Thông tin được đại diện EVN đưa ra tại Tọa đàm "Tiết kiệm điện – Giải pháp then chốt bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia" do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương tổ chức hôm nay 16/6.

Theo ông Thạch, đây là con số rất đáng kể, có thể góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện, đặc biệt trong những thời điểm phụ tải tăng cao. Điều đó cho thấy, mỗi hành động nhỏ của từng cá nhân khi được nhân lên trên quy mô toàn xã hội sẽ tạo ra tác động rất lớn.

Tết kiệm điện không nên được xem là giải pháp mang tính tình thế chỉ áp dụng trong các đợt nắng nóng hay khi hệ thống điện gặp áp lực.

Ngược lại, đây cần trở thành một thói quen và hành động thường xuyên của mỗi cá nhân, mỗi hộ gia đình, mỗi cơ sở kinh doanh và mỗi doanh nghiệp.

Từ thực tế vận hành hệ thống điện quốc gia, đại diện EVN khẳng định mỗi kWh điện được tiết kiệm đồng nghĩa với việc giảm nhu cầu đầu tư thêm nguồn điện mới. Tiết kiệm điện không chỉ giúp giảm chi phí cho người sử dụng mà còn giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao độ an toàn của hệ thống điện.

"EVN xác định sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả là giải pháp lâu dài, song hành với đầu tư phát triển nguồn điện và lưới điện. Tập đoàn sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân để thúc đẩy các chương trình sử dụng điện hiệu quả", ông Phạm Viết Thạch cho hay.

Đại diện EVN cho biết, trong các đợt nắng nóng, phụ tải điện liên tục tăng cao và nhiều lần lập kỷ lục mới. Chỉ riêng cuối tháng 5, công suất cực đại toàn hệ thống đạt hơn 57.000 MW, trong khi miền Bắc ghi nhận mức gần 29.900 MW.

Theo ông Thạch, áp lực lớn nhất đối với EVN là duy trì độ tin cậy của các nhà máy điện, hệ thống truyền tải và lưới phân phối trong bối cảnh phụ tải tăng đột biến. Để bảo đảm cung ứng điện, EVN đã tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, chuẩn bị nhiên liệu, nâng cao độ khả dụng của các tổ máy và tổ chức trực vận hành 24/7 nhằm sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh.

Theo ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh, biến đổi khí hậu hiện không còn là vấn đề môi trường đơn thuần mà đã trở thành thách thức lớn đối với an ninh năng lượng. Các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể gây hư hỏng hạ tầng năng lượng như nhà máy điện, đường dây truyền tải, trạm biến áp và hệ thống logistics nhiên liệu.

Đối với ngành điện, tác động dễ nhận thấy nhất là hiện tượng nắng nóng kéo dài làm giảm lượng nước tại các hồ thủy điện, đặc biệt ở miền Bắc và miền Trung, khiến khả năng phát điện suy giảm.

Đồng thời, nhu cầu sử dụng điện cho làm mát tăng mạnh, tạo áp lực lớn lên hệ thống điện quốc gia.

Ông Dũng nhấn mạnh, Nghị quyết 55-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định tiết kiệm năng lượng là quốc sách quan trọng và là trách nhiệm của toàn xã hội.

Theo ông, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được coi là “nguồn năng lượng đầu tiên” bởi đây là giải pháp có chi phí thấp nhất, hiệu quả nhanh nhất và mang lại đồng thời lợi ích kinh tế, môi trường và xã hội.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng cao để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế, việc nâng cao hiệu quả sử dụng điện trong công nghiệp, giao thông, tòa nhà và sinh hoạt sẽ giúp giảm đáng kể áp lực đầu tư vào nguồn điện, lưới điện và nhiên liệu.

Ở góc độ chuyên gia, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng: Thách thức không chỉ đến từ nhu cầu điện tăng mạnh mà còn từ khả năng bổ sung nguồn điện mới còn hạn chế.

Theo ông Tuấn, nếu nền kinh tế tăng trưởng trên 6%, nhu cầu điện phải tăng khoảng 11-12% để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Trong khi đó, mỗi năm hệ thống điện cần bổ sung khoảng 6.000-7.000 MW công suất mới, nhưng nguồn điện có thể đưa vào vận hành trong năm nay chỉ khoảng 1.400 MW từ Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch cùng một phần nhỏ từ năng lượng tái tạo.

"Mặc dù điện mặt trời và điện gió tiếp tục phát triển, đây vẫn là các nguồn điện phụ thuộc thời tiết và chưa thể thay thế hoàn toàn các nguồn điện nền có khả năng vận hành ổn định. Vì vậy, bảo đảm an ninh năng lượng vẫn là bài toán lớn trong những năm tới. Không chỉ ngành điện chịu áp lực, cộng đồng doanh nghiệp cũng đang đối mặt với nhiều thách thức từ nắng nóng kéo dài", ông Tuấn nêu.

Về hiệu quả sử dụng năng lượng, ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) cho rằng: Sử dụng hiệu quả năng lượng quan trọng không kém việc phát triển thêm nguồn điện mới.

Theo ông Hiệp, đầu tư cho tiết kiệm năng lượng chỉ cần khoảng một phần tư chi phí so với việc xây dựng công suất phát điện mới có hiệu quả tương đương. Đây là giải pháp giúp giảm áp lực đầu tư, bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.

Ông Hiệp cho biết, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực sau hơn một thập kỷ triển khai Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Tuy nhiên, dư địa tiết kiệm năng lượng vẫn còn rất lớn.

Trong lĩnh vực công nghiệp, tiềm năng tiết kiệm năng lượng dao động từ 10-15%, thậm chí trên 20% ở một số ngành nếu áp dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ và quản lý. Đối với các công trình xây dựng như khách sạn, văn phòng, trung tâm thương mại, nhà ga hay sân bay, tiềm năng tiết kiệm điện có thể đạt 35-40%.