Trao đổi với Kitco News ngày 23/4, Giáo sư Hanke cho rằng cách nhìn phổ biến về lạm phát hiện nay đang bỏ qua vai trò trung tâm của các ngân hàng thương mại trong việc tạo ra tiền.

“Tôi nghĩ thị trường hiện đang rất chủ quan", ông nói.

Tín dụng ngân hàng âm thầm “bơm” lạm phát

Theo Giáo sư Hanke, cơ chế cốt lõi nằm ở tín dụng ngân hàng – yếu tố trực tiếp mở rộng cung tiền trong nền kinh tế.

“Khi ngân hàng tăng cho vay, tài khoản thanh toán của người vay cũng tăng lên, mà đó chính là một phần của cung tiền”, ông giải thích.

Ông cho biết các ngân hàng thương mại tạo ra khoảng 80% tổng lượng tiền lưu thông – một thực tế thường bị bỏ qua trong phân tích thị trường.

Hiện tăng trưởng tín dụng tại Mỹ đang tiến gần mức 7%/năm, cao hơn ngưỡng khoảng 6% được xem là phù hợp với mục tiêu lạm phát 2% của Fed.

“Chúng ta sẽ không thể đưa ‘con quỷ lạm phát’ trở lại chiếc chai”, Giáo sư Hanke cảnh báo.

Dữ liệu gần đây củng cố nhận định này: chỉ số CPI của Mỹ đã tăng từ 2,4% trong tháng 2 lên 3,3% trong tháng 3 – theo ông, phản ánh hệ quả của việc mở rộng tiền tệ trước đó.

Câu chuyện dầu mỏ che mờ bản chất tiền tệ

Giáo sư Hanke bác bỏ quan điểm phổ biến cho rằng giá năng lượng là nguyên nhân chính gây lạm phát.

“Không phải do biến động giá dầu”, ông nói, nhấn mạnh đây chỉ là thay đổi giá tương đối.

Theo ông, lạm phát thực chất phản ánh những thay đổi trước đó của cung tiền, và áp lực giá hiện tại đã “được định sẵn” từ các đợt mở rộng tín dụng trước đây.

Ông dẫn ví dụ Nhật Bản năm 1979 – khi lạm phát giảm dù giá dầu tăng, nhờ chính sách thắt chặt tiền tệ trước đó của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Ngược lại, trước cú sốc dầu mỏ năm 1973, việc cung tiền tăng mạnh đã góp phần đẩy lạm phát đi lên.

Giá vàng điều chỉnh nhưng xu hướng tăng dài hạn vẫn còn

Dù thị trường vàng biến động mạnh gần đây, Hanke tin rằng xu hướng tăng dài hạn vẫn chưa kết thúc.

“Tôi cho rằng thị trường bò dài hạn vẫn còn nguyên”, ông nói.

Ông xem đợt điều chỉnh vừa qua là giai đoạn “rũ bỏ” sau khi tăng nóng, khi các nhà đầu tư yếu tay bị loại khỏi thị trường.

Giáo sư Hanke giữ nguyên mục tiêu dài hạn cho vàng ở mức 6.000-7.000 USD/ounce, cho rằng đà tăng cung tiền sẽ tiếp tục hỗ trợ kim loại quý này.

Siêu chu kỳ hàng hóa đang hình thành

Theo Giáo sư Hanke, vàng chỉ là một phần trong làn sóng dịch chuyển rộng hơn sang hàng hóa.

“Tôi nghĩ chúng ta đang bước vào một siêu chu kỳ hàng hóa mới”, ông nhận định.

Vị Giáo sư chỉ ra giá các nguyên liệu quan trọng như lithium hay vanadium đang tăng, trong khi chính phủ và doanh nghiệp tích trữ hàng hóa để phòng ngừa rủi ro chuỗi cung ứng.

Xu hướng này phản ánh sự chuyển dịch sang các tài sản “HALO” – tức tài sản vật chất nặng, ít lỗi thời – trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng.

AI khó tạo ra giảm phát như kỳ vọng

Ông Hanke cũng hoài nghi quan điểm cho rằng trí tuệ nhân tạo sẽ kéo lạm phát xuống nhờ tăng năng suất.

“Đó là sự cường điệu từ Thung lũng Silicon”, ông nói.

Ông dẫn dữ liệu cho thấy GDP và năng suất của Mỹ đều giảm trong năm 2025, cho thấy “cú hích năng suất” từ AI vẫn chưa thành hiện thực. Theo ông, ngay cả khi năng suất tăng mạnh, lạm phát vẫn có thể xuất hiện nếu cung tiền mở rộng nhanh.

Thị trường trái phiếu đối mặt bước ngoặt

Hanke cảnh báo kỳ vọng lạm phát tăng sẽ đẩy lợi suất trái phiếu lên cao, khiến trái phiếu dài hạn kém hấp dẫn hơn.

“Bạn không nên nắm giữ trái phiếu dài hạn”, ông khuyến nghị.

Ông cho rằng thị trường bò kéo dài hàng chục năm của trái phiếu – bắt đầu từ năm 1980 – đã chấm dứt, khiến nhà đầu tư đối mặt rủi ro lạm phát lớn hơn.

Theo ông Hanke, vấn đề cốt lõi không chỉ là sự chủ quan mà còn là việc hiểu sai bản chất của lạm phát.

Ông nhấn mạnh kỳ vọng lạm phát đang tăng vì những lý do sai lệch, trong khi sự gia tăng cung tiền đồng nghĩa với việc “lạm phát đã được ‘nướng sẵn trong chiếc bánh’”, bất chấp biến động ngắn hạn của giá dầu hay các hàng hóa khác.