Tuy nhiên, tác động đầy đủ của phán quyết đối với các doanh nghiệp và từng bang tại Mỹ hiện vẫn chưa rõ ràng. Việc chấm dứt ngay lập tức các mức thuế có thể còn bị trì hoãn thêm 30 ngày hoặc lâu hơn sau khi chính quyền Trump kháng cáo phán quyết vào thứ Sáu.

Phán quyết ảnh hưởng thế nào đến chiến lược thuế quan của Trump?

Phán quyết với tỷ lệ 2-1 của tòa án đặt tại Manhattan đã khiến nỗ lực áp thuế 10% lên hàng hóa nhập khẩu từ khắp thế giới của ông Trump rơi vào tình thế bấp bênh. Tòa cũng tuyên bố rằng các khoản thuế bị thu trái pháp luật “phải được hoàn trả kèm lãi suất theo quy định của pháp luật”.

Theo tòa án, chính quyền Trump đã diễn giải sai luật - cụ thể là Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 - và không đáp ứng được các tiêu chí cho phép áp phụ phí nhập khẩu.

Hai thẩm phán đưa ra quyết định kết luận rằng hành động của ông Trump “không hợp lệ và các mức thuế áp lên nguyên đơn là không được pháp luật cho phép”.

Ông Trump sau đó đã chỉ trích quyết định này, gọi đây là phán quyết của “hai thẩm phán cực tả cấp tiến”.

Công ty nghiên cứu Capital Economics nhận định phán quyết này “có thể chưa tạo ra tác động ngay lập tức đối với mức thuế hiệu dụng của Mỹ, nhưng làm gia tăng nguy cơ Bộ Tài chính sẽ phải hoàn trả thêm một đợt tiền thuế”.

Đồng thời, vụ việc cũng cho thấy sự phản kháng từ hệ thống tư pháp mà ông Trump có thể phải đối mặt khi tìm cách áp thuế lâu dài vào mùa hè năm nay.

Doanh nghiệp nhập khẩu đứng trước bài toán mới

Phán quyết này đang tạo ra một phép tính hoàn toàn khác cho các doanh nghiệp nhập khẩu - những đơn vị thường phải mất nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, từ lúc quyết định nhập hàng cho tới khi thực sự nộp thuế.

Hồi tháng 2, các công ty này từng chứng kiến Supreme Court of the United States vô hiệu hóa các mức thuế “Liberation Day” mà ông Trump áp đặt dựa trên quyền hạn kinh tế khẩn cấp khác.

Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Mỹ đã tái áp nhiều mức thuế bằng một cơ sở pháp lý khác - và giờ đây cơ sở đó cũng bị tuyên là bất hợp pháp.

“Sự rõ ràng và ổn định cho doanh nghiệp”

Giới doanh nghiệp Mỹ vốn đã quen hoạt động trong môi trường nhiều biến động và ngày càng thành thạo trong việc đẩy mạnh nhập khẩu vào những thời điểm có thể tránh thuế.

Trong khoảng bốn tháng từ khi ông Trump đắc cử cho tới khi công bố “Liberation Day - Ngày Giải phóng” vào tháng 4/2025, các nhà nhập khẩu đã đưa hàng vào Mỹ với quy mô kỷ lục, khiến thâm hụt thương mại tháng 3/2025 tăng lên mức lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Phán quyết mới nhất có thể mở ra thêm một khoảng thời gian để doanh nghiệp tranh thủ hành động trước khi các hạn chế thương mại mới được áp dụng.

Các mức thuế theo Điều 122 vốn chỉ mang tính tạm thời và dự kiến hết hạn vào ngày 24/7. Ông Trump cùng đội ngũ của mình đã chuẩn bị kế hoạch thay thế các mức thuế tạm thời 10% này bằng các loại thuế vĩnh viễn theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962.

Tuy nhiên, quy trình điều tra kéo dài trước khi có thể ban hành hai loại thuế này đồng nghĩa chúng khó có khả năng có hiệu lực trong vài tháng tới.

Một trong các nguyên đơn trong vụ kiện là công ty Burlap & Barrel. Doanh nghiệp này lập tức hoan nghênh phán quyết, gọi đây là “chiến thắng lớn cho các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi - những bên phụ thuộc vào một chính sách thương mại công bằng và có thể dự đoán được”.

Một nguyên đơn khác là hãng đồ chơi Basic Fun! cho rằng phán quyết sẽ mang lại “sự rõ ràng và ổn định cần thiết cho các công ty đang điều hành chuỗi cung ứng toàn cầu”.

Căng thẳng mới trước chuyến thăm Trung Quốc

Phán quyết cũng có thể dẫn tới việc dỡ bỏ một phần thuế quan đối với Trung Quốc, đúng thời điểm ông Trump chuẩn bị thực hiện chuyến thăm quan trọng tới nước này vào tuần tới.

Chuyến đi dự kiến diễn ra trong hai ngày 14 và 15/5, và thuế quan được cho là sẽ trở thành chủ đề lớn trong chương trình nghị sự.

Các chuyên gia Ed Mills và Ellen Ehrnrooth của Raymond James nhận định rằng “sự suy yếu trong đòn bẩy của ông Trump trước cuộc gặp sẽ tạo thêm một tầng căng thẳng mới”, đồng thời cho rằng Nhà Trắng hiện có ít dư địa hơn để gây sức ép với Trung Quốc và các đối tác thương mại khác.

Dù vậy, nhiều mức thuế áp lên Trung Quốc và các nước xuất khẩu khác sẽ không bị ảnh hưởng bởi phán quyết này.

Các loại thuế theo ngành đối với ô tô, thép và gỗ vẫn được áp dụng theo một cơ sở pháp lý khác hiện chưa bị kiện tụng.