Hai thanh niên 9X quản lý 200 ha ruộng bông chỉ bằng điện thoại

Theo Tân Hoa Xã, Ai Haipeng và Ling Lei đã cơ giới hóa hoàn toàn cánh đồng bông tại huyện Yuli, từ khâu cày xới, gieo trồng, tưới tiêu cho tới thu hoạch.

“Chúng tôi có thể kiểm tra mọi thứ trên điện thoại và quản lý nông trại bất cứ lúc nào. Cảm giác giống như đang chơi game vậy”, Ai Haipeng nói.

Dự án mang tên “siêu cánh đồng bông” đang trở thành hình mẫu cho quá trình chuyển đổi số nông nghiệp ở Tân Cương, nơi công nghệ kỹ thuật số đang thay đổi hoàn toàn cách canh tác truyền thống.

Từ ruộng bông truyền thống thành “nông trại không người”

Dự án bắt đầu từ năm 2021, khi công ty công nghệ nông nghiệp XAG ở Quảng Châu quyết định xây dựng mô hình nông trại không người lái tại Tân Cương nhằm tạo ra hệ thống nông nghiệp thông minh có thể nhân rộng.

Ai Haipeng và Ling Lei được giao phụ trách 200 ha trồng bông.

Hai người nhanh chóng nhận ra rằng các khâu gieo hạt mùa xuân và thu hoạch mùa thu ở Tân Cương vốn đã được cơ giới hóa khá mạnh, với máy móc tự động và drone xuất hiện ngày càng nhiều. Tuy nhiên, khâu tốn nhân công nhất vẫn là tưới tiêu.

Trong năm đầu tiên, họ lắp đặt hệ thống van tưới thông minh có dây để điều khiển từ xa. Nhưng dây điện chôn dưới đất thường xuyên bị chập.

“Năm đó, hoặc là chúng tôi đang sửa van tưới, hoặc là đang trên đường đi sửa van tưới”, anh Ling Lei nhớ lại.

Điều khiển cả cánh đồng bằng smartphone

Sau nhiều lần cải tiến, nhóm chuyển sang sử dụng van thông minh không dây và áp dụng kỹ thuật “trồng xen bông – lúa mì” để bảo vệ cây non khỏi gió sa mạc.

Đến năm 2024, với sự hỗ trợ của đội ngũ kỹ thuật, họ nâng cấp lên hệ thống trung tâm tưới tiêu thông minh và phát triển ứng dụng điện thoại riêng, cho phép phần lớn công việc đồng áng được xử lý trực tiếp trên smartphone.

Kết quả rất ấn tượng.

Năng suất bông tăng từ 3.810 kg/ha năm 2021 lên 7.935 kg/ha năm 2024. Tỷ lệ bông chất lượng cao vượt 96% - mức thuộc nhóm cao nhất Trung Quốc.

Ai Haipeng cho biết mục tiêu tiếp theo là đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào sâu hơn nữa để giảm tối đa lao động thủ công.

Tân Cương – “thủ phủ bông” của Trung Quốc

Tân Cương hiện chiếm hơn 90% sản lượng bông của Trung Quốc.

Năm 2025, sản lượng bông của khu vực lần đầu vượt mốc 6 triệu tấn, đạt 6,17 triệu tấn - tương đương 92,8% tổng sản lượng cả nước.

Quá trình cơ giới hóa ngành bông tại đây bắt đầu từ những năm 1990, khi Tân Cương nhập khẩu máy thu hoạch bông và từng bước mở rộng diện tích thu hoạch bằng máy.

Nếu như thập niên 1990 chỉ dưới 5% diện tích bông được thu hoạch bằng máy, thì hiện nay con số này đã vượt 90%, còn mức độ cơ giới hóa toàn ngành đã vượt 97%.

Các công nghệ như: định vị vệ tinh Bắc Đẩu (BeiDou), máy gieo hạt tự động, drone phun thuốc, và hệ thống tưới thông minh đã trở nên phổ biến trên các cánh đồng bông ở Tân Cương.

“Nông nghiệp giờ thú vị hơn”

Hiệu quả của mô hình “siêu cánh đồng bông” nhanh chóng thu hút nông dân khắp Tân Cương tới học hỏi.

Đến cuối năm 2025, mô hình quản lý này đã được mở rộng trên hơn 133.000 ha đất nông nghiệp trong khu vực.

Nông dân Chen Xiujian tại huyện Yuli cũng áp dụng hệ thống van thông minh tương tự cho 333 ha trồng bông của mình. Chỉ trong hai năm, số lao động giảm từ 25 người xuống còn 13 người.

Người đàn ông 38 tuổi cho biết công nghệ nông nghiệp thông minh đang khiến lớp trẻ muốn gắn bó hơn với đồng ruộng.

“Tôi từng rất ghét làm đồng. Nhưng bây giờ mọi thứ trở nên thú vị hơn nhiều”, anh nói.

Không chỉ áp dụng cho bông, công nghệ của XAG hiện còn được mở rộng sang trồng lúa, ngô, đậu tương và cây có múi, đồng thời đã được đưa tới gần 70 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.