Lạm phát 2025 được kiểm soát nhờ điều hành thận trọng

Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2025 của Việt Nam tăng 3,31% so với năm trước. Đây là dấu mốc quan trọng khi lạm phát được kiểm soát dưới ngưỡng 4% trong suốt 11 năm liên tiếp.

TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV nhận định, kết quả này đến từ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, đặc biệt là vai trò của tổ ổn định kinh tế vĩ mô trong việc hạn chế xung đột chính sách.

Bên cạnh đó, việc điều hành lãi suất thận trọng từ quý II/2025 đã góp phần kiềm chế áp lực lạm phát, dù có làm chậm lại một số lĩnh vực như bất động sản. Các công cụ quản lý giá cũng được sử dụng linh hoạt; trong khi giá điện tăng khoảng 4,8%, nhiều mặt hàng thiết yếu như giáo dục lại được điều chỉnh giảm hoặc giãn thời điểm tăng giá.

Theo ông Nguyễn Xuân Thành (Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright), một yếu tố then chốt khác giúp CPI năm 2025 ở mức thấp là sự sụt giảm 10% của giá xăng dầu, tạo "cú hích" tích cực cho nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nhiên liệu.

Thách thức và áp lực hiện hữu trong năm 2026

Bước sang năm 2026, TS. Cấn Văn Lực cảnh báo việc theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao sẽ khiến công tác kiểm soát giá cả gặp nhiều khó khăn hơn.

Áp lực đầu tiên đến từ xu hướng mở rộng cung tiền và đẩy mạnh đầu tư công với quy mô vốn dự kiến lên tới 1,1 triệu tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 900 nghìn tỷ đồng của năm trước.

Đồng thời, dù tín dụng được điều hành thận trọng nhưng vẫn duy trì ở mức cao, gây sức ép lên thanh khoản hệ thống ngân hàng trong bối cảnh huy động vốn còn gặp khó khăn.

Bên cạnh các yếu tố nội tại, rủi ro từ độ trễ của chính sách tiền tệ và chi phí đầu vào cũng rất đáng lưu ý. Việc tín dụng tăng nhanh trong thời gian qua cùng vòng quay tiền cải thiện có thể khiến áp lực lạm phát dồn tích và bộc lộ vào giai đoạn sau.

Thêm vào đó, tỷ giá dự báo tăng khoảng 2–3% cùng lộ trình điều chỉnh tiền lương sẽ trực tiếp làm gia tăng chi phí sản xuất.

Với những biến số này, TS. Lực dự báo lạm phát năm 2026 có khả năng dao động trong khoảng 4–4,5%, cao hơn mức dự báo 3,5% hiện nay.

Mặc dù vậy, các góc nhìn khác vẫn duy trì sự lạc quan thận trọng.

Ngân hàng HSBC và TS. Nguyễn Đức Độ (Phó Viện trưởng Viện Kinh tế – Tài chính, Bộ Tài chính) cùng dự báo CPI năm 2026 sẽ xoay quanh mức 3,5%.

Ông Nguyễn Xuân Thành cho rằng, áp lực thực tế có thể thấp hơn cảm nhận của người dân, do giá sản xuất hàng tiêu dùng công nghiệp gần như không tăng và dư địa giảm giá xăng dầu vẫn còn.

Tuy nhiên, các chuyên gia đều thống nhất rằng cần kiểm soát tốc độ tăng trưởng cung tiền và tín dụng ở mức hợp lý để tránh rủi ro nợ xấu và áp lực lên mặt bằng giá cả, đảm bảo sự bền vững cho nền kinh tế.