Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng.

Thông tư 08 sửa đổi, bổ sung Thông tư 22 về giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng vừa được Ngân hàng Nhà nước ban hành và có hiệu lực từ ngày 15/5.

Theo quy định này, tiền gửi của các tổ chức tín dụng tiếp tục phải loại trừ một số khoản mục trước khi tính vào mẫu số tỷ lệ LDR. Các khoản bị loại trừ gồm tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng, khoản gửi không kỳ hạn và 80% số dư gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.

Các ngân hàng được tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào chỉ số LDR, thay vì phải loại trừ hoàn toàn như trước.

Theo giới tài chính, quy định mới đánh dấu sự điều chỉnh quan trọng so với lộ trình thắt chặt tại Thông tư 26/2022. Trước đó, tỷ lệ tiền gửi Kho bạc bị loại khỏi mẫu số LDR tăng dần qua từng năm và đạt mức 100% vào đầu năm 2026. Việc nới lỏng này giúp giảm tỷ lệ LDR một cách cơ học, từ đó tạo thêm dư địa cho vay trên lý thuyết mà không cần huy động thêm vốn từ dân cư.

Nhìn lại thời gian trước, tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước bị loại khỏi mẫu số LDR tăng dần từ 50% trong năm 2023, lên 60% năm 2024, 80% năm 2025 và từ ngày 1/1/2026 là 100%. Điều này đồng nghĩa, từ đầu năm 2026, toàn bộ tiền gửi Kho bạc Nhà nước từng không còn được tính vào công thức xác định LDR của các ngân hàng.

Dữ liệu báo cáo tài chính quý I/2026 cho thấy tổng lượng tiền gửi Kho bạc tại nhóm ngân hàng Big4 bao gồm Agribank, Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt hơn 626.167 tỷ đồng, tương ứng chiếm hơn 99,59% tổng số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại các tổ chức tín dụng.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, tỷ lệ LDR của 4 ngân hàng quốc doanh gồm VietinBank, BIDV, Vietcombank và Agribank đều ghi nhận xu hướng tăng trong những tháng đầu năm. Tại ngày 31/3, tỷ lệ này lần lượt ở mức 83,5%; 82,9%; 84,5% và 83%, tiến sát ngưỡng tối đa 85%.

Như vậy, nhóm ngân hàng này đang chịu áp lực lớn khi tỷ lệ LDR thực tế đã tiến sát ngưỡng tối đa 85% do tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ huy động vốn.

Sau khi được "nới lỏng", Vietcombank với hơn 185.250 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn từ Kho bạc, ngân hàng này có thể bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng vào mẫu số LDR. Nếu áp dụng mức trần LDR 85%, mỗi ngân hàng sẽ có thêm dư địa tín dụng lý thuyết khoảng 31.500 tỷ đồng.

Tương tự, BIDV cũng ghi nhận tiền gửi Kho bạc Nhà nước đạt gần 188.627 tỷ đồng. Sau khi loại trừ phần tiền gửi không kỳ hạn khoảng 3.377 tỷ đồng, lượng tiền gửi có kỳ hạn duy trì quanh mức 185.250 tỷ đồng. Như vậy, quy mô được bổ sung vào mẫu số LDR của BIDV cũng ở mức 37.000 tỷ đồng.

Còn VietinBank cũng ghi nhận số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước khoảng 185.250 tỷ đồng. Tuy nhiên, ngân hàng chưa công bố chi tiết cơ cấu kỳ hạn, do đó, mức độ tác động tới LDR sẽ phụ thuộc vào tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn trong tổng số dư.

Động thái sửa quy định diễn ra trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng chịu nhiều áp lực. Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4, Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước rà soát, sửa các quy định và có biện pháp phù hợp để bảo đảm thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Về phía Ngân hàng Nhà nước, cơ quan này cho biết, việc sửa đổi này dựa trên tình hình thực tế khi tỷ lệ LDR toàn ngành đang có xu hướng tăng cao. Việc tận dụng nguồn tiền gửi Chính phủ để hỗ trợ nhu cầu vốn là phù hợp với thông lệ quốc tế và ý kiến chỉ đạo của Chính phủ. Trong bối cảnh tăng trưởng huy động toàn hệ thống ở mức thấp và lãi suất tiền gửi có lúc biến động mạnh, Thông tư 08 đóng vai trò là bộ đệm thanh khoản quan trọng.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định đây mới chỉ là bước tháo gỡ về mặt kỹ thuật, chưa thể giúp lợi nhuận tăng trưởng ngay lập tức dù dư địa cho vay đã mở rộng. Hiệu quả dòng vốn thực tế vẫn phụ thuộc chặt chẽ vào ba yếu tố: room tín dụng được giao, khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế và năng lực tối ưu hóa bảng cân đối tài sản của từng ngân hàng.