Lý giải diễn biến "lạ" của giá vàng giữa xung đột Trung Đông

+ aA -
Linh Anh
14/03/2026 09:32 GMT +7
Thông thường, trong các thời kỳ căng thẳng địa chính trị, vàng được xem là một "vịnh tránh bão" an toàn cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, giá vàng trong hai tuần đầu của cuộc xung đột Trung Đông hiện nay lại đang cho thấy những diễn biến khó lường.

Giá vàng thế giới "mắc kẹt" ngưỡng 5.000 USD/ounce

Trái ngược với đà tăng phi mã trong cuộc chiến 12 ngày vào năm ngoái, giá vàng trong hai tuần đầu của cuộc xung đột Trung Đông hiện nay lại đang cho thấy những diễn biến khó lường.

Ngay sau khi liên quân Mỹ - Israel tấn công Iran vào ngày 28/2, giá vàng thế giới đã lập tức "nhảy múa", vọt từ ngưỡng dưới 5.300 USD/ounce lên trên 5.400 USD/ounce. Phản ứng này hoàn toàn khớp với quy luật "hầm trú ẩn an toàn" mỗi khi địa chính trị thế giới dậy sóng.

Tuy nhiên, đà hưng phấn này không kéo dài. Đến ngày 3/3, một làn sóng bán tháo bất ngờ đã đẩy giá vàng lao dốc hơn 6%, thủng mốc 5.100 USD/ounce. Suốt tuần qua, dù chiến sự tiếp tục leo thang, kim loại quý này vẫn chỉ đi ngang trong biên độ hẹp từ 5.050 đến 5.200 USD/ounce.

Giá vàng hiện "mắc kẹt" ở ngưỡng 5.000 USD/ounce.

Theo nhận định của CEO Ross Norman-chuyên trang kim loại quý Metals Daily, có một số yếu tố phía sau việc giá vàng thiếu động lực tăng trong bối cảnh chiến sự căng thẳng ở Trung Đông. Những yếu tố này bao gồm tỷ giá đồng USD và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng.

Ông Norman nhấn mạnh rằng, giá dầu tăng cao có thể dẫn tới lạm phát tăng kéo dài, và thậm chí có thể dẫn tới việc các ngân hàng trung ương tăng lãi suất. Chừng nào eo biển Hormuz còn đóng cửa, rủi ro giá dầu tiếp tục leo thang vẫn còn lớn, và do đó rủi ro lạm phát toàn cầu cũng lớn.

Bản thân vàng cũng là một tài sản chống lạm phát hiệu quả, nhưng hiện tại, giá vàng đang bị chi phối nhiều hơn bởi yếu tố tỷ giá USD và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ.

Từ khi xung đột nổ ra đến nay, chỉ số Dollar Index đo sức mạnh của USD so với một rổ gồm 6 đồng tiền chủ chốt khác đã tăng gần 2,3%. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng từ mức dưới 4% lên gần 4,27%.

Chỉ số DXY lần đầu trở lại ngưỡng 100 điểm kể từ tháng 11/2025. Ảnh: Tradingeconomics.

“Diễn biến giá vàng giá bạc đang trầm lắng lại, nhưng điều đó có lẽ là phù hợp sau những chuyển động lớn trong mấy tháng vừa qua”, ông Norman nói với hãng tin CNBC. Ông lưu ý thêm rằng một số nhà đầu tư tổ chức đã trở nên thận trọng với việc nắm giữ vàng vì mức độ biến động lớn bất thường của giá vàng trong thời gian gần đây.

Một cách lý giải khác là khi xung đột nổ ra, nhiều nhà đầu tư đã trở nên hoảng sợ và bán tháo nhiều tài sản rủi ro, dẫn tới những tài sản như cổ phiếu sụt giá mạnh. Khi đó, nhiều nhà giao dịch cần phải huy động tiền mặt để đáp ứng yêu cầu ký quỹ, và họ buộc phải bán những tài sản mà họ có thể bán để có tiền, trong đó có vàng - theo ông Amer Halawi, trưởng bộ phận nghiên cứu của công ty Al Ramz.

“Nếu xảy ra một cuộc khủng hoảng thanh khoản, mọi thứ sẽ bị bán cho tới khi mọi người bình tĩnh lại và chú trọng lại vào những tài sản mà họ nên nắm giữ. Thông thường, khi có một cú sốc xảy ra, ngay cả vàng cũng bị bán, nhưng sau đó sẽ hồi phục”, ông Halawi nói với CNBC.

Giới chuyên gia đánh giá diễn biến giá vàng hiện tại "khó lường" trong bối cảnh xung đột Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Chia sẻ tại buổi cập nhật kinh tế vĩ mô toàn cầu và Việt Nam, ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu thuộc Ngân hàng UOB Singapore, phân tích những biến động mạnh của giá vàng trong tháng 1-2026 khoảng 30% cho thấy vàng không phù hợp với vai trò truyền thống như một "tài sản phi rủi ro" và công cụ đa dạng hóa danh mục.

Bởi lẽ căng thẳng ở Trung Đông gần đây liên quan tới dầu mỏ nên khi chiến sự xảy ra, nhà đầu tư và thị trường giảm bớt sự quan tâm vào vàng. Đồng USD mạnh lên cũng thúc đẩy dòng tiền dịch chuyển khỏi vàng trong ngắn hạn. Đồng thời, căng thẳng địa chính trị khiến thị trường lo ngại lạm phát gia tăng, từ đó khả năng Mỹ chưa vội cắt giảm tiếp lãi suất, khiến giá vàng đi xuống.

"Khi chiến sự lắng dịu, giá vàng sẽ tăng trở lại. Nhu cầu trú ẩn an toàn đối với vàng vật chất vẫn rất mạnh, trong khi hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì ổn định", ông Suan Teck Kin nói.

Dự báo giá vàng thế giới chạm mốc 6.000 USD/ounce

Đồng quan điểm, Kitco News cho rằng, vàng vẫn neo ở mức cao kỷ lục, cho thấy nhu cầu cơ bản vẫn mạnh mẽ. Các nhà phân tích ngày càng chỉ ra các yếu tố cấu trúc có thể hạn chế mức độ tăng của lãi suất.

Với mức nợ chính phủ toàn cầu đang gia tăng, chi phí vay cao kéo dài sẽ gây áp lực đáng kể lên tài chính công. Đến một lúc nào đó, các ngân hàng trung ương có thể buộc phải cắt giảm lãi suất hoặc can thiệp vào thị trường trái phiếu để hỗ trợ ổn định kinh tế.

Ngoài cuộc khủng hoảng trước mắt, nhiều nhà phân tích cho rằng triển vọng dài hạn của vàng vẫn gắn liền với những thay đổi cấu trúc sâu sắc hơn trong nền kinh tế toàn cầu. Quá trình phi toàn cầu hóa, sự phân mảnh địa chính trị và việc ngày càng lạm dụng chính sách kinh tế đang buộc các quốc gia phải xem xét lại các liên minh tài chính và chiến lược dự trữ của mình.

Mặc dù tốc độ mua vàng đã chậm lại, các ngân hàng trung ương vẫn tiếp tục tăng lượng vàng dự trữ khi các quốc gia tìm cách đa dạng hóa dự trữ và giảm sự phụ thuộc vào đồng USD. Mặc dù biến động giá vàng trong ngắn hạn có thể vẫn còn mạnh, nhưng các yếu tố vĩ mô định hình nền kinh tế toàn cầu cho thấy nhu cầu đối với kim loại quý này khó có thể giảm đi trong thời gian tới.

Dự báo dài hạn, Ngân hàng UOB tiếp tục giữ quan điểm tích cực đối với vàng. Cụ thể, ngân hàng này dự báo giá vàng sẽ tăng lên 5.600 USD/ounce trong quý III/2026; khoảng 6.000 USD/ounce trong quý I/2027.

Theo giới phân tích, diễn biến của vàng kể từ khi cuộc xung đột ở Trung Đông bắt đầu đã khiến nhiều nhà quan sát thị trường bối rối. Kim loại này - vốn là một trong những tài sản trú ẩn an toàn đáng tin cậy nhất trong thời kỳ căng thẳng địa chính trị - đã giảm khoảng 200 USD/ounce kể từ các cuộc không kích đầu tiên 2 tuần trước. Động thái này đi ngược lại với quy luật thông thường.

Nguyên nhân theo các chuyên gia, chiến sự leo thang khiến đồng USD tăng mạnh do dòng vốn đổ xô tìm nơi trú ẩn an toàn, làm giảm vai trò thường thấy của vàng.