1. IMF nâng dự báo tăng trưởng toàn cầu - nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong báo cáo triển vọng kinh tế thế giới mới cập nhật ngày 19/1 cho biết tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2026 được dự báo ở mức 3,3%, cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo trước đó, nhờ làn sóng đầu tư vào công nghệ AI và doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Xu hướng tăng trưởng này được giữ ổn định so với mức 3,3% của năm 2025, trong khi dự báo năm 2027 ở mức 3,2%.

Tuy nhiên, IMF cảnh báo tăng trưởng thế giới vẫn chịu rủi ro từ sự phụ thuộc quá mức vào các ngành công nghệ cao, căng thẳng thương mại và gián đoạn chuỗi cung ứng. Nếu các kỳ vọng về lợi ích năng suất nhờ AI không thành hiện thực, thị trường tài chính có thể chứng kiến “sự điều chỉnh lớn” với tác động đáng kể tới nhu cầu toàn cầu.

2. Căng thẳng thương mại “dội sóng” thị trường tài chính

Tuần này, giới đầu tư toàn cầu chứng kiến những xáo trộn lớn sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đe dọa áp thuế quan mới lên hàng hóa từ 8 nước châu Âu gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan nếu các nước này không ủng hộ tham vọng kiểm soát vùng Greenland của Washington.

Ngay sau đó, thị trường chứng khoán toàn cầu phản ứng mạnh. Chỉ số S&P 500 tại Phố Wall đã giảm hơn 2% trong phiên 20/1, trong khi các nhóm cổ phiếu công nghiệp và công nghệ ghi nhận các mức sụt giảm đáng kể.

Tình hình cũng lan tới thị trường châu Âu khi các chỉ số chính giảm điểm và tâm lý lo ngại về chiến tranh thương mại leo thang bao trùm giao dịch. Một số thị trường như TSX của Canada ngược dòng khi ghi nhận mức cao kỷ lục, nhờ dòng vốn tìm đến nhóm cổ phiếu kim loại và hàng hóa an toàn.

Tuy nhiên, đến ngày 21/1, ông Trunp tuyên bố sẽ hủy kế hoạch áp thuế quan sau khi đạt “khung thỏa thuận tương lai” về Greenland trong cuộc gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Sang ngày 22/1, Nghị viện châu Âu (EP) cho biết có thể tiếp tục quá trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ, sau khi ông Trump rút lại đe dọa áp thuế quan.

3. Biến động trên thị trường tiền tệ và hàng hóa

Đồng USD Mỹ chịu áp lực giảm so với các đồng tiền khác trong rổ tiền tệ chính, khi nhà đầu tư tìm kiếm tài sản an toàn và phản ứng với các diễn biến chính sách thương mại. Đồng Canada Dollar đạt mức cao nhất trong 6 ngày nhờ dữ liệu lạm phát mạnh hơn dự báo, tạo kỳ vọng Ngân hàng Canada sẽ giữ nguyên lãi suất trong thời gian tới.

Thị trường dầu mỏ trong tuần ghi nhận dầu Brent và WTI tăng nhẹ do một số yếu tố địa chính trị và dữ liệu tồn kho dầu của Mỹ, trong khi dòng tin về khả năng xung đột Trung Đông hạ nhiệt khiến giá dầu biến động mạnh trong ngắn hạn.

4. Tăng trưởng kinh tế Mỹ và các chỉ số hoạt động kinh doanh

Bên cạnh những lo ngại về thị trường tài chính, số liệu kinh tế cơ bản của Mỹ tiếp tục cho thấy tín hiệu tích cực. Bộ Thương mại Mỹ điều chỉnh tốc độ tăng trưởng GDP quý III/2025 lên 4,4%, cao hơn dự báo trước đó và là mức tăng nhanh nhất trong gần ba năm. Điều này phần nào phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của chi tiêu tiêu dùng và đầu tư kinh doanh, mặc dù chính sách thuế và nhập khẩu vẫn đang đặt ra nhiều thách thức.

Một khảo sát PMI gần đây cũng cho thấy hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ Mỹ vẫn duy trì ở ngưỡng mở rộng, nhưng xuất khẩu lại đồng loạt giảm, cho thấy tăng trưởng nội địa mạnh hơn tăng trưởng xuất khẩu trong bối cảnh rủi ro chính sách thương mại vẫn hiện hữu.

5. Rủi ro lớn nhất đối với thị trường tài chính toàn cầu

Các chiến lược gia thị trường và phân tích kinh tế nhìn nhận rằng, căng thẳng thương mại kéo dài và biến động chính sách là một trong những rủi ro hàng đầu đối với thị trường tài chính toàn cầu trong năm 2026, bên cạnh biến động lãi suất và tác động từ AI hay chính trị nội bộ các nền kinh tế lớn.

Đặc biệt, một báo cáo độc quyền từ Reuters cho thấy đầu tư của các doanh nghiệp Đức vào Mỹ đã giảm gần một nửa trong năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, do bất ổn chính sách và môi trường pháp lý thay đổi liên tục - một tín hiệu đáng lo ngại về xu hướng dòng vốn đầu tư xuyên biên giới.

6. Giá vàng, bạc tiếp tục lập đỉnh, Bitcoin điều chỉnh giảm

Giá vàng tuần qua tiếp tục duy trì đà tăng mạnh trong tuần, liên tục lập các mức cao lịch sử và tiến sát mốc trên 5.000 USD/oz, trong bối cảnh nhà đầu tư tìm đến tài sản trú ẩn an toàn do bất ổn địa chính trị và lo ngại kinh tế toàn cầu. Điều này cũng kéo theo giá vàng trong nước tăng theo.

Giá bạc cũng tăng mạnh, vượt ngưỡng 100 USD/oz lần đầu tiên và lập cả các kỷ lục mới cả trong nước và thế giới, phản ánh dòng tiền dịch chuyển vào kim loại quý.

Giá Bitcoin tuần này biến động lớn và có xu hướng giảm dần so với đầu tuần: sau khi bắt đầu quanh vùng khoảng 92.000-95.000 USD, Bitcoin trải qua các nhịp điều chỉnh và giảm dưới 90.000 USD vào cuối tuần, phản ánh tâm lý thận trọng trên thị trường tiền điện tử.

7. Fed giữ thế độc lập, ông Trump gia tăng sức ép tiền tệ

Trong giai đoạn từ 19-26/1, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát đi tín hiệu thận trọng khi ưu tiên ổn định lạm phát và giữ nguyên lập trường chính sách tiền tệ. Diễn biến này vấp phải phản ứng từ Tổng thống Donald Trump, người tiếp tục công khai kêu gọi Fed nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Sự khác biệt quan điểm giữa Nhà Trắng và Fed làm dấy lên tranh luận về mức độ độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ. Thị trường tài chính toàn cầu theo dõi sát các phát biểu từ cả hai phía, lo ngại căng thẳng chính sách có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất. Cuộc “đấu khẩu” giữa Fed và Trump trong tuần qua cho thấy chính sách tiền tệ Mỹ tiếp tục là tâm điểm chú ý của giới đầu tư quốc tế.

8. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản giữ nguyên lãi suất

Trong tuần từ 19-26/1, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã quyết định giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0,75%, đúng như kỳ vọng của thị trường trước cuộc bầu cử quốc gia sắp tới.

Quyết định giữ nguyên lãi suất này diễn ra sau khi BoJ đã tăng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm vào tháng 12/2025 để ứng phó với lạm phát kéo dài. Một thành viên hội đồng quản trị đã bỏ phiếu chống, đề xuất nâng lãi suất lên 1%, phản ánh căng thẳng nội bộ về thời điểm thắt chặt hơn nữa chính sách tiền tệ.

BoJ cũng nâng dự báo tăng trưởng kinh tế cho cả năm tài khóa hiện tại và năm tới, dù vẫn giữ quan điểm thận trọng về lộ trình lãi suất.

Quyết định chính sách này tác động đến thị trường ngoại hối và trái phiếu, khi đồng yên biến động mạnh và lợi suất trái phiếu chính phủ tăng do kỳ vọng về chính sách tài khóa mở rộng.

9. Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng yếu nhất gần 3 năm

Tuần qua Trung Quốc công bố dữ liệu chính thức cho thấy tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 5,0%, đúng với mục tiêu chính phủ đề ra bất chấp môi trường kinh tế toàn cầu nhiều thách thức.

Tốc độ tăng trưởng trong quý IV/2025 chậm lại còn 4,5%, mức thấp nhất trong ba năm, phản ánh sức cầu nội địa yếu và các lực cản bên trong nền kinh tế. Động lực chính của tăng trưởng tiếp tục là xuất khẩu mạnh, giúp Trung Quốc đạt thặng dư thương mại kỷ lục gần 1,2 nghìn tỷ USD trong năm 2025.

Trong khi đó, tiêu dùng trong nước vẫn yếu, với doanh số bán lẻ và đầu tư tài sản cố định tăng khiêm tốn, cho thấy sức bật từ nội lực còn hạn chế. Sản xuất công nghiệp duy trì đà phục hồi, với giá trị gia tăng của ngành công nghiệp lớn tăng gần 6%, nhờ hỗ trợ từ chính sách thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu.

Chính phủ Bắc Kinh trong tuần qua cũng công bố kế hoạch kích thích tiêu dùng và mở rộng dịch vụ giai đoạn 2026-2030, nhằm cân bằng lại mô hình tăng trưởng.

Dù đạt mục tiêu 5% tăng trưởng, nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế cảnh báo nhu cầu nội địa ảm đạm và bất động sản suy yếu có thể tiếp tục ảnh hưởng đến triển vọng kinh tế trong năm 2026.