Từ những bài đăng trên mạng xã hội cho tới các phát biểu ngẫu hứng tại Nhà Trắng, mỗi tín hiệu từ ông Trump đều có thể kích hoạt những đợt sóng lớn trên phố Wall – khiến thị trường tăng vọt hoặc lao dốc chỉ trong vài giờ.

Khi chính trị lấn át kinh tế

Theo dữ liệu phân tích, kể từ khi ông Trump trở lại nắm quyền vào đầu năm 2025, các phát biểu của ông đã trở thành yếu tố chi phối trực tiếp những phiên biến động mạnh nhất của chỉ số S&P 500.

Cụ thể, theo phân tích của Fundstrat Research, cả 5 phiên tăng mạnh nhất lẫn 5 phiên giảm sâu nhất của chỉ số này đều có liên quan trực tiếp đến các tuyên bố hoặc hành động chính trị từ Nhà Trắng. Đây là mức độ ảnh hưởng hiếm thấy trong lịch sử hiện đại, vượt xa thời kỳ của Ronald Reagan – người từng được xem là có tác động lớn đến thị trường trong thập niên 1980.

Điều đáng chú ý là những biến động này không phải lúc nào cũng xuất phát từ các quyết định chính sách chính thức. Nhiều khi, chỉ một bài đăng ngắn trên mạng xã hội hoặc một câu trả lời trong buổi họp báo cũng đủ để khiến hàng nghìn tỷ USD vốn hóa thị trường dịch chuyển.

“Người phóng hỏa” và cũng là “lính cứu hỏa”

Một số nhà giao dịch tại phố Wall đã mô tả vai trò của ông Trump bằng một hình ảnh đầy ẩn dụ: “kẻ phóng hỏa và cũng là lính cứu hỏa”.

Nói cách khác, những phát ngôn của ông Trump có thể gây ra hoảng loạn – chẳng hạn khi nhắc tới chiến tranh, thuế quan hoặc trừng phạt – nhưng cũng chính ông lại có thể xoa dịu thị trường chỉ vài giờ sau đó bằng một tuyên bố mềm mỏng hơn.

Ví dụ, các bình luận liên quan đến xung đột với Iran hoặc chính sách thương mại thường khiến thị trường rung lắc mạnh. Nhưng khi ông phát tín hiệu giảm căng thẳng hoặc nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế, dòng tiền lại nhanh chóng quay trở lại.

Cơ chế này khiến thị trường rơi vào trạng thái “phụ thuộc tâm lý” vào các tín hiệu chính trị – một điều vốn không phổ biến trước đây.

Nhà đầu tư bị cuốn vào “trò chơi phản xạ nhanh”

Sự thay đổi này buộc các nhà đầu tư phải điều chỉnh chiến lược. Thay vì chỉ tập trung vào các yếu tố cơ bản như lợi nhuận doanh nghiệp hay lãi suất, họ giờ đây phải theo dõi sát sao từng động thái từ Nhà Trắng.

Nhiều quỹ đầu cơ và nhà giao dịch ngắn hạn thậm chí đã phát triển các hệ thống theo dõi và phân tích ngôn ngữ trong các bài đăng của ông Trump theo thời gian thực, nhằm phản ứng nhanh nhất có thể.

Điều này góp phần làm gia tăng tính biến động của thị trường. Những cú “giật” giá trong ngày (intraday volatility) trở nên phổ biến hơn, trong khi xu hướng dài hạn lại trở nên khó dự đoán hơn.

Bối cảnh vĩ mô vẫn đóng vai trò nền tảng

Dù vậy, không thể nói rằng các yếu tố kinh tế truyền thống hoàn toàn mất đi vai trò. Sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Mỹ gần đây vẫn được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố nền tảng như: Kết quả kinh doanh tích cực của doanh nghiệp; Nền kinh tế Mỹ duy trì tăng trưởng ổn định; Chính sách tiền tệ linh hoạt từ Fed.

Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở chỗ: các yếu tố này đang bị “lấn át” trong ngắn hạn bởi các cú sốc thông tin từ chính trị.

Nói cách khác, nền tảng kinh tế quyết định xu hướng dài hạn, nhưng phát ngôn của ông Trump lại điều khiển nhịp điệu ngắn hạn của thị trường.

Rủi ro dài hạn: thị trường mất neo ổn định

Giới phân tích cảnh báo rằng, việc thị trường phụ thuộc quá nhiều vào một cá nhân có thể tạo ra rủi ro hệ thống.

Khi các quyết định đầu tư bị chi phối bởi yếu tố khó dự đoán như phát ngôn chính trị, thị trường có thể trở nên kém ổn định hơn, dễ bị “quá phản ứng” trước các thông tin không mang tính nền tảng.

Ngoài ra, điều này cũng làm suy yếu vai trò của các chỉ báo kinh tế truyền thống, khiến việc định giá tài sản trở nên phức tạp hơn.

Một số chuyên gia cho rằng đây là dấu hiệu của một giai đoạn chuyển đổi, khi thị trường tài chính toàn cầu ngày càng bị ảnh hưởng bởi địa chính trị – từ chiến tranh, thương mại cho tới cạnh tranh quyền lực giữa các quốc gia.

Một “luật chơi mới” của thị trường

Trong bối cảnh đó, giới đầu tư đang phải thích nghi với một “luật chơi mới”: nơi mà một dòng trạng thái trên mạng xã hội có thể quan trọng không kém – thậm chí quan trọng hơn – một báo cáo kinh tế.

Thị trường chứng khoán Mỹ, vốn được xem là thước đo của sức khỏe kinh tế toàn cầu, giờ đây không chỉ phản ánh các yếu tố kinh tế thuần túy mà còn là “tấm gương” phản chiếu những biến động chính trị.

Và chừng nào Tỏng thống Donald Trump vẫn còn giữ vai trò trung tâm trong việc định hình chính sách và thông điệp, chừng đó thị trường vẫn sẽ tiếp tục “nhảy múa” theo từng phát ngôn của ông.