Chỉ số MSCI châu Á – Thái Bình Dương đã tăng hơn 12% từ đầu năm 2026 đến nay, trái ngược hoàn toàn với diễn biến ảm đạm tại Mỹ. Trong khi đó, chỉ số S&P 500 giảm 0,2% từ đầu năm, còn Nasdaq 100 – đại diện cho nhóm công nghệ – mất khoảng 2%.

Nỗi sợ AI tại Mỹ, cơ hội cho châu Á

Làn sóng bán tháo tại Mỹ xuất phát từ lo ngại rằng các mô hình AI tiên tiến có thể đe dọa hoạt động kinh doanh của các công ty phần mềm, dịch vụ pháp lý và bất động sản. Nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi: khi AI ngày càng thông minh, liệu nhiều ngành nghề có bị thay thế?

Sự phân hóa này phản ánh xu hướng dịch chuyển khẩu vị đầu tư toàn cầu. Thay vì tiếp tục đổ tiền vào các “ông lớn” tiên phong AI tại Mỹ – vốn đang phải chi tiêu khổng lồ cho hạ tầng và nghiên cứu – giới đầu tư chuyển sang các doanh nghiệp phần cứng có quyền lực định giá mạnh, đặc biệt là ở châu Á.

Giá chip nhớ tăng vọt đã mang lại lợi thế lớn cho những tập đoàn như Samsung Electronics Co.. Trong khi đó, vai trò không thể thay thế của Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) - nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới – tiếp tục củng cố vị thế thị trường Đài Loan.

Richard Tang, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Hong Kong của Julius Baer, nhận định: “Nỗi lo chính tại Mỹ là mức chi tiêu khổng lồ của các hãng hyperscaler. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp công nghệ châu Á nằm ở thượng nguồn chuỗi cung ứng. Dù ai thắng cuộc trong cuộc đua AI, các nhà cung ứng thượng nguồn vẫn thu được doanh thu".

Hạ tầng AI: “Mỏ vàng” của châu Á

Châu Á hiện tập trung dày đặc các nhà sản xuất chip tiên tiến, xưởng đúc bán dẫn và đơn vị lắp ráp – những mắt xích cốt lõi cho hạ tầng AI. Nhận định gần đây từ Micron Technology Inc. về tình trạng nguồn cung chip nhớ thắt chặt, cùng phát biểu của Nvidia Corp. về chi tiêu bền vững, càng củng cố niềm tin rằng nhu cầu phần cứng AI sẽ còn duy trì mạnh mẽ.

Dòng tiền ngoại đang đổ vào rõ rệt. Cổ phiếu Samsung ghi nhận phiên mua ròng từ nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất trong ngày thứ Năm, giúp giá cổ phiếu tăng 6,4% và tiếp tục đi lên trong phiên sau đó. Tại Đài Loan, nhà đầu tư toàn cầu cũng ghi nhận tuần mua ròng lớn thứ ba trong năm, dù số phiên giao dịch bị rút ngắn do nghỉ lễ.

Tại Nhật Bản, cổ phiếu của Kioxia Holdings Corp. tăng 15% chỉ trong một phiên sau khi công ty công bố triển vọng kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng, nhờ nhu cầu AI bùng nổ.

Trái lại, Nasdaq 100 đã giảm 4,6% trong 10 phiên gần nhất, “bốc hơi” khoảng 1.500 tỷ USD vốn hóa thị trường, chủ yếu do nhóm cổ phiếu phần mềm bị bán tháo.

Stephanie Aliaga, chiến lược gia thị trường toàn cầu tại JPMorgan Asset Management, cho rằng: “Một số nỗi sợ tại Mỹ lại chính là tin tốt cho châu Á, đặc biệt khi xét đến hạ tầng cần thiết để khai thác AI thế hệ mới. Thị trường đang định giá khoảnh khắc ‘ChatGPT’ dành cho các AI tác tử".

Sức nặng của các “đại gia” chip

Tỷ trọng khổng lồ của các hãng bán dẫn trong chỉ số khu vực càng khuếch đại tác động tích cực. Riêng TSMC hiện chiếm gần 45% chỉ số Taiex của Đài Loan – gấp ba lần cách đây một thập kỷ. Tại Hàn Quốc, chỉ số Kospi gần như trở thành “song mã” khi Samsung và SK Hynix chiếm gần 40%.

Trong khi đó, “giao dịch nỗi sợ AI” (AI Scare Trade) tại Mỹ cũng kéo nhóm cổ phiếu dịch vụ bất động sản và môi giới bảo hiểm lao dốc. Nhưng tại châu Á, mức độ thiệt hại nhẹ hơn do nhiều doanh nghiệp địa phương chưa chịu tác động trực tiếp từ công nghệ AI tiên tiến.

Chỉ số phụ bảo hiểm của Topix (Nhật Bản) tăng 6,2% kể từ ngày 3/2, còn nhóm bất động sản tăng tới 15%. Andrew Jackson, trưởng chiến lược cổ phiếu Nhật Bản tại Ortus Advisors, nhận xét: “Các ngành truyền thống đang thắng thế. Chúng được bảo vệ khỏi làn sóng bán tháo vì mức độ ‘ăn sâu’ trong nền kinh tế Nhật và ít bị gián đoạn bởi AI.”

Hệ quả là mức tương quan giữa cổ phiếu châu Á và Mỹ – tính theo lợi suất tuần – giảm xuống 0,43, mức thấp nhất kể từ tháng 6/2022, theo dữ liệu Bloomberg.

Châu Á có hoàn toàn miễn nhiễm?

Dù vậy, châu Á không hoàn toàn “miễn nhiễm”. Cổ phiếu phần mềm như Kingdee tại Hong Kong hay Infosys tại Ấn Độ vẫn giảm theo xu hướng toàn cầu.

Tuy nhiên, triển vọng chung vẫn nghiêng về phía châu Á, nhờ vai trò khác biệt trong hệ sinh thái AI, định giá rẻ hơn và tăng trưởng lợi nhuận mạnh hơn.

Elfreda Jonker, quản lý danh mục khách hàng tại Alphinity Investment Management, cho biết: “Chúng tôi đầu tư vào những doanh nghiệp ‘kích hoạt’ AI như các nhà sản xuất chip. Một trong những vị thế lớn nhất của chúng tôi là TSMC. Mọi con đường AI đều dẫn đến TSMC".

Trong bối cảnh Phố Wall loay hoay với câu hỏi AI sẽ phá hủy hay tái định hình các ngành nghề truyền thống, thị trường châu Á đang chứng minh một điều: khi cuộc đua công nghệ bước vào giai đoạn cao trào, các nhà sản xuất chip – là bên hưởng lợi rõ ràng nhất.