Năm tài khóa của Mỹ bắt đầu từ tháng 10 năm trước. Chỉ sau 9 tháng, mức thâm hụt đã vượt con số hơn 1.300 tỷ USD của cùng kỳ năm ngoái, cho thấy tốc độ vay nợ của Washington vẫn chưa có dấu hiệu chậm lại.

Hiện tổng nợ công của Mỹ đã lên khoảng 39.400 tỷ USD, được tích lũy qua nhiều đời tổng thống thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.

Mỗi tháng vay thêm 155 tỷ USD

Theo tính toán, trung bình từ đầu năm tài khóa đến nay, Bộ Tài chính Mỹ phải vay khoảng 155 tỷ USD mỗi tháng, tương đương 39 tỷ USD mỗi tuần.

Đi kèm với khoản nợ khổng lồ là chi phí lãi vay ngày càng lớn. Báo cáo ngân sách mới nhất của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho biết, trong 9 tháng đầu năm tài khóa 2026, chi phí lãi ròng của nợ công đã lên tới 857 tỷ USD, tương đương khoảng 23,8 tỷ USD mỗi tuần.

Con số này cao hơn khoảng 100 tỷ USD, tương đương tăng 13% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do tổng nợ công tiếp tục phình to và lãi suất dài hạn duy trì ở mức cao.

Đáng chú ý, khoản tiền Mỹ phải chi để trả lãi nợ hiện còn lớn hơn tổng ngân sách dành cho hàng loạt cơ quan liên bang như Bộ Quốc phòng, Bộ Thương mại, Bộ An ninh Nội địa, Bộ Giáo dục, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp nhỏ (SBA) cùng chương trình hoàn thuế COVID-19 cộng lại.

Gánh nặng an sinh xã hội ngày càng lớn

Ngoài chi phí lãi vay, ngân sách Mỹ còn chịu áp lực mạnh từ các chương trình an sinh xã hội khi dân số già hóa nhanh.

Theo CBO, chi tiêu cho An sinh xã hội (Social Security) tăng thêm 62 tỷ USD, tương đương 5%, do mức trợ cấp bình quân cao hơn và số người hưởng ngày càng nhiều.

Chi phí dành cho Medicare tăng 58 tỷ USD (8%) nhờ số người tham gia chương trình nhiều hơn và chi phí dịch vụ y tế tăng.

Trong khi đó, Medicaid - chương trình bảo hiểm y tế dành cho người thu nhập thấp - cũng tăng thêm 49 tỷ USD, tương đương 10%, do chi phí chăm sóc y tế bình quân trên mỗi người tiếp tục leo thang.

Theo Cục Điều tra Dân số Mỹ, tuổi trung vị của người Mỹ đã tăng từ 39,2 tuổi năm 2024 lên 39,4 tuổi năm 2025, phản ánh xu hướng già hóa dân số đang ngày càng rõ nét và sẽ tiếp tục tạo áp lực lên ngân sách trong nhiều năm tới.

Chuyên gia cảnh báo Mỹ có thể vay hơn 2.000 tỷ USD trong năm nay

Nhiều chuyên gia tài chính cho rằng quỹ đạo nợ công hiện nay không bền vững và cần sớm có các biện pháp điều chỉnh.

Bà Maya MacGuineas, Chủ tịch Ủy ban về Ngân sách Liên bang có Trách nhiệm (Committee for a Responsible Federal Budget), nhận định Mỹ nhiều khả năng sẽ phải vay 2.000 tỷ USD hoặc hơn trong cả năm tài khóa 2026, bất chấp nền kinh tế vẫn tăng trưởng và tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp.

Theo bà, nếu các nhà hoạch định chính sách không cải cách các chương trình phúc lợi, đồng thời cắt giảm chi tiêu và tăng nguồn thu ngân sách, tình hình sẽ còn nghiêm trọng hơn trong tương lai.

Bà cũng cảnh báo các quỹ tín thác của An sinh xã hội và Medicare có thể cạn kiệt trong vòng khoảng 7 năm, buộc chính phủ phải cắt giảm đồng loạt quyền lợi nếu không có giải pháp kịp thời.

Các chuyên gia đề xuất đưa mức thâm hụt ngân sách xuống khoảng 3% GDP, tương đương một nửa hiện nay, đồng thời kêu gọi chính giới Mỹ minh bạch hơn với người dân về những rủi ro tài khóa mà nền kinh tế đang phải đối mặt.