"Nóng" kinh tế - tài chính thế giới: Chứng khoán Mỹ lập đỉnh, USD suy yếu và "cú sốc" Venezuela

+ aA -
Phương Đăng (theo Reuters/CNN)
12/01/2026 08:27 GMT +7
Tuần qua chứng kiến hàng loạt biến động lớn của kinh tế – tài chính toàn cầu, trong đó nổi bật là cú sốc chính trị tại Venezuela tác động mạnh đến thị trường dầu mỏ và nợ công, trong khi chứng khoán Mỹ và châu Âu đồng loạt đi lên, còn đồng USD đứng trước nguy cơ suy yếu dài hạn do chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trở nên thận trọng hơn.
Tổng thống Donald Trump gặp gỡ lãnh đạo các công ty dầu mỏ tại Nhà Trắng hôm 9/1 (giờ Mỹ). Ảnh: Reuters.

Tuần 5–12/1/2026 cho thấy sự đối lập rõ nét của kinh tế thế giới: thị trường tài chính tăng mạnh nhờ kỳ vọng tăng trưởng và chính sách tiền tệ ổn định, nhưng bên dưới là những rủi ro địa chính trị, nợ công và cấu trúc kinh tế mong manh. Dưới đây là một số thông tin, sự kiện kinh tế đáng chú ý trong tuần từ 5-12/1/2026 do Etime điểm lại:

Cú sốc Venezuela, đà tăng của chứng khoán toàn cầu và áp lực suy yếu lên đồng USD đang cùng lúc định hình bối cảnh kinh tế quốc tế năm 2026 - một năm được dự báo sẽ tiếp tục là cuộc giằng co giữa ổn định tài chính và bất định địa chính trị.

Cú sốc Venezuela làm rung chuyển thị trường dầu mỏ và tài chính

Ngày 5/1/2026, thị trường toàn cầu phản ứng mạnh trước thông tin Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị Mỹ bắt giữ, mở ra khả năng thay đổi cục diện chính trị tại quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới. Giới phân tích nhận định đây là sự kiện địa chính trị có tác động lan tỏa lớn nhất trong tuần.

Cùng ngày, cổ phiếu của nhiều công ty dầu khí và lọc dầu Mỹ như Chevron hay các nhà tinh chế lớn tăng mạnh, khi chính quyền Mỹ phát tín hiệu có thể mở lại cánh cửa tiếp cận nguồn dầu từ Venezuela trong tương lai.

Tuy nhiên, triển vọng nguồn cung không hoàn toàn thuận lợi. Reuters đưa tin ngày 4–5/1, công ty dầu khí quốc gia PDVSA đã yêu cầu một số liên doanh cắt giảm sản lượng do thiếu kho chứa và hạn chế xuất khẩu. Điều này cho thấy năng lực sản xuất của Venezuela vẫn bị bóp nghẹt sau nhiều năm trừng phạt.

Đến ngày 6/1, Reuters cho biết Mỹ và Venezuela đang thảo luận khả năng xuất khẩu khoảng 2 tỷ USD dầu thô sang Mỹ, trong bối cảnh Washington cân nhắc nới lỏng từng phần các biện pháp trừng phạt.

Ngày 10/1, Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục phát tín hiệu có thể gỡ bỏ thêm một số lệnh trừng phạt với Venezuela trong thời gian tới, nhằm ổn định thị trường năng lượng và hỗ trợ tiến trình tái cấu trúc kinh tế nước này.

Chứng khoán Mỹ và châu Âu khởi đầu năm 2026 đầy hứng khởi

Trong khi dầu mỏ biến động mạnh, thị trường chứng khoán toàn cầu lại khởi đầu năm mới trong tâm thế lạc quan. Ngày 5/1, các chỉ số chủ chốt của Mỹ như Dow Jones và S&P 500 tăng mạnh, tiến sát hoặc lập đỉnh lịch sử, nhờ kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp và triển vọng kinh tế ổn định. Chứng khoán Mỹ đã lập một loạt kỷ lục mới trong tuần này, trong đó phiên ngày thứ Sáu, chỉ số S&P 500 đóng cửa ở mức cao chưa từng thấy.

Cùng ngày, tại châu Âu, chỉ số FTSE 100 của Anh dao động quanh mốc 10.000 điểm, với nhóm cổ phiếu quốc phòng và khai khoáng dẫn dắt đà tăng.

Fed thận trọng hơn, đồng USD đối diện triển vọng suy yếu

Các dữ liệu kinh tế Mỹ công bố trong tuần cho thấy thị trường lao động vẫn ổn định nhưng tăng trưởng việc làm chậm lại. Ngày 9/1, Reuters dẫn nhận định của giới phân tích cho rằng Fed có thể duy trì lãi suất cao lâu hơn và trì hoãn chu kỳ cắt giảm.

Trước đó, ngày 7/1, một khảo sát của Reuters cho thấy phần lớn các chuyên gia dự báo đồng USD sẽ suy yếu trong năm 2026, do lo ngại về nợ công Mỹ và những tranh cãi xoay quanh tính độc lập của Fed.

Những tín hiệu cảnh báo từ châu Âu

Theo dữ liệu tuần này từ Cơ quan Thống kê Liên minh châu Âu (Eurostat), lạm phát toàn phần của khu vực eurozone đã giảm về 2% trong tháng 12/2025, đúng mục tiêu của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và phù hợp với các dự báo. Lạm phát lõi cũng giảm nhẹ về 2,3% nhờ giá dịch vụ và hàng hóa công nghiệp giảm.

Dù vậy, giới phân tích cảnh báo rủi ro vẫn còn lớn do độ trễ tác động của thuế quan Mỹ, gói kích thích tài khóa của Đức chậm triển khai và căng thẳng địa chính trị có thể kéo lạm phát tăng trở lại. Thị trường dự báo ECB sẽ không điều chỉnh lãi suất trong năm nay.

Ngoài ra, tại châu Âu, ngày 7/1, Reuters đưa tin tỷ lệ thất nghiệp tại Đức tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, cho thấy nền kinh tế đầu tàu của eurozone tiếp tục chịu áp lực.

Tăng trưởng việc làm ở Mỹ yếu nhất trong nhiều năm

Trong báo cáo việc làm mới nhất được CNN Business công bố trong tuần từ 5–12/1/2026, nền kinh tế Mỹ chỉ tạo thêm 50.000 việc làm trong tháng cuối cùng của năm 2025 - con số thấp nhất kể từ năm 2003 khi loại trừ các giai đoạn suy thoái. Điều này phản ánh sự chậm lại rõ rệt của thị trường lao động, ngay cả khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức tương đối ổn định và không có sa thải hàng loạt.

Các nhà phân tích tại CNN nhận định rằng xu hướng thị trường lao động yếu trong năm 2025 phần nào ảnh hưởng đến tâm lý tiêu dùng và quyết định của các doanh nghiệp về tuyển dụng trong đầu năm 2026. Dữ liệu này cũng làm dấy lên kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tiếp tục duy trì hoặc cắt giảm lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng và cải thiện việc làm, mặc dù rủi ro lạm phát vẫn cần được kiểm soát chặt chẽ.

Tình hình việc làm chậm lại đồng thời diễn ra trong bối cảnh nhiều người tiêu dùng Mỹ thận trọng hơn về triển vọng chi tiêu trong năm mới, và một số doanh nghiệp đang tạm hoãn quyết định mở rộng lực lượng lao động. CNN Business nhấn mạnh rằng mặc dù thị trường lao động không ở mức báo động, sự sụt giảm mạnh về tăng trưởng việc làm tạo ra áp lực đối với tăng trưởng kinh tế tổng thể và có thể kéo tụt niềm tin kinh tế trong quý đầu của năm 2026.

Giá vàng và kim loại quý giữ xu hướng tăng trong bối cảnh bất định kinh tế

Trong tuần từ 5–12/1/2026, giá vàng thế giới tiếp tục duy trì ở vùng cao và tăng nhẹ, khi nhà đầu tư gia tăng nhu cầu trú ẩn an toàn trước những tín hiệu chững lại của thị trường lao động Mỹ và triển vọng kinh tế toàn cầu còn nhiều rủi ro. Ngày 5/1, giá vàng giao ngay mở đầu tuần ở vùng 4.411 USD/oz, đến cuối tuần (9/1), giá vàng đóng cửa tuần ở khoảng 4.509 USD/oz, ghi nhận tăng hơn 98 USD/ounce so với đầu tuần.

Đà tăng của vàng được hỗ trợ bởi kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ trong năm 2026, trong bối cảnh lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt. Cùng với vàng, bạc cũng nhích lên, hưởng lợi từ tâm lý phòng thủ của thị trường và kỳ vọng phục hồi nhu cầu công nghiệp trong trung hạn.

Trong khi đó, bạch kim và palladium biến động thận trọng, khi nhu cầu từ ngành công nghiệp ô tô vẫn chưa cho thấy sự bứt phá rõ rệt, dù nguồn cung toàn cầu tiếp tục đối mặt rủi ro gián đoạn.

Chứng khoán châu Á điều chỉnh trước dữ liệu việc làm Mỹ

Thị trường chứng khoán châu Á ghi nhận đà giảm nhẹ khi mở cửa đầu tuần, trong bối cảnh giới đầu tư chờ đợi báo cáo việc làm quan trọng từ Mỹ và phán quyết về thuế quan của Tòa án Tối cao Mỹ có thể tác động lớn tới thị trường toàn cầu.

Trong phiên 6/1, các chỉ số lớn tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đều giao dịch trong sắc đỏ, phản ánh tâm lý phòng thủ đầu năm.

Trong các phiên cuối tuần, thị trường chứng khoán châu Á phục hồi nhẹ nhờ lực đỡ từ cổ phiếu công nghệ và kỳ vọng chính sách nới lỏng tiền tệ tại các nền kinh tế lớn. Tuy nhiên, thanh khoản thấp cho thấy nhà đầu tư vẫn giữ tâm lý thận trọng.

Các tổ chức nghiên cứu quốc tế nhận định, dù chịu tác động từ bất ổn bên ngoài, châu Á vẫn là khu vực tăng trưởng năng động nhất thế giới trong năm 2026, nhờ tiêu dùng nội địa, đầu tư hạ tầng và chuyển dịch chuỗi cung ứng.

Trung Quốc thúc đẩy thương mại cân bằng và công nghệ

Ngày 5/1, Reuters dẫn lời Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường nhấn mạnh nước này sẽ mở rộng nhập khẩu và thúc đẩy sự đột phá về công nghệ cốt lõi nhằm hỗ trợ xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế trong năm mới.

Bắc Kinh xác định tự chủ công nghệ là trụ cột chiến lược, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ cao và sản xuất tiên tiến. Reuters dẫn nhận định rằng Bắc Kinh đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ và phương Tây tiếp tục siết chặt.

Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chịu áp lực từ tiêu dùng nội địa yếu và bất động sản chưa phục hồi hoàn toàn, chiến lược kết hợp giữa mở cửa thương mại có kiểm soát và đầu tư mạnh cho công nghệ được kỳ vọng sẽ giúp Trung Quốc duy trì động lực tăng trưởng trong năm 2026 và các năm tiếp theo.