Thuế quan của ông Trump làm chao đảo thị trường

Những tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc áp thuế đối với các quốc gia châu Âu - cùng nguy cơ bùng phát một cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và châu Âu - đã tác động tiêu cực rõ rệt tới tâm lý thị trường.

Ngày 17/1, ông Trump tuyên bố 8 quốc gia châu Âu gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan sẽ phải chịu mức thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ. Ông cho biết mức thuế này sẽ được nâng lên 25% kể từ ngày 1/6/2026.

Động thái này lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ các nhà lãnh đạo châu Âu. Theo truyền thông, Liên minh châu Âu đang cân nhắc kích hoạt “công cụ chống cưỡng ép” – một cơ chế phòng vệ thương mại nhằm đối phó với sức ép kinh tế từ các chính phủ nước ngoài. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm Chủ nhật cho rằng EU nên xem xét sử dụng công cụ này. 

Thuế quan tiếp tục là công cụ trung tâm trong chiến lược đối phó với các đối tác thương mại của Mỹ dưới thời ông Trump. Điều này làm dấy lên nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại giữa Mỹ và các nền kinh tế lớn khác. Hiện nay, hầu hết các nền kinh tế chủ chốt trên thế giới đều đang chịu sức ép thuế quan từ Mỹ, với mức dao động từ 10% đến 50%.

Lập trường cứng rắn gần đây của ông Trump liên quan đến Greenland càng làm gia tăng lo ngại cho kinh tế toàn cầu.

Ngoài ra, theo Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, ông Trump đã bật đèn xanh cho một dự luật trừng phạt Nga, cho phép áp thuế lên tới 500% đối với các quốc gia nhập khẩu dầu của Nga.

Theo hãng tin Reuters, ông Trump còn đe dọa áp mức thuế 200% đối với rượu vang và champagne của Pháp sau khi Tổng thống Macron từ chối tham gia sáng kiến “Hội đồng Hòa bình” do ông đề xuất nhằm giải quyết các xung đột toàn cầu.

Rủi ro từ các đe dọa thuế quan có nghiêm trọng?

Sự khó đoán của ông Trump khiến giới đầu tư gặp nhiều khó khăn trong việc định lượng tác động của các động thái này đối với kinh tế và thị trường.

“Bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra bởi ông Trump hoàn toàn khó lường. Tuy nhiên, nếu nhìn vào diễn biến thị trường toàn cầu trong tuần qua hay từ đầu tháng 1 đến nay, có thể thấy các thị trường phần lớn đã phớt lờ các đe dọa này – đặc biệt là liên quan đến Greenland", ông VK Vijayakumar, Giám đốc chiến lược đầu tư tại Geojit Investments, nhận định.

Theo ông Vijayakumar, Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố Mỹ muốn mua Greenland và thậm chí không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực.

“Tôi coi trọng hành động hơn lời nói của ông ấy. Rất có thể những tiếng nói tỉnh táo trong chính quyền Mỹ sẽ chiếm ưu thế. Cuối cùng, tôi tin ông Trump sẽ suy xét lại. Tôi không nghĩ các đe dọa áp thuế sẽ thực sự được triển khai từ 1/2. Nhưng nếu điều đó xảy ra, thị trường sẽ phản ứng rất tiêu cực”, ông Vijayakumar nói.

Chuyên gia kinh tế cấp cao của DBS Bank cho rằng, các quốc gia khác nhiều khả năng sẽ chịu tác động ban đầu thông qua sự thay đổi dòng vốn, biến động của đồng USD và ảnh hưởng lan tỏa lên các thị trường tài sản.

Chiến lược đầu tư cổ phiếu

Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư tránh đặt cược mạo hiểm, thay vào đó nên tích lũy cổ phiếu chất lượng cho dài hạn, trong bối cảnh vẫn còn kỳ vọng Ấn Độ và Mỹ sẽ sớm hoàn tất một thỏa thuận thương mại.

“Nhà đầu tư Ấn Độ nên theo dõi diễn biến thay vì hành động ngay lập tức. Tình hình hiện rất linh hoạt. Nếu thị trường điều chỉnh mạnh, có thể cân nhắc tích lũy dần,” ông Vijayakumar nói.

Theo ông, định giá hiện tại chưa thực sự hấp dẫn, và một đợt phục hồi bền vững của thị trường sẽ phụ thuộc vào sự cải thiện của lợi nhuận doanh nghiệp.

Ông Vijayakumar cho rằng nhà đầu tư có thể chú ý tới các ngành ngân hàng và ô tô. Ngoài ra, các công ty công nghệ và doanh nghiệp “thế hệ mới” có thể bật tăng mạnh khi điều kiện toàn cầu ổn định trở lại, bởi nhiều cổ phiếu trong nhóm này vẫn thu hút lực mua nhờ tiềm năng tăng trưởng doanh thu 15-20% trong 5-10 năm tới.

“Những giai đoạn hoảng loạn hay điều chỉnh mạnh thường là thời điểm tốt nhất để nhà đầu tư dài hạn tích lũy cổ phiếu chất lượng”, ông nói.

Ông Ajit Mishra, Phó Chủ tịch nghiên cứu tại Religare Broking, cũng khuyến nghị nhà đầu tư tập trung vào kết quả kinh doanh và mua vào cổ phiếu tốt theo từng nhịp điều chỉnh, đồng thời ưu tiên các lĩnh vực phục vụ thị trường nội địa cho tới khi tình hình toàn cầu ổn định hơn.

Chiến lược đầu tư vàng, bạc

Các diễn biến địa chính trị và thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế gần đây cho thấy sự cần thiết của một chiến lược đầu tư thận trọng và đa dạng hóa.

Bà Aksha Kamboj, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vàng và Kim hoàn Ấn Độ (IBJA), cho rằng việc sử dụng thuế quan như một công cụ chiến lược sẽ tạo ra những giai đoạn bất ổn trên thị trường toàn cầu, và nhà đầu tư nên hướng tới sự ổn định thay vì phản ứng trước biến động ngắn hạn.

Theo bà, trong lịch sử, vàng và bạc luôn là những công cụ phòng hộ hiệu quả trong thời kỳ bất định, mang lại sự ổn định khi thị trường biến động mạnh. Riêng bạc còn có thêm lợi thế từ nhu cầu sử dụng trong công nghiệp ngày càng tăng.

“Phân bổ kim loại quý ở mức hợp lý giúp cân bằng rủi ro mà không tạo ra sự phơi nhiễm quá mức. Nhà đầu tư nên xây dựng vị thế dần dần, phù hợp với mục tiêu tài chính dài hạn và khả năng chịu rủi ro của mình”, bà Kamboj nhấn mạnh.