Nợ Mỹ “rung lắc” giữa chiến tranh Iran: 10.000 tỷ USD đáo hạn, nhà đầu tư quay lưng

+ aA -
Phương Đăng (theo Fortune)
31/03/2026 13:07 GMT +7
Cuộc chiến của Tổng thống Donald Trump tại Iran đang bắt đầu tác động trực tiếp đến khả năng vay nợ của Mỹ, khi giới đầu tư tỏ ra kém mặn mà hơn với trái phiếu chính phủ trong bối cảnh hy vọng về một kết thúc nhanh chóng của xung đột dần tan biến.
Ảnh minh họa: AI

Trong tuần qua, các phiên đấu giá trái phiếu kỳ hạn 2 năm, 5 năm và 7 năm đều ghi nhận nhu cầu yếu, buộc chính phủ phải chấp nhận mức lãi suất cao hơn dự kiến để thu hút người mua. Điều này trái ngược hoàn toàn với tháng trước, khi trái phiếu kỳ hạn 30 năm đạt mức cầu cao nhất trong lịch sử.

Chi phí chiến tranh làm trầm trọng thêm gánh nợ, lãi suất chịu áp lực tăng

Áp lực đang gia tăng mạnh ở nhóm trái phiếu ngắn hạn khi giá dầu tăng vọt làm dấy lên lo ngại lạm phát, khiến Fed phải tạm dừng kế hoạch hạ lãi suất, thậm chí khả năng tăng lãi suất cũng được tính đến nếu áp lực giá cả tiếp tục leo thang.

Cùng lúc đó, chi phí cho cuộc chiến Iran đang khiến tình hình tài khóa của Mỹ xấu đi, khi có thông tin Lầu Năm Góc đề nghị Quốc hội cấp thêm 200 tỷ USD.

Không chỉ vậy, quân đội Mỹ đã tiêu hao nhiều vũ khí đắt đỏ cần bổ sung, trong khi các cuộc tấn công từ Iran đã gây thiệt hại cho máy bay, hệ thống radar và các căn cứ quân sự.

Thị trường trái phiếu “lên tiếng”

Ông Joseph Brusuelas – Kinh tế trưởng của RSM – nhận định: “Thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ cuối cùng đã phản ứng với cuộc chiến Trung Đông, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cú sốc năng lượng cũng như tác động của chiến tranh lên thâm hụt ngân sách và lạm phát".

Ông cho biết biến động thị trường đã tăng mạnh, trong khi nhà đầu tư đòi hỏi mức bù rủi ro cao hơn khi mua trái phiếu Mỹ.

Những lo ngại chính bao gồm: Tài khóa Mỹ có thể không bền vững; Nguy cơ lạm phát gia tăng; Sự bất định của chiến tranh.

Trong tuần này: Lợi suất trái phiếu 2 năm vượt 4%; Lợi suất 10 năm vượt 4,4%.

“Cảnh sát trái phiếu” quay trở lại

Chỉ số MOVE – đo biến động thị trường trái phiếu – đã tăng lên mức phản ánh sự bất ổn về giá và chính sách.

Brusuelas cảnh báo, nếu bất định kéo dài, thị trường nợ có thể chịu thêm áp lực, đặc biệt khi đã bị căng thẳng bởi lo ngại về tín dụng tư nhân.

Ông cũng nhắc đến khái niệm “bond vigilantes” (tạm dịch: “cảnh sát trái phiếu”) – thuật ngữ do chuyên gia Ed Yardeni đặt ra từ thập niên 1980, chỉ những nhà đầu tư bán tháo trái phiếu để phản đối thâm hụt lớn, qua đó đẩy lãi suất tăng.

Trong quá khứ, làn sóng này từng buộc các tổng thống Mỹ – bao gồm cả ông Trump – phải thay đổi chính sách. Và trong bối cảnh Mỹ đang thực sự tham chiến, “cảnh sát trái phiếu” có thể quay lại gây sức ép.

Áp lực 10.000 tỷ USD đang đến gần

Chiến tranh Iran đã bước sang tuần thứ 5 và có thể kéo dài đến cuối năm hoặc sang năm sau.

Xung đột đang lan rộng sang các lực lượng đồng minh của Iran tại Iraq và Yemen, trong khi các nước vùng Vịnh ngày càng tiến gần khả năng tham chiến trực tiếp.

Hàng nghìn lính thủy đánh bộ và lính dù Mỹ đang được điều tới Trung Đông, và Nhà Trắng được cho là đang cân nhắc triển khai thêm 10.000 binh sĩ cho một chiến dịch trên bộ nhằm kiểm soát Strait of Hormuz.

Trong bối cảnh đó, chính phủ Mỹ phải đối mặt với nhiệm vụ tái cấp vốn khoảng 10.000 tỷ USD nợ đáo hạn trong 12 tháng tới, trong khi thâm hụt ngân sách dự kiến đạt 2.000 tỷ USD, theo ông Torsten Slok.

Cạnh tranh tiền từ nhà đầu tư ngày càng khốc liệt

Không chỉ vậy, chính phủ Mỹ còn phải cạnh tranh với doanh nghiệp trong việc thu hút dòng tiền.

Theo Slok, tổng lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành năm 2026 có thể lên tới 2.000 tỷ USD. Tổng nguồn cung tài sản thu nhập cố định chất lượng cao trên thị trường năm nay có thể đạt khoảng 14.000 tỷ USD.

Điều này sẽ đẩy lãi suất và chi phí vay lên cao hơn nữa.