Đầu năm 2025, cơn bão thuế quan đã gây chấn động thị trường, khi Việt Nam phải đối mặt với mức thuế 46% mà Mỹ công bố vào tháng Tư. Thời điểm này đã có không ít hoài nghi về việc xuất khẩu của Việt Nam sẽ kho đạt được mục tiêu đặt ra từ đầu năm.

Tuy nhiên, sau nhiều vòng đàm phán, từ tháng 7/2025, Mỹ áp thuế 20% đối với hàng xuất khẩu từ Việt Nam và 40% với hàng trung chuyển; đổi lại, Việt Nam cắt giảm thuế nhập khẩu hàng Mỹ xuống 0%.

Nhờ thế, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam không có quá nhiều xáo trộn, thậm chí còn cán mức kỷ lục 930 tỷ USD, tăng trưởng tới 18,2% so với năm 2024.

Về xuất khẩu, tính chung cả năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt trên 475 tỷ USD, tăng 17% so với năm trước. Trong đó, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) chiếm tới 77,3% tổng kim ngạch xuất khẩu, tương đương hơn 367 tỷ USD, tăng 26,1% so với năm 2024. Trong khi, khu vực kinh tế trong nước lại giảm 6,1%, đạt gần 108 tỷ USD và chiếm 22,7% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Đáng chú ý, trong số 8 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD (chiếm 70,2% tổng kim ngạch xuất khẩu), hàng dệt may, giày dép, gỗ và các sản phẩm gỗ, thủy sản vẫn duy trì được tăng trưởng so với năm 2024. Kết quả của các doanh nghiệp đầu ngành thuộc các nhóm này cũng vì thế tiếp tục chứng kiến sự bứt phá mạnh trong năm 2025.

“Ông lớn” xuất khẩu dệt may và đồ gỗ lãi đậm

Là một trong những doanh nghiệp dệt may công bố báo cáo tài chính quý IV/2025 sớm, Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG (mã TNG) cho biết, quý cuối năm công ty đạt 2.027 tỷ đồng doanh thu và 112 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, lần lượt tăng 9,5% và 50% so với cùng kỳ năm trước

Lũy kế cả năm 2025, TNG đạt doanh thu 8.698 tỷ đồng, tăng hơn 12% so với năm 2024. Kết quả này khẳng định vị thế của TNG trong nhóm doanh nghiệp may xuất khẩu quy mô lớn, có khả năng giữ ổn định đơn hàng từ các đối tác quốc tế.

Tính cả năm, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp đạt 392 tỷ đồng, tăng hơn 24%, đưa EPS năm 2025 lên khoảng 3.045 đồng/cổ phiếu.

Với kết quả trên, TNG đã vượt khoảng 7% kế hoạch doanh thu và 15% kế hoạch lợi nhuận cả năm đã đề ra. Đây cũng là mức doanh thu và lợi nhuận cao kỷ lục của doanh nghiệp kể từ khi thành lập.

Trong báo cáo giải trình kết quả kinh doanh, TNG cho biết, doanh thu chính của công ty tăng nhờ việc tập trung vào khai thác các dòng hàng khó, phức tạp cũng như mở rộng thị trường xuất khẩu. Các đơn hàng xuất khẩu sang các thị trường mới đã đóng góp đáng kể vào sự tăng trưởng doanh thu.

Song song đó, công ty đã thực hiện nhiều biện pháp cải tiến quy trình sản xuất và quản lý, giúp tối ưu hóa chi phí nguyên vật liệu và chi phí sản xuất, từ đó gia tăng, hiệu quả kinh doanh.

Ngoài ra, công ty đã thực hiện chính sách tài chính hợp lý. Năm 2025 ảnh hưởng của tình hình thế giới có nhiều biến động trong tỷ giá và lãi suất tuy nhiên Công ty đã có thay đổi kịp thời trong chính sách quản lý và sử dụng vốn vay nên chi phí tài chính giảm so với cùng kỳ.

Tương tự TNG, Công ty cổ phần Phú Tài (mã PTB) cũng có một năm 2025 khởi sắc với doanh thu hợp nhất 7.345 tỷ đồng, vượt 10% kế hoạch năm và tăng khoảng 10% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt hơn 634 tỷ đồng, tăng 34% so với năm 2024 và thực hiện 133% kế hoạch năm. Đây là mức lợi nhuận cao thứ hai trong lịch sử hoạt động của PTB chỉ sau mức 650 tỷ của năm 2021.

Gỗ hiện là ngành hàng chủ lực đóng góp khoảng 50 - 60% vào tổng doanh thu hàng năm của Phú Tài. Hầu hết sản phẩm gỗ của công ty được xuất khẩu (hơn 90% doanh thu) sang thị trường chính là Mỹ, EU và Nhật Bản.

Với kết quả kinh doanh khả quan trong năm 2025 và dư địa tăng trưởng vẫn còn, Phú Tài đặt mục tiêu sang năm 2026 đạt doanh thu hợp nhất 8.790 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế dự kiến 760 tỷ đồng, đều cao hơn 20% so với kết quả năm 2025. Nếu đạt được, đây sẽ là kỷ lục mới về doanh thu và lợi nhuận kỷ lục của doanh nghiệp này.

Thích ứng linh hoạt, doanh nghiệp thủy sản phá đỉnh doanh thu

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) năm 2025, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt gần 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm 2024. Kết quả này không chỉ phản ánh nhu cầu thế giới phục hồi mà còn cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt của các doanh nghiệp trước các rào cản thương mại khắt khe.

Điển hình trong số các doanh nghiệp “vượt cản” thành công là Công ty cổ phần Nam Việt (Navico, mã ANV). Trong năm vừa qua, Navico báo cáo doanh thu đạt mức kỷ lục gần 7.000 tỷ đồng, tăng 42% so với năm 2024. Lợi nhuận trước thuế và sau thuế thu lần lượt đạt 1.152 tỷ đồng và 999 tỷ đồng, tương ứng gấp 14 lần và gấp 21 lần năm liền trước.

Năm 2025, Navico đặt mục tiêu thu 6.200 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 500 tỷ đồng. Như vậy, kết thúc năm công ty đã vượt xa kế hoạch đề ra.

Navico hiện là một trong những công ty xuất khẩu cá tra hàng đầu - đóng góp khoảng 12% tổng giá trị xuất khẩu cá tra của Việt Nam. Ba thị trường xuất khẩu lớn nhất của doanh nghiệp bao gồm Mỹ, Brazil và Nga, chiếm 54% tổng doanh thu xuất khẩu. Trong đó, thị trường Mỹ tiếp tục dẫn đầu cả ở mảng cá tra và cá rô phi, mở ra dư địa tăng trưởng cho doanh nghiệp.

Theo Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), giá bán cá rô phi cao gấp khoảng 2 lần cá tra, tạo động lực tăng trưởng đáng kể cho mảng kinh doanh mới của Navico. Nhờ lợi thế về giá bán, doanh thu cá rô phi trong năm 2025 được ước tăng gần 300% so với cùng kỳ, góp phần cải thiện rõ rệt biên lợi nhuận chung.

Cá rô phi hiện nổi lên như một động lực tăng trưởng mới của ngành thủy sản Việt Nam, với Mỹ giữ vai trò là thị trường tiêu thụ lớn nhất. Theo BVSC, dù mức độ cạnh tranh tại đây ngày càng gia tăng, ANV vẫn được đánh giá sở hữu lợi thế nhất định, với khoảng 7% thị phần cá tra và 87-89% thị phần cá rô phi Việt Nam tại thị trường này. Ngoài ra, từ tháng 11/2025, ANV đã xuất khẩu lô cá rô phi đầu tiên, khoảng 700 tấn, sang Brazil. Đây được xem là bước khởi đầu cho chiến lược mở rộng sang thị trường mới, trong bối cảnh Việt Nam và khối Mercosur đang tiến hành đàm phán hiệp định thương mại ưu đãi.

Việc tiếp tục được hưởng mức thuế chống bán phá giá 0% tạo điều kiện để Navico mở rộng thị phần cá tra. Song song đó, vai trò tiên phong trong mảng cá rô phi được kỳ vọng tiếp tục phát huy trong năm 2026, khi nhiều doanh nghiệp khác trong ngành vẫn cần thêm thời gian nghiên cứu và nuôi thử nghiệm.

Trong định hướng của Navico, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu năm 2026 khoảng 7.600 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 1.300 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng khoảng 13% so với thực hiện năm 2025. Sang năm 2027, doanh nghiệp kỳ vọng doanh thu tiếp tục mở rộng lên khoảng 8.000 tỷ đồng, với lợi nhuận trước thuế mục tiêu 1.500 tỷ đồng.

Về phía doanh nghiệp xuất khẩu tôm, Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta (mã FMC) dù chịu ảnh hưởng của chính sách thuế đối ứng, song vẫn trụ vững với doanh thu thuần năm 2025 đạt kỷ lục 8.185 tỷ đồng, tăng hơn 18% so với năm 2024.

Tuy nhiên, chi phí trong năm 2025 đều gia tăng, nhất là chi phí thuế chống bán phá giá cao đột biến 102 tỷ đồng, tăng 67% so với cùng kỳ; chi phí thuế chống trợ cấp trên 60 tỷ đồng, gấp 8,4 lần cùng kỳ; chi phí tài chính cũng tăng 24,5% lên 66 tỷ đồng, đã ăn mòn vào lợi nhuận của doanh nghiệp

Kết quả, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận trước thuế và sau thuế giảm nhẹ so với cùng kỳ, lần lượt đạt 411 tỷ và 417 tỷ đồng. Song lợi nhuận ròng vẫn tăng trưởng 20% lên mức kỷ lục 366 tỷ đồng.

Năm 2025, công ty đặt mục tiêu doanh thu 6.540 tỷ và lợi nhuận trước thuế 420 tỷ đồng. Với kết quả trên, Thực phẩm Sao Ta vượt 25% chỉ tiêu doanh thu nhưng mới suýt soát hoàn thành mục tiêu lợi nhuận.

Một doanh nghiệp xuất khẩu tôm chủ lực khác là Công ty cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú (mã MPC) cũng có khả năng không hoàn thành kế hoạch lợi nhuận năm 2025 nhưng hoạt động kinh doanh vẫn được đánh giá là có những chuyển biến tích cực hơn các năm trước.

Tại đại hội đồng cổ đông bất thường hôm 20/12/2025, ông Lê Văn Quang - Tổng Giám đốc Thủy sản Minh Phú cho biết, sau 11 tháng, doanh thu xuất khẩu của công ty đạt khoảng 505 triệu USD, lợi nhuận xấp xỉ 655 tỷ đồng. Riêng tháng 12 dự kiến đóng góp thêm 50-70 tỷ đồng.

Như vậy, lợi nhuận sau thuế cả năm 2025 của Minh Phú ước khoảng 700 tỷ đồng, thấp hơn con số gần 1.000 tỷ đồng trong kế hạch đặt ra từ đầu năm, song vẫn là kết quả tích cực sau giai đoạn thua lỗ do chịu tác động mạnh từ việc xử lý hàng tồn kho giá cao.

Theo Tổng Giám đốc Thủy sản Minh Phú, mức thuế chống bán phá giá 35,29% tại kỳ rà soát lần thứ 19 (POR19) hiện đang áp dụng với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, nhưng không áp dụng với Minh Phú. Doanh nghiệp đã thoát khỏi vụ kiện từ năm 2016, nên tác động của sắc thuế này gần như không đáng kể. Đây là lợi thế của Minh Phú tại thị trường Mỹ trong năm 2026. “Trên cơ sở lợi thế thuế tại thị trường Mỹ, chúng tôi đang xây dựng kịch bản tăng trưởng lợi nhuận khoảng 20-30% cho năm 2026”, ông Quang cho biết.