điểm gieo trồng hay lựa chọn giống cây, việc có thể hỏi ý kiến cô ấy thực sự vô cùng quý giá”, Gratta nói.

Vụ mùa đầu tiên của anh bắt đầu vào tháng 3 với những cây đậu tằm. Sau đó là hàng loạt loại rau đặc sản như cải radicchio Bel Fiore, cải chicory, dưa Canary, thì là fennel, cardoon và escarole.

Trong số đó, đậu tằm là loại cây Gratta yêu thích nhất.

“Điều đặc biệt là bạn có thể ăn nó khi còn tươi. Nếu đã chín, chỉ cần bẻ phần đầu là được. Nó thực sự rất ngon”, anh hào hứng giới thiệu.

Đầu tư 30.000 USD nhưng chỉ mong hòa vốn

Tuy nhiên, đằng sau hình ảnh lãng mạn của người kỹ sư "bỏ phố về vườn" là một thực tế khắc nghiệt: làm nông khó hơn anh từng tưởng.

Theo số liệu điều tra nông nghiệp Mỹ năm 2022, khu vực Hudson Valley có gần 2.500 nông dân mới, tức những người có chưa đến 10 năm kinh nghiệm. Nhưng thách thức lớn nhất đối với thế hệ nông dân trẻ này không phải kỹ thuật trồng trọt, mà là đất đai và vốn.

Giá đất nông nghiệp tăng mạnh sau đại dịch khiến nhiều người trẻ gần như không thể mua đất. Vì vậy, nhiều người như Gratta phải bắt đầu bằng cách thuê đất.

Katheryn Brignac, chuyên gia thuộc Trung tâm Mở rộng hợp tác Cornell, cho biết: “Khó khăn lớn nhất để bước vào nghề nông ở khu vực này chính là khả năng tiếp cận đất đai”.

Để khởi nghiệp, Gratta đã đầu tư khoảng 20.000 USD mua thiết bị như máy kéo mini, nhà kính, dụng cụ làm nông và vật tư bán hàng. Ngoài ra, anh chi thêm 10.000 USD cho tiền thuê đất, hạt giống, phân bón, bao bì và các chi phí vận hành.

Ban đầu, anh từng hy vọng trang trại có thể đạt doanh thu 80.000 USD nếu mọi thứ diễn ra hoàn hảo. Nhưng rồi thực tế nhanh chóng kéo anh trở lại.

“Nhưng điều đó sẽ không xảy ra”, Gratta nói với nụ cười.

Sau khi tính toán, anh cho rằng mục tiêu hợp lý nhất trong năm đầu tiên chỉ là đạt điểm hòa vốn khoảng 15.000 USD.

Cuộc sống mới đầy thử thách nhưng đáng giá

Khác với công việc công nghệ trước đây, làm nông không có giờ nghỉ cố định. Những ngày thu hoạch thường kéo dài 10-12 tiếng. Có thời điểm Gratta phải làm việc cả 7 ngày mỗi tuần, trước khi nhận ra mình đang kiệt sức và phải bỏ bớt một khu chợ nông sản để giảm xuống còn 6 ngày làm việc.

Hiện anh chỉ bán rau tại một quầy nhỏ mang tên “Bad Grass Italian Vegetables” ở chợ New Paltz mỗi thứ bảy. Dù vậy, khách hàng thường xuyên giúp anh bán hết hàng.

Gratta thừa nhận cuộc sống mới khiến anh phải hy sinh nhiều thứ. Anh ít gặp bạn bè hơn, không còn những buổi chơi bóng chuyền bất chợt như trước.

“Tôi yêu việc trồng trọt, nhìn thấy mọi người phản ứng với những loại rau đặc biệt này và được làm việc với cây cối. Nhưng công việc này chiếm trọn cuộc sống của tôi, và tôi đang phải hy sinh rất nhiều”, anh nói.

Rời bỏ thế giới công nghệ để trở thành nông dân, Eric Gratta chưa tìm thấy sự giàu có. Nhưng dưới bầu trời rộng mở, anh tìm thấy một cuộc sống mà những thuật toán và dòng mã không thể mang lại.

Và ở thời điểm hiện tại, giấc mơ lớn nhất của anh chỉ đơn giản là: hòa vốn.